გიორგი შარვაშიძის მოსაგონარი

გიორგი მიხეილის ძ შარვაშიძე-ის სურათის შედეგი

 გიორგი მიხეილის ძე  შარვაშიძე ქართველ და აფხაზ ნათესავებში
კიდევ და კიდევ არდასავიწყი ისტორიის შესახებ. გვჭირდება გიორგი შარვაშიძის, არზაყან ემუხვარის და მათი აფხაზეთის მემორიალური ცენტრი სადაც კავკასიელთა და არა მარტო კავკასიელთა თაობები გაიგებენ თუ რა არის კაცობა, მამულიშვილობა და რაინდობა.

   გიორგი შარვაშიძე და მისი მეუღლე ელენე (ელო) ანდრიევსკაია (მარცხნივ)
ქედუხრელი საქართველო: კაი ყმაგიორგი შარვაშიძე მის დაკრძალვაზე შემდეგმა სიტყვებმა გაიჟღერა: «გაბედულად შეიძლება ითქვას, რომ გიორგი ერთადერთი გამონაკლისი მაგალითი იყო ჩვენს საკმაოდ მრავალრიცხოვან მთავრების მემკვიდრეთა და უმაღლესი არისტოკრატიის წევრთა შორის, რომელმაც ქედი არ მოიხარა, მცირეოდნაც არ დაიმცირა თავი ერის მჩაგვრელ, თავის ხალხზედ გაბატონებულ ძლიერ სახელმწიფოებრივ მმართველობის წინაშე. დანამდვილებით შეიძლება ითქვას, რომ ყველა მისი დროისა და მისი წრის ოჯახობა დიდ ბედნიერებად და საოცნებო ნეტარებად სთვლიდა იმ ჯილდოწარჩინებას, რომელსაც გიორგი უარყოფდა…» მცირე მოსაგონარი:
1866
წელია, რომანოვთა მიერ სამთავროს გაუქმებით, მმართველობის რუსული წესებისა და ყოფაცხოვრების რუსული ფორმების დანერგვით ანუ ცხოვრების ისტორიული ფორმების ნგრევამოსპობითა და რუსიფიკაციით შეწუხებული აფხაზეთი ღელავს. აფეთქებისათვის აუცილებელ ნაპერწკლად რომანოვების მიერ აფხაზეთის გადაყენებული მთავარის, მიხეილის დაკრძალვა იქცა, რომელმაც ხალხის მღელვარება გაამძაფრა და წარსულის მიმართ სინანული აღძრა. 
აჯანყებულებმა მთავრად მიხეილის შვილი, გიორგი გამოაცხადეს. ყველა თემიდან შეკრებილმა ლაშქარმა რუსული ადმინისტრაციის ძირითად საყრდენს, სოხუმს შეუტია. აფხაზებმა სოხუმის გარეუბნის აღება მოახერხეს. მხარიმხარ იბრძოდნენ: გიორგი შარვაშიძე, მისი ბიძა ალექსანდრე, საპატიო თავკაცები და ხალხის მიერ არჩეული პირებისგან შემდგარი საბჭო. ჯარი ახალგაზრდა მთავარს სიმღერას უმღეროდა, რომელშიც რუსების მიერ მოკლული მამისათვის გიორგის შურისძიება იყო შექებული.
მიუხედავად სოხუმზე შეტევის სიმძლავრისა(რამაც კინაღამ მოუღო ბოლო რუსეთის ბატონობას საქართველოს ამ მხარეში), აჯანყება დამარცხდა. მისი მოთავენი და აქტიური მონაწილენი სიკვდილით დასაჯეს. 14.000 კაცზე მეტი 1866-1867 წლებში თურქეთში გადაასახლეს. მშობლიური მხარიდან გაძევებული იქნა გიორგი შარვაშიძეც. მას აფხაზეთში ცხოვრებ აუკრძალეს.
სიძლიერით გამორჩეული ეს აჯანყება, აფხაზთა თავისუფლებისათვის ბრძოლის სხვა ეპიზოდებისგან ერთის შეხედვით არაფრით არ განსხვავდება. მაგრამ ის განსაკუთრებულია იმით, რომ მისი მსვლელობის დროს, აჯანყებულებმა აფხაზებმა აფხაზეთის მთავრად აირჩიეს  ნიჭით უხვად მომადლებული  ახალგაზრდა  რომელიც შემდგომ მთელი საქართველოს დამოუკიდებლობისა და ერთიანობისთვის დაუცხრომელ მებრძოლად იქცა. დავაკვირდეთ მის ცხოვრებასა და საქმიანობას.
