არ მოგვსპოს მელანქოლიამ

Résultat de recherche d'images pour "enzo traverso"

ნზო ტრავერსო, მემარცხენეთა  მელანქოლია, ფარული ტრადიცია

 

Résultat de recherche d'images pour "enzo traverso"

ბიბლიოთეკა- საუკუნის  დარდი-მელანქოლია

ქართველებმა  იმთავითვე  ვიცით  რომ არსებობა არის  ბრწყინვალე  გამარჯვებათა  და  ტრაღიკულ დამარცხებათა  მონაცვლეობის  ისტორია. ხოდა  არ  შეგვჭამოს დარდმამ ნაღველმა, ბოღმამ, მოვიკრიფოთ  ძალები, გონება და ისე  ვიფიქროთ მომავალზე. მოქმედება კარგად  დასაბუთებული პროგრამის  გამოკვეთის  მერე. ვუსმინოთ იტალიელ-ამერიკელ პროფესორ Enzo Traverso-ს

 

 

საუკუნის  დარდი-მელანქოლია

 

http://next.liberation.fr/livres/2016/10/05/melancolie-de-gauche-partis-d-echecs_1519874

«Mélancolie de gauche», partis d’échecs

Par Samuel Hayat Chargé de recherche au CNRS (Ceraps) — 5 octobre 2016 à 17:11

 

ნიუ იორკის  შტატის Cornell-ის უნივერსიტეტის პოლიტიკური  მეცნიერების  პროფესორმა Enzo Traverso-მ  დაწერა  ნაშრომი

 « მემარცხენეთა  მელანქოლია » 

// ფრანგულად  Mélancolie de gauche//

 

 ამ  ნაშრომში პროფესორი  ტრავერსო

გვიჩვენებს თუ  როგორ გადააქციეს  დამარცხებებმა  უძლურების  განცდად  რევოლიციურ  ბრძოლათა  სულისკვეთება.

 

საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრმა

Manuel Valls-მა  თქვა  და  გაიმეორა  რომ მემარცხენე  მოძრაობა  შეიძლება  მოკვდეს.

 

მემარცხენე  მოძრაობის  სიკვდილში  ის  გულისხმობდა  სოციალისტურად  წოდებული  პარტიის  სავარაუდო, შესაძლებელ მარცხს აეჩევნებში.

ეს  სოციალისტურად  წოდებული პარტია კი  დღეს მემარცხენე  მოძრაობასთან  დაკავშირებულია მარტო ტოპოლოგიური ატავიზმით.

 

მიუხედავად  ამისა  ეს  სიკვდილი  შეიძლება  იყოს  უფრო  ღრმა  ფენომენის  სიმპტომი:

 

მემარცხენე  მოძრაობა  ანუ  თანასწორობისთვის  მებრძოლი  სხვადასხვა  მოძრაობები  დამარცხდნენ  და  ფეხზე  ვეღარ  დგებიან

 როგორც 1980-ან  წლებში  რეალური  სოციალიზმის  დამხობის ისევე    მეოცე  საუკუნის რევოლუციურ  ბრძოლებში, როგორც  დასავლეთში ისე  საბჭოთა  ბლოკის  შიგნით  დამარცხების  შემდეგ.

 

და ისინი  ფეხზე  ვეღარ  დგებიან მესამე  სამყაროს ანტი-იმპერიალისტურ  ბრძოლებში დამარცხების შემდეგ.

 

მას  შემდეგ  შეიძლება  მოკვდეს  ან  შეიძლება  უკვე  მკვდარია თვითონ ემანსიპაციის  პერსპექტივა.

 

ამან ჩაძირა  მემარცხენე  მოძრაობა  მელანქოლიურ უძლურებაში.

 

 

გაშტერება-გაცბუნება //Torpeur//

პროფესორი  გვეუბნება  რომ ბერლის კედლის თავზარდამცემი ლაწანით დამხობის  გარდა  მემარცხენე  მოძრაობის  კულტურაში  მუდამ არსებობდა  გარკვეული  მიდრეკილება  მელანქოლიისადმი.

 

განსაკუთრებით  სტალინიზმში  იყო  სოციალიზმისკენ  ხალხის  დაუძლეველი  სწრაფვის  ეპიკა.

მაგრამ იყო სხვა  ამბებიც.

მწუხარებით  იგონებდნენ და  იგონებენ წარსულ, ძველ, ოდინდელ დამარცხებებს.

1989  წელმა  და  შემდეგ  საბჭოთა  ბლოკის  დამხობამ დამარცხებებს  გაუსვა  ხაზი  და  შცვალა  ამ დამარცხებათა  მნიშვნელობა.

 

აქამდე  ყოველი  დამარცხება  შეიძლებოდა  განცდილი  ყოფილიყო  როგორც  მოწოდება  ახალი  ბრძოლებისკენ დაცემულ ამხანაგთა ხსოვნის სახელით.

მაგრამ  ბერლინის  კედლის  დამხობამ, რომელსაც შეეძლო  მემარცხენე მოძრაობის  განთავისუფლება სტალინიზმისგან თითქოს დამბლა  დასცა  ამ  მოძრაობას, მოსპო მისი ყველა იმედი.

 

ამან  მძიმე  მაგრამ  მებრძოლი  მელანქოლია  გარდაქმნა  პასიურ  და  დანებებულ, ბედის  მორჩილ  გაშტერება-გაცბუნებად.

 

 

 

 

Enzo Traverso  მაშინ  ძალის  წყაროდ  წამოსწევს  მოქმედებისკენ  წამბიძგებელი მელანქოლიის  ფარულ  ტრადიციას

ამისთვის  ის  ისევ  გადაიკითხავს  კარლ მარქსს, Walter Benjamin-ს  თუ Daniel Bensaïd-ს, მაგრამ იყენებს  სხვა  წყაროებსაც, რა თქმა  უნდა  ავგუსტ  ბლანკის, ლეონ ტროცკის, როზა  ლუქსემბურგს, ბუნდის  აქტივისტ

Samuel Zygelbojm-ს.

დამარცხებულთა  მელანქოლიას  აქვს  დიდი ისტორია.

 

მათი  გაკითხვით  პროფესორი  გვიჩვენებს  რომ  დამარცხების  განცდა  სულაც  არ  უშლის  ხელს  ბედისადმი  წინააღმდეგობის  გამწევი უტოპიური, ზოგჯერ  მისტიკური  სულის  არსებობას და  აქტიურობას.

თავის  ანალიზში  პროფესორი Enzo Traverso  დიდ  ადგილს უთმობს  მემარცხენე ხელოვანთა სახვითი ხელოვნების  ნაწარმოებებს, კინოფილმებს.

გნსაკუთრებით  შესანიშნავი  ნაწილია  

« დამარცხებულ  რევოლუციათა კინო».

მათ  შორის  ლუკინო ვისკონტის და  კარმენ კასტილოს  ფილმების  ანალიზით  ის  გვიჩვენებს პერსონაჟებს, ხშირად ბოდიში უბრალო ადამიანებს რომლებმაც დასძლიეს  დამარცხების  განცდით გამოწვეული სიმწარე.

 

http://www.telerama.fr/idees/la-melancolie-a-t-elle-de-l-avenir,154025.php

 

 

სხვაგვარად  ფიქრი

 

აქვს  თუ არა  მომავალი  მელანქოლიას?

1957  წელს იტალიაში  დაბადებული ისტორიკოსი Enzo Traverso რომელიც ესლა  ასწავლის  სშშ-ში, უნივერსიტეტში  Cornell   გვეუბნება  რომ  უტოპიების

 დასასრულმა  ძალიან  დააღონა  და  დაანაღვლიანა  მემარცხენე  მოძრაობა და ამან ეს  მოძრაობა  შეიძლება  გამოაფხიზლოს, ფეხზე  წამოდგომისკენ უბიძგოს.

ის  ამბობს  რომ  ისლამიზმი  და  მემარჯვენე  ექსტრემისტები გააქტიურდნენ მას შემდეგ რაც ძველი კომუნისტური უტოპიის  დამხობამ გააჩინა  ცარიელი ადგილი.

 

პროფესორი  გვეუბნება  რომ  მემარცხენეთა  მელანქოლიას  შეუძლია  წარსულის  ხსოვნის დაკავშირება  მომავლის  მშენებლობასთან.

 

მემარცხენეთა მელანქოლია  არაა  ახალი ამბავი, ის  არ  გაჩენილა  გორბაჩოვ-შევარდნაძის მოულოდნელად   გამოტანტალების  შემდეგ.

 

ესაა მემარცხენე  მოძრაობის  სტრუქტურული, ემოციური და კრიტიკული კომპონენტი.

ეხლა  ისევ   იფეთქა  დიდხანს  მიჩქმალულმა  მელანქოლიამ.

 

ესაა  ლუიზა  მიშელის  და  ავგუსტ ბლანკის მელანქოლია  რომელიც გაჩნდა კომუნას სისხლიანი  ჩახშობის  შემდეგ.

ესაა  1933  წელს  პარიზში ლტოლვილი Walter Benjamin-ის  მელანქოლია,  ესაა  მელანქოლია  რომელიც ბოლივიის  მთებში  დაემართა  ჩე  გევარას  კუბას  რევოლუციის  ჩიხში  შესვლის დანახვისას.

ანარქიზმიდან  სოციალიზმამდე  კომუნიზმის  გავლით  მემარცხენე  მოძრაობა  არის  წინსვლათა, დაპყრობათა, გამარჯვებათა, საზეიმო წუთების  , განთავისუფლების, კოლექტიური  მოქმედების  ისტორია.

 

მემარცხენე მოძრაობას  სწამს  იმისა  რომ  ადამიანებში  სძინავს  უზომო  შესაძლებლობებს  რომლებიც  იღვიძებენ  ისტორიის  თითქმის  მაგიურ  მომენტებში  და  ქმნიან  შთაბეჭდილებას  იმისა რომ  ყველაფერი  ხდება  შესაძლებელი  იმიტომ  რომ  შესაძლებელია  მსოფლიოს  შეცვლა….

 

მაგრამ  მემარცხენე  მოძრაობის ისტორია  აგრეთვე  არის  დამარცხებათა  და ზოგჯერ  ტრაღიკულ დამარცხებათა  ისტორია.

ეს კი  დამარცხებულებში  მუდამ  აჩენს ღრმა  მელანქოლიას.

