კლასიკური არაბული ბედნიერება

კლასიკური აარაბი ფილოსოფოსები  არ არიიან ბაზარზე უდანაშაულოთა  ამფეთქებელი ტერორისტები თუ საბჭოთა ტანკით  თბილისის  მნგრეველი პროფესორები.

 

აი ამიტომ მოსწონდა შოთა რუსთაველს არაბები როსტევანი,თინათინი,ავთანდილი

 

ისინი აღარ არიან და დარჩნენ გორბაჩოვი,სახაროვი, გია ნოდია…ეეხ…

 

ისლამი და ფილოსოფიური ნეტარება

 

 

ბედნიერება, ფუნდამენტური ტექსტები // ეპიკურე, მარკუს ავრელიუსი, რუსო, ბუდა, კონფუციუსი…// Bonheur, les rextes fondamentaux, Epicure, Marc Aureèle, Rousseau, Bouddha, Confucius// ,
23-ნომერი 23, 2009 წლის ივლის-აგვისტო

აქ შემოვიფარგლებით ჟურნალში მოყვანილი ზოგი ტექსტით.

მაჰმადიანობაში ნეოპლატონიზმის სპეციალისტი Daniel de Smet

ჭკვიანი მაჰმადიანისთვის ფილოსოფია ნეტარებაა

ბერძნებს ფილოსოფიის სიყვარულში გაეჯიბრნენ არაბები.

ფალასიფა, როგორც არაბები უწოდებდნენ თავის ფილოსოფოსს, ფილოსოფიას// არაბულად ფალსაფა// თვლიდა ამქვეყნიურ ბედნიერებასთან და იმქვეყნიურ ნეტარებასთან მიმყვან საუკეთესო, მეტიც, ერთადერთადერთ გზად.
ჭკვიან არაბს სწამს რომ ფილოსოფია არის ამქვეყნიური ბედნიერებისკენ და იმქვეყნიური ნეტარებისკენ მიმავალი საუკეთსო,მეტიც, ერთადერთი გზა.

ალ-ფარაბი //872-950//, ავიცენა //980-1037// არიან ყველაზე სახელგანთქმულ და ყველაზე გავლენიან არაბ ფილოსოფოსებს შორის.
ისინი ადამიანის უმაღლეს ბედნიერებას დედამიწაზე და და ადამიანის სულის მარადიულ ხსნას აღნიშნავენ ერთი სიტყვით საადა, რაც არის ბერძნული სიტყვა ევდემონიას თარგმანი.

ბედნიერების ელიტისტური ხედვა ?

ამ არაბი ფალასიფა-ფილოსოფოსების აზრით მიწიერ ბედნიერებას და ზეციურ ნეტარებას მიაღწევს ის ვინც სრულყოფილ თეორიულ ცოდნას დაუკავშირებს მორალურ , ღირსეულ ცხოვრებას და ქცევას.

არამატერიალუური, უხილავი. ტრანსცენდენტური, სულიერი სამყაროს
მკვლევარი უმაღლესი მეცნიერება მეტაფიზიკის მცოდნე და მორალური ქცევით გამორჩეული ადამიანი მიაღწევს ამქვეყნიურ ბედნიერებას და იმქვეყნიურ ნეტარებას, ესაა არაბ ფალასიფა-ფილოსოფოსთა მრწამსი.

არაბ ფილოსოფოსებს სწამდათ რომ განსრულებულ ფილოსოფოსს მარტო გონების მეშვეობით და გრძნობათა ორგანოების დაუხმარებლად შეუძლია უმაღლეს სულიერ რეალობათა ხილვა.

ფილოსოფოსმა უნდა მოიშოროს სხეულთან,მატერიალურ სამყაროსთნ დამაკავშირებელი ჟინი,ჩვევები, ვნებები, მან უნდა განწმინდოს თავისი სული.
მაშინ მისი სული იქცევა სარკედ რომელშიც ირეკლება ღვთაებრივი რეალობები.

განსრულებული ფილოსოფოსის სული არის გულდაგულ გაკრიალებული სარკე რომელშიც ირეკლება ღვთაებრვი რეალობები.
ასეთი ადამიანია ბედნიერი მიწიერი ცხოვრების მანძილზე და სიკვდილის შემდეგ ის ცხოვრობს სულიერ სამყაროში და აღწევს სრულ ნეტარებას.

მაგრამ თუ არ ცხოვრობ მორალურად ამაოა ამ ინტელექტუალურ ბედნიერებაზე ოცნება.
მიწიერ ბედნიერებას და სულიერ ნეტარებას მიაღწევს მარტო ის ვინც უმაღლეს ცოდნას და სულის განწმენდას შეუთავსებს, მორალურ, ღირსეულ ცხოვრებას.

არაბმა ფილოსოფოსებმა აიტაცეს პლატონის იდეა რომლის თანახმადაც საგანთა და მოვლენათა არსის მცოდნე ფილოსოფოსმა იცის თუ რა არის სიკეთე როგორც ასეთი.

თეორიული ცოდნა და სიბრძნე ამაოა ეთიკის წესების თანახმად ცხოვრების და საზოგადოებრივ,სახელმწიფო კანონთა დაცვის გარეშე. ესაა არაბული ფილოსოფია სიბრძნე.

ესაა არაბული პოლიტიკური ფილოსოფიის საფუძველი რომელიც ყველაზე მეტად განავითარა ალ-ფარაბიმ თავის ნაშრომში «ღირსეული სახელმწიფოს მცხოვრებთა პრინციპები და შეხედუ ლებები » // ფრანგულად Les Principes et opinions des habitants de la cité vertueuse//.

იდეალური სახელმწიფოს ხელმძღვანელი მეფე-ფილოსოფოსი კანონმდებელია. მან უმაღლეს დონეზე იცის მეტაფიზიკური და ეთიკური მეცნიერებები და ასე არის იმდენად ბედნიერი რამდენადაც ბედნიერი შეიძლება იყოს ადამიანი.
ამ მეფის ამოცანაა მის ქვეშევრდომთა ბედნიერების უზრუნველყოფა.
ქვეშვრდომთა ბედნიერება კი აუცილებლად უფრო დაბალი დონის იქნება ვინაიდან იდეალურ სახელმწიფოშიც კი ყველა არაა ფილოსოფოსი.

არაბ ფალასიფა-ფილოსოფოსებს ხშირად ბრალად სდებენ იმას რომ ბედნიერების მათი კონცეფცია ელიტისტურია.
მარტო არისტოტელური ტრადიციით დადგენილი სწავლა-განათლების მიღებით აღზრდილი ლოღიკის, მეტაფიზიკის, მათემატიკის, ბუნების, ფიზიკის, მეტაფიზიკის მცოდნე და ამ თეორიული ცოდნის პრაქტიკულად ეთიკური, ღირსეული ცხოვრებით განმახორციელებელი იქნება ბედნიერი ამქვეყნად და მარადიულად ნეტარი საიქიოში.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s