არავითარი დოკუმენტური ცნობა გიორგი შარვაშიძის დაბადების შესახებ არ არსებობს. დიმიტრი ყიფიანის ცნობით, 1855 წელს ის 9 წლისა ყოფილა, .. 1846 წელს უნდა დაბადებულიყო. უცნობია მისი სიყმაწვილისა და ჭაბუკობის დროინდელი ცხოვრებაც. ვიცით მხოლოდ ის, რომ იგი სამურზაყანოელი თავადის, ზურაბ ჩქოტუას ოჯახში გაიზარდა, დღევანდელი აფხაზეთის, გალის რაიონის სოფელ საბერიოში.
სიმბოლურია, რომ გიორგი შარვაშიძის ცხოვრება, კარგად ცნობილი, რომანოვთა ძალმომრეობის წინააღმდეგ მიმართული 1866 წლის აფხაზთა დიდი აჯანყების დროიდან ხდება.
გარკვეული ხნის შემდეგ, აფხაზეთიდან გაძევებული გიორგი შარვაშიძე შეიწყალეს,მას პეტერბურგში ცხოვრების უფლება მისცეს და მოსყიდვის მიზნით პაჟთა კორპუსში სწავლის ნებაც დართეს. სადაც ის რუსეთის მომავალ იმპერატორ ალექსანდრესთან ერთად სწავლობდა. იქვე და ისევ მოსყიდვის მიზნით, მას ფლიგელადიუტანტის, რუსეთის იმპერიაში ერთერთი უმაღლესი საკარისკაცო წოდება უბოძეს.
მიუხედავად ამისა, გიორგი შარვაშიძემ რუსეთის იმპერატორის კარზე აღზევების პერსპექტივა უარყო და საქართველოში დაბრუნდა. აფხაზეთისგან მოწყვეტილი,ის ქუთაისში და თბილისში ცხოვრობდა. იმპერატორ ალექსანდრე მესამის (გიორგი შარვაშიძის «თანაკურსელის») ქუთაისში სტუმრობისას, ფრიად საყურადღებო რამ მოხდა; გუბერნატორმა .შარვაშიძესა და .ნიკოლაძეს შესთავაზა, რუსეთის იმპერიისათვის სხვა არაკეთილსაიმედო პირებთან ერთად ქალაქს გასცლოდნენ. შეურაცხყოფილმა გიორგი შარვაშიძემ საპასუხოდ დემონსტრატიულად უარი განაცხადა იმპერატორის მიერ ბოძებულ ფლიგელადიუტანტობაზე; რითაც მან თავისი ქვეყნის გამანდგურებელ ოლიგარქიასთან ყოველგვარი ურთიერთობა გაწყვიტა.
მეფის ხელისუფლება არ ასვენებდა გიორგის. პეტერბურგში კარგად ახსოვდათ 1866 წლის ამბები, იქ ყოველ ღონეს ხმარობდნენ მის თავიდან მოსაშორებლად. სწორედ ამას ისახავდა მიზნად 1876 წელს მომხდარი უბედური შემთხვევის ირგვლივ ატეხილი ხმაური; გიორგის ცოლისდა ნინო ანდრეევსკაია გაურკვეველ ვითარებაში დაიღუპა. უბედური შემთხვევა მკვლელობად გაფორმდა და .შარვაშიძესა და მის ძუძუმტე დავით ჩქოტუას დაჰბრალდა. გამოძიება უკიდურესად ტენდენციურად წარიმართა. მისი მსვლელობისას მოწმე დაიღუპა. .შარვაშიძეს ჩირქი ვერ მოსცხეს, სამაგიეროდ გაიწირა მისი ძუძუმტე, რომელსაც ტყუილუბრალოდ 28 წლით გადასახლება მიუსაჯეს.