Advertisements

პერესტროიკის შვილი ნაპოლეონი

https://www.histoire-image.org/sites/default/styles/hors_series_list/public/ben11_david_001f-cropped_0.jpg?itok=aS8ys3r4

ევროპული  ბიბლიოთეკიდან

ჟან ტულარი-ნაპოლეონი,ხელისუფლება, ერი, ლეგენდა

მოკლედ,  ნაპოლეონი არ ყოფილა  არც  მხეცი, არც ვოლტერის  საყვარელი  განათლებული  დესპიტი და  არც ანტიკური ხანის  ხეპრე დესპოტი  რომელმაც  მონად  გაყიდა  პლატონი.

პირიქით,  ნაპოლეონი აწინაურებდა  ლაპლასის  მსგავს  დიდ  სწავლულებს.მაგრამ  თემა  სხვაა.თუ  ააქოთებთ  ქვეყანას  ისე  როგორც ეს საფრანგეთს უქნეს  მარატმა და  რობესპიერმა ისიც  საუკეთესო შემთხვევაში   მოვა  ნაპოლეონის  იმპერია  და არა თანამედროვე  შვეიცარული დემოკრატია.

 

 

იმპერატორი ნაპოლეონი შვა რევოლუციამ, გრანდიოზულმა პერესტროიკამ

 

ნაპოლეონი, მისი დიქტატურა  და  იმპერია   შვა  რევოლუციურმა  ქაოსმა.

თუ არ  მოისვენებთ  პერესტროიკის  მიერ  გამოწვეულ ქაოსს ისიც საუკეთესო შემთხვევაში  შეიძლება  მოყვეს  იგივე. ამას გვეუბნება ევროპული მეცნიერება.

 

 

ინსტიტუტის  წევრი,უნივერსიტეტი პარიზი სორბონას  პროფესორი, დირექტორი მაღალი  კვლევების პრაქტიკულ  სკოლაში, ნაპოლეონის  ინსტტიტუტის //Institut Napoléon// პრეზიდენტი  და იმპერიისადმი  მიძღვნილი  მრავალი ნაშრომის  ავტორი  Jean Tulard/

Jean  Tulard ; Napoléon, la  nation,

la legende

ანუ  თანამედროვე  სერიოზული  ფრანგი  მეცნიერი ჟან  ტულარის  წიგნი

« ნაპოლეონი, ერი, ლეგენდა », 1997.

 

დიდად  საინტერესო  ნაშრომია, ღირს  წაკითხვა.

 

ჯერ  ფრაგმენტი და  მერე  ვნახოთ.

 

მარატ-რობესპიერის დიქტატურამ  მისცა  ბიძგი  ნაპოლეონის   საოცარ  ხვედრს.

 

კორსიკელი  ბიჭი  მოახტა  რესპუბლიკურ  საფრანგეთს  და  ხელი სტაცა  ძალაუფლებას იმიტომ  რომ   შინაგან  აუცილებლობას  მიყავდა  ქვეყანა   დიქტატურამდე  მანამდე  სანამ  ძველი  მონარქიული  რეჟიმის  მომხრეები ცდილობდნენ   უცხოეთთან  შეთანხმებით ამ ძველი  რეჟიმის  აღდგენას.

 

ნაპოლეონი არ  იქნევდა  აქეთ-იქით  გილიოტინას, მას  არ  გაუჩაღებია  ტერორი  და მას  არ  გაუტიალებია  ვანდეა, მაგრამ  მისი   მმართველობის  მეთოდები  უფრო  გავს  იაკობინელთა, რევოლუციონერთა  მართვის მეთოდებს  ვიდრე  ამის  აღიარება  უნდათ  დღემდე.

 

ნაპოლეონმა  ამაოდ  სცადა  ახალი  ლეგიტიმურობის და  ახალი არისტოკრატიის  შექმნა.

მისი   თანამედროვეები  ნაპოლეონს  უყურებდნენ  როგორც  რევოლუციის  ჯარისკაცს…

 

მეფეს  თავი  მოკვეთეს,  ძველი  საფრანგეთი მოსპეს  და  ამის  გამკეთებელი  რევოლუციონერები აღმოჩნდნენ  ცუდ  დღეში.

იყო  რელიგიური  განხეთქილებები, პოლიტიკური უთანხმოებები, მხტუნავი  ინფლაცია  რომელსაც  მოყვა  მკვეთრი დეფლაცია.

ქალაქების  და  სოფლების  მოსახლეობა დაუცველად  გრძნობდა  თავს. იყო გაურკვეველი  და  უსასრულო  ომი.

მწრისმეტად  სუსტი  აღმასრულებელი  ხელისუფლება ვერ  დაძლევდა  ამდენ უბედურებას.

მაშინ დამკვიდრდა  მხსნელის, უფრო  ზუსტად  ეროვნული  ხსნის  დიქტატურის  იდეა.

გაიხსენეს  ძველი  რომის  ჩვევა  რომლის  თანახმადაც კრიზისის  ვითარებაში დროებით  ჩერდებოდა ყველა  თავისუფლება.

ეს  მოგვიანებით  რა  თქმა  უნდა  გაიხსენა  თვითონ ნაპოლეონმაც :

 

« როდესაც  მე  ხელი  მოვკიდე  საქმეს  საფრანგეთი  იყო  იგივე  მდგომარეობაში  როგორშიც  იყო  ძველი  რომი  როდესაც  რომაელები ამბობდნენ  რომ რესპუბლიკის  გადასარჩენად  აუცილებელი  იყო  დიქტატორი.

ევროპის  ყველა  უძლიერესი ხალხი  გაერთიანდა  საფრანგეთის  წინააღმდეგ.

წინააღმდეგობის  წარმატებით  გასაწევად  სახელმწიფოს  მეთაურის  ხელში  უნდა  ყოფილიყო  ერის მთელი ძალა და  ყველა  რესურსი» // გვ. 16//.

 

//ისტორიული  საფრანგეთის  მკვლელი//  რევოლუციის  გადასარჩენად, ეროვნული  თუ  საზოგადოებრივი  ხსნის  დიქტატურის  იდეა  ტრიალებდა  პარიზის  ჰაერში.

ფაბრ  დოლივე  თავის  მოგონებებში  ამბობს  რომ  იაკობინელებმა  იფიქრეს  ბერნადოტზე, მაგრამ  მას უნდოდა  რომ  ეს  დიქტატურა  მისთვის  მიენდო ეროვნულ  წარმომადგენლობას.

 

Sieyes-იც  ფიქრობდა  დროებით  დიქტატურაზე. 

მას  უნდოდა არმიის  ზეწოლით  კონსტიტუციური  ცვლილებების  დაძალება  კრებებისთვის.

 

მაგრამ  კენჭისყრას  უნდა  დაედასტურებინა  ეს  რეფორმა. ისიც  დაადასტურებდა, სად  წავიდოდა.

 

მოყაყანე  დეპუტატების შემყურე  ბონაპარტე  აღარ იყო გულგრილი.

საჭირო  გახდა  გენერლები მიურატის  და  ლეკლერკის  ჩარევა.

სწორედ  ეს ჩარევა  გამოჩნდა  როგორც სამხედრო  გადატრიალება  მოყაყანე  დეპუტატების  წინააღმდეგ.

 

ნაპოლეონის  რეჟიმს  დიდი  ხნით  შერჩა  სამხედრო  დიქტატურის  სახელი.

 

დღეს  ჩანს  რომ  ნაპოლეონის  რეჟიმისთვის  სამხედრო დიქტატურის  დარქმევა არაა  სწორი.// გვ.17//

ბონაპარტემ  თავისი  თავი  წარმოადგინა  მხსნელად.

მან განაცხადა  რომ  არაა  დაკავშირებული არც ერთ პარტიასთან :

« არც  წითელი  ჩაჩი  მახურავს  და  არც წითელი ქუსლები  მაქვს. მე ვარ ეროვნული » .

 

ეს  სიტყვები  გაიმეორა  Lucien-მა:  

« მთავრობას  აღარ  უნდა  პარტიები, ის  აღარ  სცნობს  პარტიებს. ის  ხედავს  მხოლოდ  საფრანგეთს და მხოლოდ  ფრანგებს.»

 

პირველი  კონსული დადგა  ფრაქციებზე  და პარტიებზე  მაღლა იმიტომ  რომ საწორედ  ფრაქცია-პარტიებმა  ჩაძირეს  საფრანგეთი ანარქიაში.

 

პარალელი  კეისართან ც ხადია, მაგრამ  კეისარმა ვერ ვერ  მოახერხა  წარმატებით გადასვლა  რესპუბლიკიდან იმპერიაზე.  ის  მოკლეს.

ნაპოლეონი  კი გადაურჩა  სხვადასხვა  შეთქმულთა ხანჯლებს.

 

ნაპოლეონს  არ  დაუმყარებია სამხედრო  დიქტატურა,

ნაპოლეონს  არ  გადაუქცევია  არმია  ზოლდატენ-სალდაფონები  საფრანგეთში  გაბატონებულ კლასად.

 

ნაპოლეონი  მუდამ  აცხადებდა  საეროს  უპირატესობას  =სამხედროსთან  შედარებით.

 

ცნობილია თუ რა სიტყვა  წარმოთქვა  ნაპოლეონმა სახელმწიფო საბჭოზე 1802 წლის ოთხ მაისს :

« ჩვენ  ვართ  ცოდნა-განათლებით, საკუთრებით, კომერციით  გაერთიანებული 30 მილიონი  ადამიანი.

3 თუ 4 ათასი სამხედრო არაფერია  ამ მასასთან  შედარებით».

ამ  სიტყვაში არის  რევოლუციის  დიდი იდეები- ჯარისკაცები მოქალაქეთა შვილები  არიან, ჯარი  ერია.

სამხედროებს  ახასიათებთ  დესპოტურად  სურვილი

სამოქალაქო პირს კი  სურს ყველაფრის დამორჩილება  დისკუსიისადმი, ჭეშმარიტებისადმი, გონებისადმი….

 

 

ჯარს  არ  მიუყვანია  ნაპოლეონი  ხელისუფლებაში.

 

სამოქალაქო პირმა Sieyes-მონახა  ნაპოლეონი  რათა  მისთვის  შეეთავაზებინა სახელმწიფო გადატრიალების  მოწყობა.

ნაპოლეონის თანამებრძოლებს  არ უბიძგიათ  ნაპოლეონისთვის  ტახტისკენ

გენერალი  ლანი და  ზოგი მისი კოლეგა, პირიქით, ნტრულად იყვნენ განწყობილნი ასეთი რამეების მიმართ.

გენერლებს // ლანი, ბრუნი, ლეკურბი//  რომლებიც   ცუდად  ქ ცევას  დაეჩვივნენ დირექტორიის  დროს მკაცრად  დაუქნიეს თითი.

 

ოფიცრებს  არ  იღებდნენ სამოქალაქო სამსახურში.