აფხაზეთის უკანასკნელი მთავარი ქვეყანაში შექმნილი მდგომარეობიდან გამოსავალს ერთიანი და დამოუკიდებელი საქართველოს სახელმწიფოს აღდგენაში ხედავდა. ამ მიზნის მიღწევის ერთერთ საშუალებად კი, ის ქართველთა ცნობიერების გამომაღვიძებელ მძაფრ პუბლიცისტიკას მიიჩნევდა :
«
მართალია ჩვენს სამშობლო ივერიას ყოველგვარი დიდი კულტურული განცდა გამოუვლია, მაგრამ ჩვენი წარსული ისეთ დროს გაშეშდა რომ დაგვერღვა ბუნებრივი ევოლუციის შარა და კანონი. დიაღ, ჩვენ შეგვიძლია თამამადაც ვთქვათ, რომ იღბალის უკუღმართობას ხელი რომ არ შეეშალა, ევროპის წინადაც ვიქნებოდით ჩვენ დღეს, ვინაიდან როდესაც ანდრია მოციქული აქ ქრისტეს მცნებას გვიქადაგებდა, მაშინ ევროპაში თვით დუკებსაც კამეჩის ტყავი ეცვათ ტანზე და ფეხშიშველნი შუბებით ხელში ნადირობდნენ ტყეებში. მას შემდეგ როგორც იყო ომით, მუდამ დავიდარაბით, მოვიტანეთ ჩვენი კულტურის ცხოვრება თამარ მეფის დრომდი, რომელიც იყო ივერიის ოქროს ხანა! შემდეგ კი უკუღმართად დატრიალდა ერის არსებობა. შემოსეული მტრები არ გვაძლევდნენ საშველს და ხალხი დაიღალა. ნელნელა ჩაქრა დიდებული გონებრივი და ქონებრივი თანხა ქვეყნისა და დაიშალა ცხოვრება თვითარსებობისა. ენა გაღარიბდა, ზნეობა წაგვიხდა, ღონებაშეძლება დავკარგეთ, რაინდობა და პატიოსნება განვაგდეთ და ბოლოს მივაღწიეთ ხანაში, როცა კეთილდღეობას ვპოვნიდით ჯაშუშობასა და სამშობლოს მტრობაში
ქედუხრელი მთავრისათვის, მისი სამშობლოს ოქროს ხანას თამარის საქართველო განასახიერებდა. გიორგი შარვაშიძე მებრძოლი იყო თავისი ბუნებით. იგი არ ეპუებოდა ხალხის წარსულის გამყალბებელსა და ღირსების შემლახველს, არც იმას, ვინც საქართველოს მიწაწყლის მიტაცებას ცდილობდა. ასეთ ის არც შინაურს და არც უცხოს არ ინდობდა.
1911
წელს, გაზეთში «ბერლინერ ტაგესბლატ», კორესპონდენტმა ლორენცმა გამოაქვეყნა წერილი, რომელშიც უდიერად მოიხსენია საქართველოს მკვიდრნი შემდეგი მიზეზის გამო:
გაგრაში, გრაფ ოლდენბურგთან სტუმრად უცხოელნი იყვნენ მიწვეულნი, მათ მასპინძლობას ადგილობრივი თავადაზნაურობა უწევდა. წვეულებისას ერთერთ სტუმარს პალტო დაეკარგა. ეს გახდა გერმანულ გაზეთში პასკვილის გამოქვეყნების საბაბი. აღშფოთებულმა გიორგი შარვაშიძემ გერმანული გაზეთის რედაქციას პასუხი გაუგზავნა, რისი თარგმანი რუსულ გაზეთში « ზაკავკაზსკაია რეჩ» (1911, ° 146) გამოაქვეყნა:
«
ჩვენ უარვყოფთ, შესაძლოა პალტო მართლაც დაიკარგა, მოიპარეს,
მაგრამ რატომ ჰგონია კორესპონდენტს, რომ ქურდობა ჩადენილია წესიერი ადამიანების, ადგილობრივ მკვიდრთა და არა რომელიმე იმ ბოგანოს მიერ, რომლებითაც აავსეს ეს მხარე ვითომ კულტურის დასანერგავად. კორესპონდენტს ჰგონია, რომ ჩვენ ჯერ კიდევ ბრინჯაოს ხანის ადამიანები ვართ და დიდი დროა საჭირო ჩვენი პროგრესისთვის. მაგრამ კულტურა, რომელსაც დღევანდლამდე ნერგავენ, აქ გამოიხატება იმაში, რომ ადგილობრივ მოსახლეობას ართმევენ მიწებს და ურიგებენ გადამთიელებს, რომლებმაც, მართალი ითქვას, არც კი იციან ამ სიმდიდრის გამოყენება და ვერც მდიდრდებიან, ხოლო აბორიგენები მიწის სიმცირის გამო იძულებულნი გახდნენ მიენებებინათ თავი მევენახეობისა და მეცხოველეობისთვის. ამიტომ ხალხი ღარიბდება, მაგრამ მიუხედავად ამისა, მან მაინც შეინარჩუნა სტუმართმოყვარეობის კეთილშობილური ადათჩვეულება, რომელიც ასე ცუდად იქნა გაგებული ლორენცის მიერ. ბატონ ლორენცს რომ ღრმად ჩაეხედა ხალხის ყოფაში, გაიგებდა, რომ ხალხს, რომელსაც ის ზიზღით მოექცა, აქვს ისტორიული წარსული. რომ ქართველნი არიან რაინდნი, რომლებიც პირვანდელი ქრისტანობის დასაცავად მონაწილეობდნენ ჯვაროსნულ ომებში, თხუთმეტი საუკუნის მანძილზე იდგნენ ამოწვართული ხმლებით კავკასიის კარიბჭესთან არა იმიტომ, რომ დაელეწათ უცხო ქვეყანათა ზღუდეები, არამედ ქრისტიანული კულტურისა და სამოქალაქო ყოფის დასაცავად; გაიგებდა, რომ ქართველ მეფეთა იერარქიაში გვხვდება არაჩვეულებრივ გმირთა და გენიალური სიბრძნის ადამიანთა სახელები».
გამეორება გვიხდება, მაგრამ აფხაზეთის ისტორიის შესახებ აფხაზეთის უკანასკნელი მთავრის შეხედულებათა ნათელსაყოფად, საჭიროდ მიგვაჩნია კიდევ ერთი ციტატის მოყვანა მისი 1910 წელს გამოქვეყნებული წერილიდან «ასე იწერება ისტორია»:
« …
იგი (აფხაზეთი) შეადგენდა ქართული სამეფოს ნაწილსაფხაზებისთვის ზოგი ოფიციალური წყაროს მიერ მიცემული მთიელთა სახელწოდება, დიდი ეთნოგრაფიული შეცდომაა. აფხაზებს უხსოვარი დროიდან ეკავათ შავიზღვისპირეთის ზოლი მდინარე ენგურიდან გაგრამდე და თავისი თავი მიაჩნდათ ქართული ეკლესიის მრევლად. მხოლოდ XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში დაიწყო ჩერქეზ მხედართა ძლიერი შემოტევა. ისინი იჭრებოდნენ დასავლეთ აფხაზეთში და აოხრებდნენ მას; ამავე ხანას მიეკუთვნება თურქეთის ნომინალური სუვერენიტეტი აფხაზეთზე. ამავე დროს თურქეთის ემისარებმა ქვეყანაში გასწიეს ისლამის პროპაგანდა. ამ პროპაგანდამ ჩერქეზთა შემოსევებთან ერთად აიძულეს დასავლეთ აფხაზეთის ნაწილი მიეღო მაჰმადიანობა. მაგრამ ეს დიდხანს არ გაგრძელებულა… 1810 წელს აფხაზეთის მთავარი თავის ხალხთან ერთად დაუბრუნდა მართლმადიდებლობას და მიიღო რუსეთის ქვეშევრდომობა…» (რუსული გაზეთი «ზაკავკაზიე», °125, 05.06.1910).
მერე რაც მოხდა ცნობილია. 1864 წელს, რომანოვთა იმპერიამ მასზე მინდობილი აფხაზეთის სამთავრო გააუქმა, ამან კი 1866 წლის აჯანყების პროვოცირება მოახდინა და აფხაზეთი აფხაზებისგან დაცალა.გიორგი შარვაშიძე აფხაზი იყო და ბუნებრივია, რომ მას რუსეთის უღელქვეშ მოქცეულ თვისტომთა ბედი აწუხებდა. იგი პუბლიცისტურ წერილებში ამხელდა და მძაფრად აკრიტიკებდა რუსეთის ადმინისტრაციის მიერ აფხაზებისა და ქართველებისთვის მიწების ჩამორთმევასა და ამ მიწებზე რუსი, გერმანელი, ესტონელი, სომეხი და ბერძენი კოლონისტების დასახლებას (საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ ესტონელები დაბრუნდნენ თავის დამოუკიდებლობამოპოვებულ სამშობლოში. აფხაზეთის რუსულმა მოსახლეობამ თავისი წიაღიდან წარმოშვა ფსევდოისტორიკოსი, «დამოუკიდებელი» აფხაზეთის «მთავრობის» ხელმძღვანელი, ქართველთმოძულე იური ვორონოვი, მოკლული ისევ აფხაზთა მიერ. ამ «მოღვაწემ» თავის სიცოცხლეში ყველაფერი გააკეთა ქართველთა ამოსაგდებად საქართველოს ამ ძირძველ მხარეში და ქართველთა და აფხაზთა შორის მტრობისა და სიძულვილის ჩამოსაგდებად. თურქეთიდან გადმოსახლებულ სომეხთა ნაწილმა კი შექმნა ბატალიონი «ბაგრამიანი», რომელიც 1992-93 წლებში მუსრს ავლებდა აქაიქ სასწაულებრივად გადარჩენილ ქართველებს). იგი ასევე ამხელდა რუსეთის მოხელეთა უსაქციელობას, უზომო სიხარბეს, აბსოლუტურ უმეცრებასა და სიშტერემდე მისულ ქედმაღლობას. ხაზგასმით აღსანიშნავია ის, რომ რომანოვთა იმპერიალისტური პოლიტიკის გარდა, გიორგი შარვაშიძე აქტიურად დაუპირისპირდა ბოლშევიზმსაც.