ჰა ჰა  ზოგი  გადამდგარი  პენსიონერი სამხედრო  ყოფილიყო  პრეფექტურაში.

ნაპოლეონის  საფრანგეთში  არ  ყოფილა  ხელისუფლების  მაკონტროლებელი  სამხედრო კასტა  ისე  როგორც  ეს იყო  სამხრეთი  ამერიკის  დიქტატურებში.

 

ომზე  ფიქრობდა  ყველა. იყო  ომის  ეკონომიკა, ომის ფინანსები,  1805 წლიდან  საომარი   პროპაგანდა.

მიუხედავად  ამისა  ნაპოლეონის  რეჟიმის  არსი  სამოქალაქო იყო.

ხელისუფლების  წევრებისგან ითხოვდნენ  მკაცრ  დისციპლინას, ღირსების დაცვას, ბელადის  კულტს

მაგრამ  საწყისების  დავიწყება შეუძლებელი იყო.

 

ჯარი  ქვეყნის შიდა  საქმეებში გამონაკლისის  სახით  თუ ერეოდა.

ასე იყო, მაგალითად, 1812  წლის შიმშილის  დროს.

ნაპოლეონის მიმართ  მტრულად  განწყობილი  მადამ რემუსა  ამბობდა  რომ იმპერატორს  ეჯავრებოდა

 ჯარის  გაშვება ხალხის  წინააღმდეგ. ამას  სხვებიც  ადასტურებენ.

 

ეს  უფრო  ეროვნული, საზოგადოებრივი ხსნის  დიქტატურა იყო  ვიდრე  სამხედრო  დიქტატურა.

 

//  თენგიზ სიგუამ და  თენგიზ კიტოვანმა სტაცეს  ხელი  საბჭოთა  გენერალი  ბეპაევის მიერ მათთვის  გაწვდილ  ტანკს  და ჰერი, ანგრიეს  საქართველოს  დედაქალაქი.იმანუილ კანტის პრემიის  ლაურეატმა  შევარდნაძემ  მათ  მადლობა  უთხრა.   ნაპოლეონი  ასეთი  არ ყოფილა//.

 

ნაპოლეონი  არ  ყოფილა ვოლტერის საყვარელი  განათლებული  დესპოტი, რუსეთის იმპერიის სათავეში მყოფი გერმანელი  ეკატერინე  მეორე.

 

ასეთები  ბოდიში  აბედნიერებდნენ ხალხს ამ ხალხის  აზრის დაუკითხავად.

 

მოკლედ,  ნაპოლეონი არ ყოფილა  არც  მხეცი, არც ვოლტერის  საყვარელი  განათლებული  დესპიტი  და  არც ანტიკური ხანის  ხეპრე დესპოტი  რომელმაც  მონად  გაყიდა  პლატონი.

პირიქით,  ნაპოლეონი აწინაურებდა  ლაპლასის  მსგავს  დიდ  სწავლულებს.

 

მაგრამ  თემა  სხვაა.

თუ  ააქოთებთ  ქვეყანას  ისე  როგორც ეს საფრანგეთს უქნეს  მარატმა და  რობესპიერმა ისიც  საუკეთესო შემთხვევაში   მოვა  ნაპოლეონის  იმპერია  და არა თანამედროვე  შვეიცარული დემოკრატია.

აკადემიკოსი ავანგარდების წინააღმდეგ

ფრანგი აკადემიკოსი ავანგარდების  წინააღმდეგ

Jean Clair, ჟან კლერი საინტერესო კაცია. ხელოვნების  ისტორიკოსი და  კრიტიკოსი, აკადემიკოსი   ჟან კლერი იყო მემკვიდრეობის  მთავარი მცველი, პიკასოს მუზეუმის  დირექტორი.

 

« სიტყვები  პასუხისმგებელია:   მხატვრულ  და  ლიტერატურულ  ავანგარდთა  სიძულვილით სავსე  სიტყვებმა  მოამზადეს  ინდივიდთა სიკვდილი »// ფრანგი  აკადემიკოსი ჟან კლერი//.

 André Bretón, Diego Rivera y León Trotsky

 სიურეალისტების  მამილო ანდრე  ბრეტონი, დიეგო რივრა  და ლეონ ტროცკი ამზადებენ მსოფლიო ბოლშევიკურ-სიურეალისტურ რევოლუციას.

 «Ce qui m'étonne c'est que le monde actuel ne croit pas au Mal», confie Jean Clair

ფრანგი აკადემიკოსი, პიკასოს  მუზეუმის  დირექტორი  ჟან კლერი. ცდილობს  სიმართლის  თქმას მხატვრულ-ლიტერატურულ ავანგარდებზე და ამის გამო მას რეაქციონერს უძახიან.

 

დასავლური საზოგადოების უარმყოფელი  სიურეალიზმი

 

სიურეალისტების მამილომ  და  ლევ ტროცკის მეგობარმა ანდრე ბრეტონმა

« პირველ მანიფესტში» თქვა:

« უმარტივესი სიურეალისტური აქტია რევოლვერით ხელში ქუჩაში გასვლა და ბრბოში სულერთია როგორ სროლა»
ხოდა თენგიზ სიგუამ, ჯაბამ,მეორე თენგომ, გოგამ და .. საბჭოთა  ტანკებით და კალაშნიკოვებით დაამკვიდრეს ქართული სიურეალიზმი. ჰარალო

 

 

 

აი მიხაილ  გორბაჩოვთენგიზ  სიგუას პერესტროიკა თუ ქართულად არ გჯერათ ინგლისურად  ინებეთ.

https://www.goodreads.com/quotes/812446-the-simplest-surrealist-act-consists-of-dashing-down-the-street


The simplest Surrealist act consists of dashing down the street, pistol in hand, and firing blindly, as fast as you can pull the trigger, into the crowd. Anyone who, at least once in his life, has not dreamed of thus putting an end to the petty system of debasement and cretinization in effect has a well-defined place in that crowd with his belly at barrel-level.”

 http://philo-lettres.fr/old/litterature_francaise/surrealisme.html

 

ფრანგული  ფილო, სიურეალიზმი

 

ზოგი თარიღი

1919 : სუპო-ბრეტონი, მაგნიტური  ველები, ავტომატური მწერლობის ტექსტები

1924 : Breton :  პირველი მანიფესტი//

1926 Aragon :პარიზის გლეხი //Le Paysan de Paris//

  • 1928 : Breton : Nadja
  • 1930 : Breton : მეორე  მანიფესტი, რომელიც  ერთმანეთს  უკავშირებს პოლიტიკურ და პოეტურ რევოლუციებს
    • 1937 : Breton : გიჟური სიყვარული  //Amour Fou//

სიურეალისტები  თავის  წინაპარ-წინამორბედებათ თვლიდნენ

  • სადისტური  ლიტერატურის  ფუძემდებელ მარკიზ  დე 
  • სადს//Sade//
  • არანაკლებად  დარტყმულ  ლოტრეამონს // Lautréamont//

ანგლო-საქსურ  შავ რომანს

რემბოს //Rimbaud//

Alfred Jarry-დ

სპოლინერს

 

წინამორბედები-:

1910-1913  საფრანგეთში და  მის  გარეთ მოდიან  ავანგერდები  რომლებსაც უნდათ  ისტორიული ევროპული  კულტურების  მოხვეტა-გადაგვა და ყველაფრის დაწყება  ცარიელი ფურცლიდან, ნოლიდან

 

არის  როგორც იტალიურ  ისე  სხვა  კულტურებთან მებრძოლი, მუზეუმების და  ბიბლიოთეკების  ნგრევის, პროფესორების გარეკვის მქადაგებელი და მუშტიკრივის, ომის, ტექნიკის მეხოტბე  ფუტურიზმი.

რა   დროს  ჰარმონიაა, ფუტურისტებს  უნდათ ხტომა, ავტომობილებით  ჯირითი,  მუშტის  გარტყმა, სილის  გაწვნა, მათი  ბელადი მარინეტი ისტერიულად ყვირის  რომ  მსოფლიოს  ჰიგიენაა  ომი.

 

ფუტურისტებს  არც გრამატიკა  და  სინტაქსი უნდოდათ, მათ დაიწყეს  გაუგებრად ბლუკუნი.

 

 

ხოდა  იმდენად  აქეს  ომი და  მუშტიკრივი  რომ   დაიწყო  პირველი მსოფლიო ომი.

 

ამით  სულ გადარეულმა

Tristan TZARA-მ 1916 წელს  ციურიხში დაარსა  მისავით გიჟების  მოძრაობა დადა,  დადაიზმი

მან თქვა  რომ კაცობრიობის  ისტორიაში არნახულად საშინელი პირველი მსოფლიო ომის  მიზეზია  ქრისტიანული და  იტალიური აღორძინების  მიერ  შექმნილი ჰუმანისტური ცივილიზაციები.

ნეგატიური  მოძრაობა  დადაიზმის  ნიჰილისტი, ცინიკოსი აქტივისტები  პროვოკაციულ-მასხრული  გამოხდომებით  ცდილობდნენ ისტორიული ევროპული  კულტურების  გაშარჟებას და  გაუფასურებას.

მაგრამ დადაისტურმა  ნიჰილისტურმა  მამაძაღლობამ  ვერ  გაძლო დიდხანს.

 

დადაისტების  ჯანყი ჰუმანისტური საზოგადოების  წინააღმდეგ აიტაცა  სიურეალიზმმა.

სიურეალისტების მამილო  და ლევ ტროცკის მეგობარმა ანდრე ბრეტონმა « პირველ მანიფესტში» თქვა: « უმარტივესი სიურეალისტური აქტია რევოლვერით ხელში ქუჩაში გასვლა და ბრბოში სულერთია როგორ სროლა»

 

სიურეალისტები  არ  თვლიდნენ სიურეალიზმს ლიტერატურულ თუ პოეტურ  მიმდინარეობად.

 

სიურეალისტების  მამილო და  ლევ  ტროცკის  მეგობარ   ანდრე  ბრეტონს  ეზიზღებოდა  სიტყვა

ლიტერატურა, მისი  აზრით სიურეალიზმი არის  რევოლუციური მოძრაობა.

 

 

1924 :

  • პირველი  მანიფესტი
  •  
  • სიურეალისტების მამილო და ლევ ტროცკის მეგობარმა ანდრე ბრეტონმა სწორედ ამ 
  • « პირველ მანიფესტში» თქვა: « უმარტივესი სიურეალისტური აქტია რევოლვერით ხელში ქუჩაში გასვლა და ბრბოში სულერთია როგორ სროლა»

 

იყო ჟურნალი  რომელსაც ერქვა  « სიურეალისტური რევოლუცია“  // ეხლახანს  ისევ გამოიცა//.