.. ქართულაფხაზურ ომამდე, აფხაზეთის მუზეუმში ინახებოდა მისი მიმართვა აფხაზი ხალხისადმი, რომელშიც იგი მოძმეებს მოუწოდებდა არ აჰყოლოდნენ მაცდური ლოზუნგებით მოსულ ბოროტებას და არ დაეგდოთ ძველი, აფხაზქართველთა ერთობის გზა (შემთხვევითი არ უნდა იყოს ის, რომ ამ «ომის» დროს სოხუმის არქივი და მუზეუმი დაიწვა, რომლებშიც ამას გარდა სხვა უნიკალური დოკუმენტებიც ინახებოდა).
გიორგი შარვაშიძე თავისი ბუნებით რაინდი იყო. ქართული საზოგადოებაც მას ასე აღიქვამდა. შემთხვევითი არ არის, რომ კონსტანტინე გამსახურდიასა და ლეო ქიაჩელის მიერ უკვდავყოფილ აფხაზთა სახეების გვერდით, გრიგოლ რობაქიძემ, გივი გოლენდის სახელით გამოქვეყნებული ესეს (გთვაზობთ აქვე) გმირად სწორედ ის აირჩია. იგი უნგრელმა მხატვარმა, მიხაი ზიჩიმაც შეამჩნია. «ვეფხისტყაოსანის» მისეულ ინსცენირებებში, ქუთაისში და თბილისში დადგმულ ცოცხალ სურათებში, ტარიელის როლს სწორედ მთავარი შარვაშიძე ასრულებს.
გიორგი შარვაშიძე შესანიშნავად ფლობდა აფხაზურს. მისი შემოქმედების (ის პოეტი, დრამატურგი, პუბლიცისტი გახლდათ) მთავარი ენა ქართული იყო , რითაც ის თავისი წინაპრებისა და წრის ტრადიციას აგრძელებდა. აფხაზეთის უკანასკნელი მთავრის უდიდესი გულისტკივილი საქართველოს უმძიმესი მდგომარეობა გახლდათ. იგი 1918 წლის 26 მაისს როგორც მისი სამშობლოს მომავლის გამხსნელ დიდი მოვლენას აღიქვამდა; სწორედ ამიტომ, დიდი სიხარულით შეეგება საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადებას. საქართველოს პირველი რესპუბლიკის დაცემას ქედუხრელი მთავარი ვერ მოეწრო.
შემთხვევითი არც ის არის, რომ ქართველაფხაზთა მტრობის გაჩაღებისა და ამ მტრობის მეშვეობით ამიერკავკასიაზე ბატონობის მსურველებმა, სიკვდილის შემდეგაც არ მოასვენეს აფხაზეთის უკანასკნელი მთავარი და 1967 წელს მოქვის ეკლესიაში მისი საფლავი ააფეთქეს.
    Disobedient Georgia: Giorgi Sharvashidze Words that were said at his funeral: « It can be decisively said that Giorgi was the only exception in our multitudinous rulers and the members of supreme aristocrat society, who didn’t adore, didn’t abase himself before the dominant, oppressor political authority. We can definitely say that all people and friends’ families of those times ascribed the reward-honors as great happiness and beatitude which was  denied by Giorgi…»   Brief review: In 1866, when the principality was abolished by Romanovs inculcating the Russian management rules and forms of Russian life, breaking and exterminating historical forms of life, harassed Abkhazians are jittered by the russification. When Romanovs buried Mikheil, Abkhazians deposed principal, it enhanced people’s emotions and they started to regret about their past.Rebels declared Giorgi, the son of Mikheil, as principal. The army from all the communities gathered and attacked Sokhumi, the main support of Russian administration. Abkhazians could invade Sokhumi’s suburbs. Giorgi Sharvashidze, his uncle Aleqsandre, venerable leaders, council members who were elected by people were fighting together. The army was singing for the young leader, they were praising Giorgi for his father’s revenge.  Despite the power of attack (which almost finished Russians dominance in this area) rebels were defeated. The rulers and active members were executed. More than 14. 000 people were migrated in Turkey. Giorgi Sharvashidze was also expatriated. Living in Abkhazia was banned for him. This rebel was not different from Abkhazians’ other activities for freedom. It is important because of the leader. He was very clever young person who became the warrior fighting for the unification and independence of Georgia. Let’s keep an eye on his life and career. There is not any documentary information about Giorgi Sharvashidze’s birthday. According to Dimitri Khipiani, he was 9 years old in 1855 according to this information he was born in 1846. We know nothing about his childhood. The only thing we know about him is that he was grown up in Zurab Chqotua’s family from Samurzakhani; nowadays it is Abkhazia, Gali district, in the village of Saberio. It’s symbolical that we have a lot of information about him after the Abkhazian rebel against the Romanov’s power in 1866.After some time expatriated Giorgi Sharvashidze was pardoned. He was allowed to live in Petersburg and in order to bribe him he was allowed to study in Pazhta Corpus with Aleksandre, future emperor of Russia, also he was given the supreme title of Flugeladjutant. He denied this title and returned to Georgia. He lived in Kutaisi and Tbilisi. When the emperor Aleksandre III («course mate» of Giorgi Sharvashidze) visited Kutaisi, the governor offered G. Sharvashidze and N. Nikoladze to leave the country with the other untrustworthy people for Russian Empire. Abused Giorgi Sharvashidze denied the title of Flugeladjutant and finished any relationship with Russia. Royal authority didn’t abandon Giorgi. People in Petersburg remembered everything happened in 1866. They did everything to get rid of him and it was the aim of the accident in 1876. His sister in law Nino Andreevskaia died in uncertain situation. This accident was considered as a murder. Giorgi Sharvashidze and his foster brother were blamed for the murder.  The witness of investigation was dead. They could not blame Giorgi, but unfortunately his foster brother had to migrate for 28 years.The last principal of Abkhazia considered that the best way out of a situation is restoration of united and independent Georgia. He considered that the best way to achieve his object was the following Georgian sobering publicism: «Our motherland Iberia had every possible cultural experience, but our past numbed and changed the laws of natural evolution. Yes, we can boldly say that if we hadn’t experienced the wrongness of fate, we would have been in front of the Europe nowadays.  When Andrew the apostle was sermonizing the commandments of Christ, barefooted Dukes in Europe were wearing buffalos’ leather, were holding spears and were hunting in the wood. In spite of wars we could bring our culture to the period of Queen Tamar, which was the Golden epoch of Iberia!  After everything changed into the wrong way. We had lots of enemies and people became tired. Step by step everything broke down, language became poor, ethics were forgotten, we lost the power, we got rid of honesty and knighthood, at last we reached the epoch where we found prosperity in spying and feuding native land! »   Disobedient principal considers that Tamari’s Georgia portrays the golden age of his country. Giorgi Sharvashidze was the warrior, he couldn’t put up with the people who tried to seizure his mother land. He didn’t forbear it to no one. In 1911 Correspondent Lorenz published the letter in «Berliner Tagesblat» newspaper where he indecorously speaks about Georgians. Foreigners were invited in Gagra by Earl Oldenburg. They were hosted by the local nobilities. One of the guests lost his coat. That’s why the above mentioned letter was published in German newspaper. Indignant Giorgi Sharvashidze replied them in the Russian newspaper «Zakavkazskaia Rech» (1911, n° 146) He published:«We deny, it is possible that the coat was really stolen, but the correspondent thinks that the robbery is done by the local decent people, and not by the people who were taken there as though to inculcate the culture. The correspondent thinks that we are people from Bronze Age and we need much time to progress. But the culture which is inculcating here is expressed in the following: locals’ lands are taken and are distributed to the strangers, who don’t know how to use this wealth, and they couldn’t become rich neither but aborigines have to leave vine-making and farming. That’s why they become poor, but despite all these they keep their tradition of hospitality which was badly understood by Lorentz. If Mr. Lorentz could insight peoples’ life, he would understand that the people whom he looked so disdainfully have historical past.  