 

1926-27 : არაგონი, ელუარი,  ბრეტონი,Péret  შვიდნენ კომუნისტურ  პარტიაში.

 

მაგრამ  ბრეტონისთვის  რევოლუცია მეტაფიზიკურიც უნდა  ყოფილიყო და არა  მარტო სოციალურ-პოლიტიკური.

1935  წელს  საფრანგეთის  კომპარტიიდან გასულმა  ბრეტონმა  დაიწყო მისი ყოფილი ამხანაგების ლანძღვა.~

 

ბარემ  რეალიზმსაც გამოუცხადეს  ომი.

სიზმარი, ზმანება, ლოღიკის  ნგრევა, ირაციონალურ-ავტომატურ-არაცნობიერი  და  არა  ხილულის  გამეორება, აი  სიურეალისტური რევოლუცია.

 

« დედამიწა  ლურჯია  როგორც  ფორთოხალი », თქვა  სამაგალითო ელუარმა. აი სიურეალიზმი.

 

პირველი  მანიფესტის  დასასრული:

 “ არსებობაა  სხვაგანაა //l’existence est ailleurs//.

არაა  ლაპარაკი  ხილული  სამყაროდან შორს გადახვეწაზე.

უნდა  შეიცვალოს  ყოველი  ადამიანის  შეხედულებები და  შეიცვლება  მსოფლიოც

ამ ტიპის  რევოლუცია  უნდოდა  ანდრე  ბრეტონს  ცხოვრების დასაწყისში და ბოლოს. თუმცა შუაში  მეგობრობდა  ლევ ტროცკისთან.

 

 

 

 

https://www.letemps.ch/opinions/2001/11/30/surrealisme-demoralisation-occident

ჟან კლერი-სიურეალიზმი და  დასავლეთის  დემორალიზაცია

 

 

 

Jean Clair, ჟან კლერი საინტერესო კაცია. ხელოვნების  ისტორიკოსი და  კრიტიკოსი, აკადემიკოსი   ჟან კლერი იყო მემკვიდრეობის  მთავარი მცველი, პიკასოს მუზეუმის  დირექტორი.

ის  ლაპარაკობს  დასავლელ ინტელექტუალთა  ანტიდასავლურ განწყობებზე.

 

 

 

  • სიურეალისტურ იდეოლოგიას  მუდამ უნდოდა  მისი აზრით  მატერიალისტური და  უნაყოფო ამერიკის  სიკვდილი   და  სულიერ  ღირებულებათა მცველი აღმოსავლეთის  გამარჯვება.
  •  

 

Aragon  1925  წელს:

«  ჩვენ  დავანგრევთ  თქვენთვის  ძვირფას  ცივილიზაციას… დასავლურო სამყაროვ,  შენ სიკვდილი  გაქვს  მოსჯილი.

 ჩვენ   ვართ  ევროპის  დამარცხების  მომხრეები// Nous sommes les défaitistes de l’Europe…//  შეხედეთ  რა  ხმელია  და  რა  კარგია  ყველა   ხანძრისთვის  ეს  მიწა.»

 სიტყვის  დასკვნით  ნაწილს,  ტარტარ-ლაქლაქს  არ  ა აკლია  მისნობის, თუ პითიას  მასშტაბი და  განზომილება, როგორც  იტყოდა   ოკულტიზმით  ესოდენ გატაცებული  ბრეტონი:

«  დაე  ნარკოტიკით  ვაჭრები  დაესხნენ  თავს  ჩვენს  შეძრწუნებულ  ქვეყნებს,  დაე  შორეული  ამერიკა  დაემხოს თავისი . თეთრი შენობებიდან…»///«Que les trafiquants de drogue se jettent sur nos pays terrifiés. Que l’Amérique au loin croule de ses buildings blancs…» (La Révolution surréaliste, N° 4, 1925).

 

არაგონის  ხილვა  ახდა.// ბინ ლადენის დახმარებით//  იქა  ვართ

მეტისმეტობა, წრეგადასულობა  და  ზღვარგადასულობა  არ ყოფილა  უბრალოდ  სიტყვიერი.

უკვე  ვიცით  რომ  უმარტივესი  სიურეალისტური  აქტი იყო  ქუჩაში გასვლა  და  პირველივე  შემხვედრისთვის  სროლა.

თავაზიანი  რობერ  დესნოც // gentil Robert Desnos//   აზიაში  ხედავდა  « ყველა  იმედის  ციხე-სიმაგრეს»

// «la citadelle de tous les espoirs»//  და  მოუწოდებდა, უხმობდა  ბარბაროსებს  რომლებიც  შეძლებდნენ « ატილას მთავარანგელოზთა  კვალზე  გავლას»

// appelait de ses vœux les Barbares capables seuls de marcher sur les traces des «archanges d’Attila».//.

სიურეალისტები  იღებდნენ კომუნისტების  ლოზუნგებს  და  კომუნისტებთან ერთად  გმობდნენ 

« დასავლეთის იმპერიალისტურ  და  მეომარ  ბურჟუაზიას» //«la bourgeoisie impérialiste et guerrière de l’Occident»//,

სახელმწიფოს  და  « სამშობლოს  მახრჩობელა  დოგმებს»

// «les dogmes étouffants d’Etat et de Patrie»// .

 

ბრძოლა  დამთავრდება   გამარჯვებით  აღმოსავლეთისა  რომელშიც  სიურეალისტები  ხედავენ  « ველური  ძალების  დიდ  რეზერვუარს», 

 დასავლელთა  სასაცილო  პაწაწა გამოვლინებების, ხელოვნების, კულტურის მარადიული  მტრების, დიდ  მნგრეველთა  მარადიულ სამშობლოს».

 

// იდიოტ  სიურეალისტებს  კაცობრიობის  ცივილიზაციის  საფუძვლის  ჩამყრელი შუამდინარეთი, ძველი ეგვიპტე  წარმოედგინათ  ველურ ბარბაროსთა ხროვად.//

 

სიურეალისტებს  უნდოდათ  ახალი  მისტიციზმი  რომელიც  შეძლებდა  დასავლეთის  ხსნას  მატერიალიზმისგან.

// ნიჰილისტური  მატერიალიზმის  მიერ გაჩაღებული  მსოფლიო ომით  გადარეული  სიურეალისტები 1920-ანი  წლების  შუა  ხანებში  უტევდნენ  ლოღიკას, გონებას,  განმანათლებლების  მემკვიდრეობას

 

 

მათ  უნდოდათ ქრისტიანული ევროპის  ნანგრევებზე აგებული  ნიჰილისტურ-მატერიალისტურ-პროგრესისტული სამყაროს  მოსპობა.

ყველა  ავანგარდი  მოუწოდებდა  მკვლელობისკენ.

 

მუსოლინისთვის  მოდელი  იყო  ფუტურიზმის ლიდერი  მარინეტი რომელიც  მასობრივი  პროპაგანდის  საშუალებათა, კინოს, თეატრალიზებულ სანახაობათა, დეკორუმის  და  ქუჩის  მანიფესტაციების ოსტატურად გამოყენებით პოლიტიკას აძლევდა  ესთეტიკურ  სახეს, ათაყვანებდა ბრბოს. ეს  გაკვეთილი  კარგად ისწავლა  ნაციზმმა.

 

ლევ  ტროცკიმაც აღიარა  1924  წელს წერილში  « ლიტერატურა  და  რევოლუცია »  რომ ფუტურიზმმა  ფაუხსნა  გზა  ფაშიზმს

//  თუმცა  ტროცკის  და ლენინს  უნდოდათ  მსოფლიო ბოლშევიკური რევოლუცია, ბოლშევიკებმა  გერმანიაშიც სცადეს  სახელმწიფო გადატრიალებების  მოწყობა  რამაც ასევე გაამხეცა  ჰიტლერი. არც  ამის  დავიწყება  ღირს//.

 

მეორეს  მხრივ  კი  მარინეტის საბჭოთა მოწაფეები,ოსიპ  ბრიკი  და   საბჭოთა  ავანგარდისტი კომუნისტ-ფუტურისტები. მოუწოდებდნენ ბურჟუათა, სუსტების   მოსპობისკენ, მოხუცთა  თავის  ქალებისგან საფერფლეების  გაკეთებისკენ.  

მაიაკოვსკი  კი  ხოტბას  ასხავდა  ხიშტს, ბრაუნინგს, მაუზერს.

ასეთი  ლათაიებით  დამუშავებულებმა თობებმა  დაუშვეს  ჩეკას და  გპუს  მიერ  მოწყობილი  სასაკლაოები.

 

სიტყვები  პასუხისმგებელია:   მხატვრულ  და  ლიტერატურულ  ავანგართა  სიძულვილით სავსე  სიტყვებმა  მოამზადეს  ინდივიდთა სიკვდილი.

 

თუ  გადაფურცლავთ  სიურეალისტების ნაწერებს  ნახავთ  რომ  ადამიანთა დამცირება, შეურაცხყოფა, ლანძღვა-თათხვა და  გინება  ჩვეულებრივი ამბავი იყო მათთვის.

 

იგივე  ლექსიკას და  თავაზოანობას  ნახავთ  ნაცისტურ  და  კომუნისტურ  ფურცლებში.

იყო  არც  ისე  ფარული  ანტისემიტიზმიც….

 

მოწოდება  მკვლელობისკენ, ნგრევისკენ, უგონობის, ირაციონალიზმის  განდიდება, გატაცება  აღმოსავლეთში  სიწმინდის  შემნარჩუნებელი  რასების პრიმიტიული  ვნებებით., ანტისემიტიზმი. :

თუ  კი  ყურადღებით  და  აუღელვებლად  წავიკითხავთ დავინახავთ  რომ  სიურეალისტთა  მანიფესტები  დიდად  არ  განსხვავდება  მემარცხენე თუ მემარჯვენე  ექსტრემისტების  ფურცლებისგან…

 

საინტერესოა  რომ  სიურეალისტები  კომუნისტებთან  მეტ ხანს  იყვნენ ვიდრე მემარჯვენე  ინტელექტუალები ფაშიზმთან

Stefan George-მ უკვე 1933  წლიდან  შეაქცია  ზურგი  ნაციონალ-სოციალიზმს, Jünger და Gottfried Benn ჩაეფლნენ  შიდა  ემიგრაციაში.

ბრეტონი  კი  სტალინიზმს მოშორდა  მარტო 1935 წლის ბოლოს. რაღა  უნდა  ვთქვათ ელიუარზე და არაგონზე.?