Georgians are warriors who were taking part in Crusade Wars, during the 15 century they were protecting Christianity. He would understand that there are unusual heroes and wise peoples’ names in the hierarchy of Georgian Kings. » We think that it is important to bring one more quotation from his published letter in 1910 to pay attention to the Abkhazians’ last principal’s opinion: « …It (Abkhazia) was the part of Georgia… In some official documentary sources where Abkhazians are named as mountaineers is great ethnographical mistake.  From ancient times Abkhazians occupied the black sea coast from the river Enguri to Gagra. They considered themselves as the members of Georgian parish. In the second half of XVIII century Circassians started to attack. They were attacking west of Abkhazia and were destroying it. At this period of time Turkey has the nominal sovereignty in Abkhazia. Turkish emizras propagandized Islam in Abkhazia.  Part of the west Abkhazia accepted it. But it didn’t continue for a long time. Abkhazian principal with his people returned to the Christian Belief in 1810 and accepted Russia’s nationalization… »  (Russian newspaper «Zakavkazie», n 125, 05.06.1910).What happened after is known for us. In 1864, the Romanovs abolished principality of Abkhazia, it was the reason for the rebel in 1866. Abkhazians left the Abkhazia. Giorgi Sharvashidze was Abkhazian; naturally he was harassed about his compatriots.  He criticized Russian administration for seizing of lands from Georgians and Abkhazians and populating there Russian, German, Estonian, Armenian and Greek colonists. (After the fall of the Soviet Union Estonians returned to their independent motherland. Russians who lived in Abkhazia created pseudo historian, leader of the «government» of «independent» Abkhazia, Iuri Voronov. He hated Georgians and he was killed by Abkhazians.  This person did everything to eject Georgians from Abkhazia and to quarrel Georgians and Abkhazians with each other. In 1992-93 some immigrated Armenians from Turkey, created battalion «Bagramiani». They killed survived Georgians in Abkhazia.) He also wrote about Russians misbehavior, covetousness, ignorance and arrogance. He disagreed not only the Romanov’s imperialist policy, but Bolshevism too. Before the Georgian-Abkhazian war, Giorgi Sharvashidze’s missive for Abkhazians was saved in museum of Abkhazia. He wanted Abkhazians not to follow the evil and not to forget Abkhazia Georgian unification. (During this «war» Sokhumi’s museum and archives were burned. There were other unique documents too. )Giorgi Sharvashidze was knight. Georgians thought so. Next to the Abkhazians’ names which were immortalized by Konstantine Gamsakhurdia and Leo Qiacheli, Grigol Robaqidze chose Giorgi Sharvashidze as a hero of essay which was published by Givi Golendi.  He was noticed by Hungarian painter Mikhail Zichy. When staging the «the Knight in the Panther’s Skin» the role of Tarieli was presented by Giorgi Sharvashidze. Giorgi Sharvashidze spoke Abkhazian too. He was poet, dramatist and publicist. The main language he used in writing was Georgian in this way he continued ancestors’ traditions. He worried about the hardest situation of Georgia. He considered July 26, 1918 as the great phenomena for his motherland. That’s why he was very happy when he heard that Georgia would be given independence. He died before the falling of the first republic of Georgia. His grave in Church Mokvi was exploded in 1967 by the people who wanted Georgians and Abkhazians to become enemies and who wanted to dominate in Transcaucasia.                                                                                     Translated by Lia Gorgadze

http://www.georoyal.ge/?MTID=5&TID=46&id=2354

გრიგოლ რობაქიძის ესე – გიორგი შარვაშიძე

გრიგოლ რობაქიძე