 

მიუხედავად  ყველაფრისა  სხვა  ავანგარდებისგან განსხვავებით სიურეალისტებს  დღესაც უყურებენ  შეწყნარებით.

 

სიურეალისტები დღესაც  ითვლებიან ლიბერტართა  ავანგარდად რომელმაც ახალგაზრდობა მიიყვანა  სექსუალურ განთავისუფლებამდე,  ავტომატური და  სპონტანური  შემოქმედების  საოცრებამდე, ყველას და  ყველასთვის ხელოვნებამდე., ზმანების და  ქმედების შერიგებამდე  და  დღეს  გაბატონებული აზრის სხვა  რამეებამდე.

 

სიურეალიზმის  ამ დაუსჯელობას აქვს  სხვა მიზეზიც.

 სიურეალიზმს  არ  სჯეროდა  პროგრესისა  და  ამით  განსხვავდებოდა ის  რადიკალურად სხვა  ავანგარდებისგან

 

ფუტურისტებს, კონსტრუქტივისტებს და  ა.შ  ხიბლავდა  მანქანა, სიჩქარე, ენერგია.

 

სიურეალისტები გულგრილები  იყვნენ ასეთი რამეების მიმართ.

სიურეალისტების  სფეროა  სიგიჟე, ღამე, არაცნობიერი, პრიმიტიული, საწყისი.

ამიტომ  თანამედროვე  სამყაროზე  და  მის  უბედურებებზე პასუხისმგებლები  არიან ფუტურისტები,  კონსტრუქტივისტები და ა.შ. და ამაზე  თითქოს არ არიან პასუხისმგებლები სიურეალისტები.

ქალაქი  კი, თუ კი  ის  გაველურდება, სიახლე კი, თუ კი  მას  მოვნახათ  ჩვენს  საკუთარ  თავში, ჩვენი გულის სიღრმეში და არა  გარეთ, სამყაროზე ბატონობაში, და ა.შ., ესაა  სიურეალიზმი.

ფუტუროსტების აკვიატებულ-აჩემებული ხატებია  ცათამბჯენი და  თვითმფრინავი.

ისინია ფილიასთან და  ტრამპოლინისთან, ისევე  როგორც ლისიცკისთან  და მალევიჩთან.

ესაა  ტექნიკური სამყაროს  დიდების სიმბოლოები.

 

მაგრამ სიურეალისტებმა პირველებმა  წარმოადგინეს  თვითმფრინავი და  ცათამბჯენი  ერთმანეთის პირისპირ.

ამით მათ  თითქოს  წინასწარ  იხილეს  ის  რაც  ჩვენს  თვალწინ  ჩაიდინეს ტერორისტებმა.

 

საფრანგეთის  მხსნელი  შარლ  დე  გოლით და  ნაცისტების  მიერ  მოკლული ანტუან დე  სან ეგზიუპერით კი არა სიურალისტებით  მოხიბლული  იყვნენ 1968 წლის პარიზული მაისის ინტელექტუალები და  1970-ანი წლების მაოისტები.

 

ამიტომ  საზოგადოება   ვერ  გმობს  სიურეალისტებს  მაშინაც  კი როდესაც  სერიოზულად  კითხულობს  მათ ტექსტებს. ეს  საზოგადოება სიურეალისტების თაყვანისმცემლებად იყო აღზრდილი…

ფრანგები მუსაიფობენ თავისუფლებაზე

 

 ფრანგები ფილოსოფოსობენ თავისუფლებაზე, დაუსრუკებლად…

 

 

[http://mapage.noos.fr/philosophie/philo/philo/cours/liberte/Cours_de_philosophie_sur_la_libert%E9.html

 

ფრანგული  ფილოსოფიის  კურსი თავისუფლებაზე

 

  1. გარეგანი თავისუფლება და შინაგანი  თავისუფლება

 

როდესაც  ვლაპარაკობთ  თავისუფლებაზე  შეიძლება  ვილაპარაკოთ  ორ  ერთმანეთისგან განსხვავებულ რამეზე.

 

ერთის  მხრივ  თავისუფლება არის  კეთება  იმისა  რისი  კეთებაც გვინდა.

თავისუფლები  ვართ  მაშინ  როდესაც  შეგვიძლია  იმის  კეთება  რისი  კეთებაც  გვინდა.

თავისუფლება  ამ  შემთხვევაში არის რაღაცის კეთების  შესაძლებლობა.

 

მაგალითი-  ხანგრძლივი  მოგზაურობის  შესაძლებლობა თუ  შეუძლებლობა.

 

არის  კიდევ არჩევანის  თავისუფლება.  შეგიძლია  აირჩიო თუ  რისი  გაკეთება  გინდა  და  რისი გაკეთება  არ  გინდა.

შეგიძლია  გააკეთო  ის  რისი გაკეთებაც  გინდა  და  არ გააკეთო ის  რისი გაკეთებაც არ გინდა.

ამ  შემთხვევაში  თავისუფლება არის  სურვილის, საკუთარი გონების  და  ნების  შესაბამისად  გადაწყვეტის  შესაძლებლობა..

ასე  თავისუფალი  ადამიანი არის საკუთარ არჩევანთა  ბატონ-პატრონი, ის  გადაწყვეტილებებს იღებს  საკუთარი გონების  და  ნების შესაბამისად.


გარეგნულ  თავისუფლებას  ჩვეულებრივ  განასხვავებენ შინაგანი თავისუფლებისგან


გარეგნული  თავისუფლებაა  როდესაც  თავისუფლად  შეგიძლია  კეთება  იმისა  რისი კეთებაც  გინდა, რისი  კეთებაც  გადაწყვიტე  ან, უბრალოდ, რისი კეთების  ჟინიც გაქვს.

გარეგნულია  იმიტომ  რომ  სასურველის  კეეთებისას  გარედან ხელს  არაფერი  გიშლის.

 

შინაგანად  თავისუფალია  ის  ვისაც   შეუძლია  თავისუფლად არჩევა და  გადაწყვეტა   იმისა  თუ რა  უნდა  და  რა არ  უნდა.

არჩევანი  და  გადაწყვეტილების  მიღება  ხდება  ხოლმე  ადამიანის  შიგნით. ამიტომაა  ეს  შინაგანი თავისუფლება.


თავისუფლების  ეს  ორი ასპექტი განსხვავდება  ერთმანეთისგან.

შეიძლება  შეგეძლოს  დაუბრკოლებლად კეთება  იმისა  რისი კეთება  სულაც არ  გინდა.

 და, პირიქით,  შეიძლება  გადაწყვიტო რაღაცის  გაკეთება  და  გარეშე დაბრკოლებების გამო  არ  გქონდეს  მიღებული  გადაწყვეტილების  განხორციელების შესაძლებლობა.


2 )  რას  ამბობენ ამაზე

 

როგორც  წესი ამბობენ რომ  არ  აქვთ  საკმარისად  გარეგნული  თავისუფლება,  რომ სულ  შებოჭილები არიან გარეშე  ფაქტორებით , მაგრამ აქვთ  სრული  შინაგანი თავისუფლება.


ჩვეულებრივი  ამბავია  იმის  გაგება რომ ადამიანს  არასოდეს  შეუძლია  გაკეთება  ყველაფერი  იმისა  რისი  გაკეთებაც  უნდა,  რომ ადამიანს მუდამ უშლიან ხელს  ან   მას  მუდამ  ეშლება ხელი  იმის  გაკეთებაში  რისი გაკეთებაც მოუნდებოდა.

ამბობენ  იმასაც  რომ  ადამიანი  ხშირად  იძულებულია  აკეთოს  ის  რისი კეთებაც არ  მოუნდებოდა.

თავისუფლება  კი  ითვლება სასურველ  რამედ  და ეს  ან სასოწარკვეთილებაში  გვაგდებს ან იწვევს აღშფოთებას  და  ჯანყს.

 

თითქოს  ისიც  ცხადია  რომ  რომ ყოველ  ჩვენთაგანს  შეუძლია  არჩევანის გაკეთება მაშინაც  კი როცა როცა ყოველ  ჩვენგანი  არ აკეთებს  ამას.

არჩევანის  გაკეთება  თითქოს  უნდა  შეეძლოს იმასაც  ვინც არ აკეთებს ამ არჩევანს.

იმას  ვისაც  ვერ  გაუგია თუ  რომელი პარტია უნდა  აირჩიოს   შეუძლია  არჩევანის  გაკეთება, მაგრამ მან არ იცის თუ როგორ უნდა მიუდგეს საქმეს.

 

 

3 )  რა  შეიძლება  ვიფიქროთ

 

 

ასე  ფიქრში  შეიძლება იყოს  რაღაც  სიმართლე, მაგრამ ნებადართულია  დაეჭვებაც.

 

რაც  შეხება  გარეგნულ  თავისუფლებას   მართლაც  შეიძლება  თქმა  იმისა  რომ ყოველთვის  ვერ  ვაკეთებთ იმას  რისი  კეთებაც  სურს.

მაგრამ  თუ  კი  კარგად  დავაკვირდებით  არის ბევრი  რამე  რის  გაუკეთებლობაზეც  ვნანობთ  მა მაგრამ რომლებსაც  რომც  შეგვეძლოთ მაინც არ  გავაკეთებდით.

ასე  მაგალითად  გვესიამოვნებოდა  სკოლის  გაკვეთილების  გაცდენა  და ლოგინში გორაობა, მაგრამ მთელი ცხოვრება  ლოგინში არ ვიგორავებდით.

 

 


ეს   კი  ნიშნავს  იმას  რომ ჩვენ  შეიძლება  არ  გვინდა  რომ გვქონდეს  რაღაცის  გაკეთების  შესაძლებლობა.

 

ცხოვრება  ადამიანს აძლევს ირგვლივ  ყველაფრის  დალეწვის  საშუალებასაც, მაგრამ  ნორმალური  ადამიანები  კმაყოფილები არიან იმით  რომ   თავს  იკავებენ და არ  იყენებენ  ამ შსაძლებლობას.

 

სადაა   პრობლემა:

ან  უნდა  ვთქვათ  რომ არსებობს  ყველანაირი იძულება-შეზღუდვები  და  ვალდებულებები  და  ამიტომ  ჩვენ არ  ვართ თავისუფლები  იმიტომ  რომ არ  შეგვიძლია გაკეთება ყველაფრისა  რისი გაკეთებაც  გვინდა

 ან  უნდა  ვთქვათ  რომ ცხოვრებაში  შეიძლება  გვზღუდავდეს  ბევრი რამე, მათ  შორის მოვალეობები და  ვალდებულებები  მაგრამ მათ  შეიძლება  არ  მოსპონ  ჩვენი თავისუფლება.

 

ზოგმა  რამემ  შეიძლება  ეჭვქვეშ  დააყენოს  ჩვენი  შინაგანი  თავისუფლებაც.

 

ჩვენს  მიერ  გადაწყვეტილებათა  მიღებაზე  შეიძლება  მოქმედებდეს  მეტ-ნაკლებად  აღქმული  გარეშე გავლენები / და  ფაქტორები //  განათლება,  ჩვენი  საზოგადოების  ღირებულებები, გაუცნობიერებელი  ჟინი  და წადილები//.

აქედანაა პრობლემა,  საკუთარი გონებით  და  ნებით გადაწყვეტის  შინაგანი  თავისუფლება  ან აბსოლუტურია  ან  ან არის  ილუზია   და  მეტი არაფერი  იმიტომ რომ გადავწყვიტეთ მეტ-ნაკლებად  ხილული  ფაქტორების  გავლენით,  მივიღეთ მხოლოდ  ის  გადაწყვეტილება რომლის  მიღებაც შეგვეძლო და  მეტი არაფერი.

 

დაბრკოლებები  და  შსაძლებლობები

1.ფინანსური  დაბრკოლებები და  შესაძლებლობები

 

უფულობის  გამო  ვერ  გავაკეთებთ  იმას  რისი გაკეთებაც მოგვინდებოდა.  ვერც  დასასვენებლად  წავალთ და  ვერც ვიქეიფებთ/

// გერმანიის  კაიზერ  ვილჰელმ  მეორეს რომ არ  მიეცა  ფული  ლენინისთვის  საბჭოთა  გენერალი სუფიან ბეპაევი ვერ  ათხოვებდა  თავის  ტანკს  თენგიზ სიგუას  თბილისის დასანგრევად///

ამ თვალსაზრისით უფრო თავისუფალია უფრო  მდიდარი.

 

არის  ტექნიკური  დაბრკოლებები და  შესაძლებლობები.

 

თუ  გინდა  კოსმოსში გაფრენა  უნდა  გქონდეს  კოსმიური რაკეტა.

მძიმე  ავაფმყოფობის დასაძლევად  უნდა  არსებობდეს  და  უნდა  გქონდეს  შესაბამისი წამალი….

 

ბუნებრი თუ  ფიზიკური დაბრკოლებები და  შესაძლებლობები

შეუძლებელია ბუნების  კანონების  საწინააღმდეგო ან მათთან შეუთავსებელი რამეების, ფიზიკურად შეუძლებლის  გაკეთება.

ვერ  იფრენ ფრთების  გარეშე, მაგრამ მაინც  გიჩნდება  ხოლმე  ამის  სურვილი.

ამ შემთხვევაში  ჩვენი წადილი  აწყდება  ბუნებრივ აუცილებლობას.  აუცილებელია  ის რაც არ  შეიძლება არ იყოს .

 

ზოგი  რამე  ძნელია  და  ზოგიც  შეუძლებელი.

ევროპიდან  ამერიკაში თვალის  დახამხამებაში გადახტომა  შეუძლებელია.

მაგრამ  ჰაერზე  უფრო  მძიმე  ობიექტის  აფრენა  შეიძლება თუ  კი ანგარიშს გავუწევთ  ჰაერის  მიერ დადგენილ ფიზიკურ  შეზღუდვებს. ამაზე  დგას ავიაცია-კოსმონავტიკა.

ის  რისი  გაკეთებაც   შეგვიძლია  აქ  შეესაბამება  იმას  რასაც  ვუწოდებთ  შესაძლებელს  ფართო მნიშვნელობით, ე. იმას  რაც  შეუძლებელი არ გახადა  ბუნებრივმა აუცილებლობამ.

ესაა  მოქმედების  შსაძლებლობა  რომელიც დაგვიტოვა აუცილებლობამ.

 

დეტერმინიზმი კი  გვეუბნება  რომ   მოქმედების  ის  შესაძლებლობა  რაც დაგვიტოვა  ბუნებრივმა აუცილებლობამ  ნულია.

 

 

«  ჩვენ, მაშ,  უნდა  ვიფიქროთ  რომ  მსოფლიოს, სამყაროს  დღევანდელი  მდგომარეობა  არის  მისი  წინა მდგომარეობის  შედეგი  და ის  იქნება  მსოფლიოს, სამყაროს   შემდეგი მდგომარეობის  მიზეზი… » Pierre-Simon Laplace.
Œuvres, Vol VII, pp VI-VII
(1796)

 

კომენტარი 

ნაპოლეონის  ხანის  ერთ-ერთი უდიდესი მეცნიერი, მათემატიკოსი , ასტრონომი, ფიზიკოსი,   იმპერიის  გრაფი და  მარკიზი  პიერ სიმონ  ლაპლასი  ამოდის იდეიდან  რომლის თანახმადაც  ყველაფერ მომხდარს აქვს თავისი მიზეზი და ყველაფერი მომხდარი თავის რიგზე იქნება  სხვა რაღაცის მიზეზი.

 

თუ  ეს  სწორია  ყველაფრისთვის ცალ-ცალკე ვარგა ყველაფრისთვის მთლიანობაში, ერთად.

ამიტომ ამბობს ლაპლასი რომ ყველაფერი  რაც ხდება   სამყაროში  მოცემულ მომენტში არის  სამყაროს  და მისი  წინა  მდგომარეობის შედეგი და ის  თავის ჯერზე იქნება  სამყაროს  და  მისი  მომავალი მდგომარეობის მიზეზი.

აქედან კი  გამომდინარეობს ის რომ   ჩვენ  შეიძლება  ბევრად  უფრო  ნაკლებად თავისუფლები ვიყოთ ვიდრე  ვფიქრობთ  იმიტომ რომ  ყველაფერ  მომხდარს შეიძლება  განსაზღვრავდეს  სრულიად  გარკვეული მიზეზები.

 

 

 

4 ) მორალური და  ლეგალურ-კანონიერი შესაძლებლობები.

ჩვენ ვერ  გავაკეთებთ  ყველაფერს  რისი ხოშიც და დილიხორიც  გვაქვს.

არ უნდა  ვაკეთოთ სოციალურად დაგმობილი  და/თუ მორალურად აკრძალული  არ უნდა ვაკეთოთ  ის  რაც ისჯება კანონით.

არ უნდა  ჩავიდინოთ უწესობა, უკანონობა, უზნეო რამ

ზოგჯერ  წეს-ჩვეულებებიც და  მორალური კანონებიც გვავალებენ რაღაცის გაკეთებას.

 

მაგრამ  მოვალეობები სულ  სხვაა და  აკრძალვები სულ სხვა.

იკრძალება ცდუნებათა, გაუცნობიერებელ სწრაფვათა და მხეცური ჟინის აყოლა.

მოვალეობები კი  გვაკეთებინებენ იმას რასაც  ჩვენ, ტუტუცები, არ გავაკეთებდით  ჩვენი საკუთარი ნებით.

 

უნდა ითქვას  ისიც რომ თავზეხელახებული ყაჩაღი  შეძლებს აკრძალულის გაკეთებასაც და ამიტომ ის  რისი გაკეთებაც  შესაძლებელია უნდა  განვასხვავოთ  იმისგან რისი გაკეთებაც დაუშვებელია.

თანაც  სისულელე იქნება  როგორც  შეუძლებლის  აკრძალვა ისე დაძალება იმისა რასაც ყველა ისედაც  გააკეთებს საკუთარი ნებით.

ადამიაანური  კანონები, მაშ, კარგად  უნდა  განვასხვავოთ ბუნების კანონებისგან.

ადამიანური კანონების  დარღვევა შეიძლება, ბუნების კანონების-არა.

ადამიანური კანონები ადგენენ მოვალეობებს და აკრძალვებს, ბუნების  კანონები კი ქმნიან შეზღუდვებს და  შეუძლებლობებს. რომლეიც ეკუთვნის აუცილებლობის

 სფეროს.

 ადამიანების  მიერ დაწერილი  კანონები  მხოლოდ  გარკვეულად ზღუდავენ  ადამიანის  თავისუფლებას და არა აბსოლუტურად.

ყოველთვის  შესაძლებელია  ჩადენა იმისა  რაც აკრძალულია  კანონით.

ადამიანს ყოველთვის აქვს  ადამიანური კანონისთვის  გვერდის აქცევის  შესაძლებლობა.

 

მაგრამ ბუნების კანონს ვერ  ასცდები.

 

 

 

«  ფიქრობენ  რომ თავისუფალია ის ადამიანი რომელიც აკეთებს მხოლოდ იმას რაც სასიამოვნოა მისთვის.

არადა  ეს  სულ არაა მართალი  იმიტომ რომ იყო საკუთარი სიამოვნების მონა  და არ გქონდეს  რაიმე სასარგებლოს დანახვის  ან გაკეთების უნარი არის მონობის ყველაზე უარესი ფორმა… » // Spinoza.//

 

კომენტარი

 

 სპინოზა  უარყოფს  მოარულ აზრს  რომლის თანახმადაც  თავისუფალია ის  ვინც აკეთებს იმას რაც მას უნდა, აკეთებს იმას რაც მას სიამოვნებს.

 

სპინოზა  ამბობს რომ მარტო სასიამოვნოს კეთება  ადამიანს  აქცევს  სიამოვნების, საკუთარი წადილების, ზოგჯერ კი პირუტყვული ჟინის   მონად.

 

მეორე  ისაა რომ  ჩვენი სიამოვნება  უნდა  განვასხვავოთ  ჩვენივე სიკეთისგან.

 

 თუ კი  სიამოვნებებს გამოკიდებულები არაფერს ვაკეთებთ ისეთს  რაც ჩვენთვის სასარგებლო იქნება ჩვენ  არ ვუწევთ  ჩვენს  თავს  სამსახურს.

 

თუ კი სიამოვნების განცდა საზიანოა  ჩვენი ინტერესებისთვის, ჩვენი მომავლისთვის, ჩვენი ჯანმრთელობისთვის… ეს  სულ არაა  კარგი  ჩვენთვის.

თუ კი სიამოვნების ძიება გვაუბედურებს ან გვღუპავს  მაშინ ის  გვაკეთებინებს იმას რისი გაკეთებაც  სულ  არ გვინდოდა  იმიტომ  რომ არავის არ უნდა  უბედურების განცდა.

 

სიამოვნების  ნებისმიერ ფასად ძიება  გვაუბედურებს და  სპობს  ჩვენს  თავისუფლებას  იმიტომ რომ მას  ბოლოს და ბოლოს მივყავართ იქამდე  რაც  სულ არ გვინდოდა.