სოხუმის ნაპირები. გაზაფხულის ხალასი პირი. მზე ვაჟური სიუხვით აყრის მიწას ნაკვერცხლებს. ალმურის მარმაშით ლაღდება ყოველი. ზღვის ფართო ზედაპირი ფირუზის ატლასით გადაშლილია. მისი ნელი მოსუნთქვა სიგრილით ეჭრის სიცხის სივარვარეს.ბუნება ზანტი თვლემით ნებივრობს. სიკვდილის ლანდი სირცხვილით მიმალულა სადღაც და უძირო საშოს წიაღით ამოხეთქილი ხალისობს წყაროსთვალა სიცოცხლე. ქუჩებზე უდარდელობა დასეირნობს. ყავახანებში ზოგი ნარდს თამაშობს, ზოგი ყალიანს ეწევა ოდნავ გაწოლილი, ზოგი უსაქმო მსმენელებს თქმულებას უყვება გმირულს. შორი-ახლო ტალღების შუილი გაისმის.მთავარ ქუჩაზე მოდის ვინმე ცხენოსანი. უკან მცველი მოყვება. იგიც ცხენზე შემჯდარი. ცხენოსანი ნამდვილი მხედარი: მოხდენილი ჯდომა, თითქო მბრძანებელია მგრძნობიარე ცხოველის, მაგრამ თითქოს მას ძალას არც კი ატანს, – მარჯვე დაკავება სადავის, ხოლო სრულიად თავისუფალი, –  რიტმით მიშვება ცხენის სიარულის, გარნა არც თუ ძარღვებ დაჭიმულობა მხედარის: – ყოველი რაც რომ სამხედრო ჯიშს გადაუცია ადამიანისთვის. გამახსენდა არჩილ ჯორჯაძის სიტყვები: ქართველი ბელეტრისტისთვის ისიც არის საკმაო, რომ რომელიმე აფხაზის ცხენოსნობა ასწეროსო.გადმოხტა. გავიცანი: გიორგი შარვაშიძე, შვილი აფხაზეთის უკანასკნელი მთავრისა. რა შესანიშნავად ადგას ჩოხა. ტანი მაღლად არის აყვანილი სილაღით კიდევ, თუმცა ეტყობა ექვს ათეულს გადასცილებია. ასეთი მოხდენილი ჩაცმულობა არავიზე მინახავს საქართველოში: აქ იყო ესთეტიკა ოსკარ უაილდის ყელსახვევისა: ქართული ყაიდა ჩაცმულობის მძაფრი სტილით ჩამოკვეთილი:სადა ძალზე და ამასთანავე რჩეული მეტად. დასხდა რესტორანის ღია ფარდულში. ჩვეული მუსაიფი ნაცნობებში. რაოდენი სიმაღლე და რაოდენი თავაზი. საოცარია მეტად ხმა: ნელი, ტკბილი, მელოდიური. კილოც ლამაზი, უცნაური, ჯადოთი გაჟღენთილი.ხანდახან ოდნავი გაცეცხლება, -ხოლო არც ისეთი რომ პათოსში გადავიდეს. სიტყვასა და სიტყვას შორის ოდნავ ასახული ირონია მეგობრულის ტონით გამახვილებული. პაპიროზს აკეთებს: როგორი თლილი თითები: მოქნილობა სინელეში და სინელე მოძრაობაში: ხელებზე რაღაც ნათელი ეფინება ჭირვალი. ამართა სახე: -სილამაზე ივერიული; ხაზების სისწორე და სირბილე, სწორუპოვარი პროფილი-აქაც სისადავე და რჩეულობა თან. მთელი საუკუნეებია საჭირო რომ ბიოლოგიურმა შერჩევამ ასეთი სრული ტიპი წარმოშოს. უბრალო მიმოხვრაც მოწმობს მისი, რომ მის გვარში ასი წლობით ყოფილა შეუცნობელი ფიქრი ბიოლოგიური რჩეულობისა. არაფერში ეტყობა ძალდატანება: მოძრაობა, თავისდაჭერა, სიარული, ბაასი-თავისუფალი მეტად და ამასთანავე ძალზე წარჩინებული. რაც არ უნდა მოიმოქმედოს, ყველაფერი ლამაზი გამოუვა, -გიელვებთ ფიქრი.მეორე დღეს სადილი ნ.თ.-თან. გიორგი შარვაშიძეც იქ არის. ეხლა ევროპიულად ჩაცმული სტილით: მარტო ყელსახვევი რად ღირს? ნამდვილი ქართული სუფრა, ქართული სილამაზის ერთი საუკეთესო ხატება სუფრული ბაასი. მთავრის შვილის სიტყვა მოხდენილია ფრიად. იცის ევროპული ენები: ფრანგული, ინგლისური, გერმანული, განსაკუთრებით ფრანგული. ზედმიწევნით იცის რუსული, -რუსის სასახლესთან სიახლოვეც ჰქონდა. იცის ძვირფასად ქართული, აფხაზური, მეგრული. იტყვიან ლექსებს…მთავრის შვილი ოდნავი სიამაყით გადმოსძახებს: მე, რომელიც ალფრედ დე მიუსესა და ვიქტორ ჰიუგოს ზეპირად წარმოვსთქვამ, მაინც და მაინც არაფერი გამაკვირვებს, -მაგრამ… და ღიმილით ათავებს ფრაზას. იგი თვითონ მწიგნობარია: რუსთველი ზედმიწევნით იცის. თვითონაც სწერს: ლექსებს, პოემებს, დრამებს. მაგრამ ამაებში არ ეტყობა ბარბაროსული ძალაყრილობა: ეს მხოლოდ გასართობია მისთვის, -თუმცა ისეთივე ლამაზი მოხდენილობით დაღვივებული, როგორც ქორითა და შავარდენით ნადირობა, -რომელიც მას უყვარს ძალზე და შნოიანათაც ეხერხება.ბაასის საგანი ხშირად საქართველოა. გაბედულება მისი საკითხის გადაწყვეტაში, არავითარი კომპრომისი, სრული თავისუფლება – აი მისი ფიქრის ხვეული.ხოლო აქაც ნელი, რბილი, აუღელვებელი. ხანდახან ოსმალეთსაც ჩააყენებს საქართველოს საკითხში, და ეს იმ დროს როცა თუთუნს მოსწევს: საგანგებოდ უგზავნის მას სტამბოლიდან ერთი ოსმალო, არ შეუძლია: მისთვის ყველა საკითხი მნიშვნელოვანია, თუ მას სილამაზე ახლავს, ნამდვილი არისტოკრატია-ამ სიტყვის რჩეული მნიშვნელობით.მესამე დღეს იმავ რესტორნის ფარდულში ვნახე-ხოლო ეხლა უბრალო მწვანე «ბლუზით». მაგრამ ესეც რომ უხდებოდა! არა:ნამდვილი არისტოკრატობა ყველგან გამოჩნდება.ამ დღეებში ამბავი მოვიდა მისი სიკვდილის: – მოგვშორდა ქართული რასის ნამდვილი ვაჟი.http://ai-ia.info/ 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s