 

სპინოზა არ გმობს  სიამოვნებას  როგორც ასეთს ვინაიდან  კარგი იქნებოდა  სიამოვნების განცდა.

სპინოზა  გმობს იდეას  რომლის  თანახმადაც ბედნიერია  ის ვინც  ცხოვრობს მარტო სიამოვნებისთვის და სასარგებლოს საზარალოდ…

 

 თავისუფლობაზე ფილოსოფოსობა დაუსრულებელია….

 

 

 

 

 

 

უარყოფენ სიძულვილის სტრატეგიას

ევროპული გამოცდილება, ფრანგები უარყოფენ  სიძულვილის  სტრატეგიას

 

http://www.lemonde.fr/idees/article/2016/07/27/resister-a-la-strategie-de-la-haine_4975150_3232.html

ფრანგული  გამოცემა LE MONDE, 27.07.2016,

გავუწიოთ  წინააღმდეგობა  სიძულვილის  სტრატეგიას. LE MONDE-ს  დირექტორი  Jerôme Enoglio 

//Jérôme Fenoglio (Directeur du « Monde »)//

 თავისი  წამბილწველი  მოქმედებებით მკვლელები  ცდილობენ ხალხის  წონასწორობიდან გამოყვანას, გამხეცებას  და  რეპრესიების გამოწვევას.

მათ  ჰქონდათ  იმედი იმისა  რომ  იქნებოდა  ბრმა  შურისძიება რომელიც  მთელ ქვეყანას  მოაქცევდა  მათი  სიძულვილის  ტყვეობაში.

 

    ფრანგები  დღემდე  არ  აყვნენ  ძალადობისთვის  ძალადობით პასუხის გაწევის  ცდუნებას.

მოწინავე  წერილი // Editorial//  .

 2015  წლის  იანვრიდან  და  უფრო  ადრიდანაც  საფრანგეთმა  იცის  რომ  ის  სამწუხაროდ  იქცა  მის  ტერიტორიაზე ტერორისტული  კამპანიის  სამიზნედ.  ამ კამპანიას  ატარებს  ისლამისტური მოძრაობა.

ნიცა  ჯერ  ისევ  გლოვობს  და  ეხლა  26 ივლისს, დილის  წირვის  დროს  თავს  დსესხნენ  Rouen-ის  გარეუბნის Saint-Etienne-du-Rouvray-ს  კათოლიკურ  ეკლესიას

აგრესორებმა  მოკლეს   86  წლის  მღვდელი,  დანით  ყელი  გამოჭრეს  86  წლის  კაცს  და  დაჭრეს  სხვა  მლოცველებიც, ერთ-ერთი  მათგანი მძიმედაა  დაჭრილი.

შემდეგ  თავდამსხმელები დახოცა პოლიციამ.მოქმედებები  საშინელია, სტრატეგია  კი  ნათელია.

მკვლელებს  არ  უნდოდათ  მარტო ერთი კაცის, მამა  ჟაკ ამეს  მოკვლა,  ისინი  არ ესხმოდნენ  მარტო ერთ  ეკლესიას  თუ  მარტო საფრანგეთის  კათოლიკეებს.

ამ  არაადამიანური  და  შემაძრწუნებელი  მოქმედებით მათ  უნდოდათ  საერთოდ  ადამიანთა  გამხეცება  და  რეპრესიების  გამოწვევა.

ისინი იმედოვნებდნენ  რომ  ატყდებოდა  ბრმა შურისძიება და მთელი ქვეყანა დაემონებოდა  სიძულვილის  ძალას.

მკვლელებმა  დღემდე  ვერ მიიღეს  ის  რაც უნდოდათ , ვერ  მოახერხეს  ამ ახალი  ბარბოსობით  ფრანგთა  კეთილგონიერების  მოსპობა.

ქვეყანას  არ  გადაუარა  სიძულვილით დაბრმავებულთა  ძალადობის  და კონტრძალადობის  ტალღებმა.

ფრანგებს  არ  დავიწყებიათ  მარტივი  ჭეშმარიტებები რომლებიც კიდევ  უნდა  გავიმეოროთ  იმიტომ რომ   ისინი ისევ  უნდა  წარმართავდნენ ჩვენს  ქცევას.

 

პირველი ჭეშმარიტება  ეხება  ტერორის ამ ტალღის  საწყისს.

ტერორისტთა, ასაფეთქებლით, თოფით, ყუმბარით,საბარგო  მანქანით  თუ დანით  მკვლელთა   ინდივიდუალურ პროფილს  არა  აქვს მნიშვნელობა.

ბრძანებას  იძლევა  ერთი და  იგივე  ვინმე,  ისლამურ  სახელმწიფოდ  წოდებული  საშინელი  ორგანიზაცია.

ზოგჯერ  დანაშაულს მიბაძვით   ჩადის  ჯიხადისტური პროპაგანდით  გაპრიალებული  ტვინის  მქონე

« მარტოხელა მგელი », ან  ფულით არამზადობს  ორგანიზებული  ქსელი  რომელსაც  ან აქვს  განშტოებები ახლო აღმოსავლეთში, ან არა, ამას არა  აქვს  დიდი  მნიშვნელობა.

ბარბაროსობის  ავტორია  გადაგვარებული ისლამის  სექტანტური  ექსტრემისტული  ვერსია, ისლამიზმი.

მოწოდება  საფრანგეთში  სამოქალაქო ომის  გაჩაღებისკენ

  • პროპაგანდა მის  მიმდევრებს  ეუბნება  რომ  რაც შეიძლება მეტი  ურჯულო ჯვაროსანი  //ქრისტიანი// დასავლელების, ებრაელების სულერთია რითი  დასახოცად  ევროპაში  თუ  აშშ-ში  მათ  არ  სჭირდებათ  ორგანიზაციის  მანდატი.

სერიულ  დანაშაულობათა  ჩამდენნი სიტყვა- სიტყვით  ასრულებენ იმას  რაც წერია  ჯიჰადისტების  მოძრაობის ბელადების  მიერ  წინასწარ  დაწერილ სცენარში.

ეს  არაა  ეპიფენომენები.

ჩვენ  გვიტევენ იმის  გამო  რაც  ვართ  და  არა  შემთხვევით.

ამ  შეტევის  მიზეზიც  და  მიზანიც  ახსნილია  ჯიჰადისტურ  პროპაგანდაში.

ესაა  დასამახსოვრებელი  მეორე ჭეშმარიტება.

საფრანგეთს  თავს  ესხმიან იმიტომ  რომ აქ ცხოვრობს  ევროპის  მაჰმადიანთა ერთ-ერთი   ყველაზე  დიდი  თემი.

ჯიჰადისტებს უნდათ  ველური  რეაქციების  და ამით  ერთგვარი რელიგიური სამოქალაქო ომის გამოწვევა.

უნდა  ვიკითხოთ და გავიგოთ   ის  რასაც  წერენ  სიძულვილის  სტრატეგიის  თეორეტიკოსები.

ჯიჰადისტებს  უნდათ  სამოქალაქო  ომის  გაჩაღება საფრანგეთში. ამით  მათ  უნდათ იმის  ჩვენება  რომ  დასავლეთი ეომება  ისლამს.

რელიგიების  მშვიდობიანი  თანაარსებობა  ძველ  შემწყნარებელ ატმოსფეროში  ჯიჰადისტების აზრით არის  რაღაც  რუხი ზონა, ანომალია  და მათი მიზანია  ასეთი ბოდიში ანომალიის მოსპობა.

მათ  უნდათ რომ ქრისტიანებმა  დაიწყონ შურისძიება.

 

ამ  ეშმაკურ  მამაძაღლობას არ უნდა  ავყვეთ.  ესაა  წინააღმდეგობის პირველი აქტი.  …

 

სხვა  ქვეყნებმა  ბევრი  აიტანეს  ტერორისტებისგან სანამ მოახერხებდნენ მათ მოთოკვას.

დემოკრატიებში სრულებით ბუნებრივად  კამათობენ  ხოლმე  ტერორიზმის  წინააღმდეგ  ბრძოლის  მეთოდებზე.

 

სახელმწიფომ  უნდა  დაგვიცვას ჩვენ. ესაა  სახელმწიფოს პირველი  მისია.

 უსაფრთხოების  პოლიტიკის  მუდმივი და კრიტიკული  შეფასება  არის  დემოკრატიული  იმპერატივი.

აღმასრულებელმა  ხელისუფლებამ და  ინსტიტუტებმა  უნდა  აღიარონ  რომ  ამ დაუნდობელ ბრძოლაში ტერორიზმის წინააღმდეგ შეიძლება  დაშვებული ყოფილიყო და  იქნას  შეცდომებიც,, რომ ბრძოლის  საშუალებები და  მეთოდები უნდა  გაუმჯობესდეს.

მაგრამ  თავშეკავებულები  უნდა  იყვნენ ოპოზიციური პარტიებიც.

მათ  არ  უნდა  გამოიყენონ  საარჩევნო  მიზნებით  ძალიან  ტრაღიკული  ვითარება  და  მეტისმეტი არ უნდა  ილაქლაქონ.

  • ხალხის იმაში დაჯერება  რომ გადაგვარჩენს  ჩვენი მეობის  ღრმად გარდაქმნა  ნამდვილად უარესს  გვიზამს.
  • ჩვენი დემოკრატიის  ღირებულებათ დაცვა  ნიშნავს  იმას რომ    არც  ერთი მისი ღირებულება  არ უნდა უარვყოთ თუნდაც დროებით.

 

  • და  ბოლოს  არც  ის  უნდა  დავივიწყოთ  რომ  ჯიხადისტები ხოცავენ ბევრად უფრო მეტ მაჰმადიანს ვიდრე  არამაჰმადიანს.

 

  • ეხლახანს ქაბულიდან  სტამბულამდე ბაღდადის  გავლით  ასობით  მშვიდობიანი ადამიანი, მამაკაცები, ქალები, ბავშვები  დახოცეს  თუ სამუდამოდ დაასახიჩრეს. ისლამისტური ტოტალიტარიზმის  ბრძანებით.

ეს  არაა  ასე  ვქვათ  პოლიტიკურად  ზრდილობიანი  შეხსენება.

ის  გვეუბნება  რომ  ბრძოლა  ასე  ვთქვათ ისლამური სახელმწიფოს  წინააღმდეგ  მიმდინარეობს  როგორც საფრანგეთში ისე  ერაყში, სირიაში.

 

ომი  და  ბრძოლაა  თვითონ ისლამის  შიგნითაც.

 

არეულობას  კვებავს  ორი  დედაქალაქის, დამასკოს  ბაღდადის დამხობა.

 

მოსულის  და  რაკას აღებაც არ  იქნება  საკმარისი.

ჯიჰადისტური  ფენომენი  და  მისი  მომხიბლაობა  გაქრება მხოლოდ  ერაყის  და  სირიის, მათი ეთნიკური და  რელიგიური  მრავალფეროვნების აღდგენის  შემდეგ.

 

თავის  არიდება  სიკვდილის  შემდგომი განდიდებისთვის.

საფრანგეთში  ეს  ბრძოლა  ვერ  ჩაითვლება  მარტო შეიარაღებული  ძალების თუ  სამართალდამცველთა , დაზვერვის  და პოლიტიკური პერსონალის  საქმედ.

ის  ეხება საზოგადოების  ყველა  კომპონენტს  და, პირველ  რიგში  ნუმერიკული  რევოლუციით  შექმნილ  ჩვენს  მედიატურ პეიზაჟს.

 სოციალური  ქსელების  მაკონტროლებელთა  გონზე  მოსვლის  გარეშე  უფრო  და უფრო   გაჭირდება  სიძულვილის  სტრატეგიის  შდეგებითვის წინააღმდეგობის  გაწევა.

  შემოწმებული ახალი  ამბების  ნაირად  ვრცელდება  ჭორები, მითქმა-მოთქმა. ესაა  სიძულვილის  სტრატეგიის  ერთ-ერთი საუკეთესო მოკავშირე.

ტერორიზმმა  საიტებსაც  და  დიდ  პრესასაც  უბიძგა  ჩვეულებათა  შეცვლისკენ, დაფიქრებისკენ

აღარ  იბეჭდება  პროპაგანდის  დოკუმენტებიდან  თუ  ასე  ვთქვათ  ისლამური სახელმწიფოს  განცხადებებიდან  ამოღებული სურათები , სასაკლაოების  მომწყობთა  ფოტოგრაფიები.

ეს  ხდება  იმიტომ  რომ არ  მოხდეს   ტერორისტთა  სიკვდილის  შემდგომი განდიდება.

ვფიქრობთ  და ვმსჯელობთ  სხვა  რამეებზეც.

 

ყველაფერი  ეს და  მეტიც  საჭიროა  თუ  კი  გვსურს  ულმობელ მკვლელობათა  უკან  მდგარი სიძულვილის  სტრატეგიის  დამსხვრევა….

დანაშაული სიძულვილის ნიადაგზე

 

Résultat de recherche d'images pour "hate"

 

// ინგლისურად  hate crime, ფრანგულად Crime de haine //.

არის  ამა  თუ  იმ სოციალური  ჯგუფის სიძულვილით  ჩადენილი დანაშაული.

მნაშავე  მსხვერპლად  ირჩევს  გარკვეული  სოციალური  ჯგუფის  წევრს, გარკვეული  რასის, რელიგიის, სექსუალური ორიენტაციის ,ეთნოსის, სქესის  თუ  პოლიტიკური პარტიის  წარმომადგენელს. გარკვეული  ასაკის ადამიანს, ინვალიდს. ესაა  სიძულვილის დანაშაული.

 

https://fr.wikipedia.org/wiki/Crime_de_haine

 

 სიძულვილის  დანაშაულებმა  შეიძლება მიიღონ მრავალი ფორმა  და  სახე.

ეს შეიძლება იყოს  ფიზიკური შეტევები  და თავდასხმები, ქონების  დაზიანება, დაშინება-დამცირება, დევნა, სიტყვიერი შეტევა  თუ სიტყვიერი  შეურაცხყოფები, შეუარცხმყოფელი წარწერები და  წერილები.

 

ისტორია

ბოლო  წლებში მრავალ  ქვეყანაში  უფრო და  უფრო ხშირია  თავდასხმები  პოლიციელებზე, არის  ჯიხადისტური ტერორისტული აქტებიც  რაც აძლიერებს  ღელვას.

სიძულვილის  დანაშაულთა  ძველ მაგალითებს  შორისაა ძველი  რომაელების  მიერ  ქრისტიანთა  დევნა, ოსმალების  მიერ  სომეხთა  გენოციდის, ნაცისტთა  მიერ ებრაელების გენოციდის მოწყობა.  ჩვენთან უფრო  ახლო  მაგალითებს  შორისაა  ეთნიკური წმენდა  ბოსნია-ჰერცეგოვინაში და  გენოციდი რუანდაში.

გასახსენებელია  ამერიკელ ინდიელთა  თუ ზანგთა  უბედურებაც, ჰომოფობიური აქტებიც.

 

ფსიქოლოგიური  ეფექტები

გარკვეული სოციალური  ჯგუფის  წევრთა  წინააღმდეგ  მიმართული  სიძულვილის  დანაშაული  და  ტერორი დაუცველობის  გრძნობას, შიშებს,დეპრესიას,ნევროზ-ფსიქოზებს   უჩენს ამ ადამიანებს, ადამბლავებს ან აბოროტებს მათ.

სიძულვილის  დანაშაული  დამღუპველად  მოქმეფებს  ადამიანთა  მთელ ჯგუფებზე  რომელთა  წევრების  წინააღმდეგაც არის  ის  მიმართული.

 

არის  მთელი ქვეყნების  სიძულვილიც.

ასე  მაგალითად , ნობელის  პრემიის  ლაურეატმა  აკადემიკოსმა  სახაროვმა  1988-1989  წლებში  საქართველო გამოაცხადა  არამზადა  სტალინის  მიერ  შექმნილ  მახინჯ  რამედ, მცირე  ქართულ იმპერიად  და  მოითხოვა  მისი დემონტაჟი ანუ მისი ავტონომიების, აჭარის, აფხაზეთის, სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის  გამოცხადება  საქართველოსგან დამოუკიდებელ რესპუბლიკებად // იხ. მისი ევროპის და  აზიის  საბჭოთა  რესპუბლიკების  კავშირის კონსტიტუციის პროექტი//.

 

მერე ამ იმპერიის  შემქმნელ ხალხად  გამოცხადებული  ქართველებისგან ბოდიში გაანთავისუფლეს   აოხუმიხ, გაგრაც, ცხინვალიც….ინყო  ნგრევაც, სისხლისღვრაც,  ძალადობა  დღემდე  გრძელდება…

 

ხოდა  უნდა  მოვაწყოთ  საერთაშორისო  კონფერენცია  იმის  გასარკვევად  არის  თუ არა მსოფლიოს  ერთ-ერთი უძველესი ქვეყანა  საქართველოს  ასეთი  სიძულვილი  თუ მოძალადე ზვიადოფობია   სიძულვილის დანაშაული…

ეეხ, Max Gallo

Image associée

” დღევანდელ ქაოსში, ნიჰილისტური სიგიჟის  მორევეში  სადაც  იკარგება  სიკეთის და  ბოროტების  ცნებებიც, კოლექტიური ბედის  და  ეროვნული  ერთიანობის აზრიც  და  მნიშვნელობაც მაქს გალოს  არსებობა  იყო როგორც გონიერების  და კეთილგონიერების უკანასკნელი სხივი.”

 

ფრანგი მწერალი, ისტორიკოსი,აკადემიკოსი, პოლიტიკოსი, პატრიოტი  მაქს  გალოს  // Max Gallo// ხსოვნას

 

http://www.lemonde.fr/disparitions/article/2017/07/19/l-academicien-historien-et-ecrivain-max-gallo_5162638_3382.html

 

ფრანგული  გაზეთი  LE MONDE, 19.07.2017,

აკადემიკოსი, ისტორიკოსი და  მწერალი  მაქს  გალო  გარდაიცვალა.

გარდაიცვალა ასიოდე  წიგნის  ავტორი  მაქს გალო/  ის 85  წლისა იყო.

მისმა პოლიტიკურმა კარიერამ  გაიარა პარტიებზე.

ნაყოფიერმა  ისტორიკოსმა  და  მწერალმა  მაქს  გალომ  დაწერა ასიოდე რომანი, ბიოგრაფია  და გამოკვლევები ისტორიის  სხვადასხვა  თემებზე.

მას  მრავალი  წელი ტანჯავდა პარკინსონის ავადმყოფობა.

მისი  პანაშვიდი  და  დაკრძალვა  იქნება  პარასკევს  18 საათსა  და  30 წუთზე  პარიზში ელესიაში  Saint-Etienne-du-Mont :

თვითონ  მან თქვა  რომ  ავადაა  ამ საშინელი  ავადმყოფობით 2015 წლის  მაისში, მაშინ  როდესაც  გამოვიდა  მისი  ბოლო  რომანი Dieu le veut // ეს  უნდა  ღმერთს//.

 

 «  ჩვენ  ყოველთვის  შეგვიძლია  თავის  მოკვლა», ამბობდა  ის მაშინ.

მისმა  მეუღლე  მარიელ გალემ

// Marielle Gallet// გამოაქვეყნა  წიგნი

Bella Ciao,  რომელშიც  მან აღწერა  მათი ყოველდღიური ბრძოლა ავადმყოფობასთან.

მაქს  გალო  დაიბადა  ნიცაში  იტალიელ იმიგრანტთა  ოჯახში 1932 წელს.

საფრანგეთის  პატრიოტ  მაქს  გალოს უყვარდა  რესპუბლიკა.

მაქს  გალომ  თავიდან საზოგადოებას  თავი გააცნო როგორც ისტორიკოსმა.

შემდეგ  მან ფართო საზოგადოება  ააღელვა  ისტორიული რომანებით და რობესპიერის, გარიბალდის, ჟორესის, დე გოლის  თუ  ნაპოლეონის  ისტორიული  ბიოგრაფიებით.

ამას  გარდა  მაქს  გალო  იყო პოლიტიკოსიც-დეპუტატი, სახელმწიფო მდივანი, ევროდეპუტატი.

ახალგაზრდობაში  კომუნისტი მაქს  გალო  1981-1983  წლებში  იყო  სოციალისტი დეპუტატი.

1983-1984 -ან წლებში  იყო  სოციალისტური  მთავრობის  ზრის  გამომთქმელი // porte-parole//.

შემდეგ  მაქს  გალო  ჩამოშორდა მემარცხენეებს.

 

2007  წლის  საპრეზიდენტო არჩევნების  დროს  ის მხარს უჭერდა  ნიკოლა  სარკოზის.

http://www.lefigaro.fr/vox/culture/2017/07/20/31006-20170720ARTFIG00116–max-gallo-ecrivait-pour-le-peuple-pour-lui-faire-aimer-l-histoire-et-la-france

მაქს  გალო  წერდა   ხალხისთვის  იმიტომ რომ ხალხს  ყვარებოდა  ისტორია  და  საფრანგეთი.

 

მაქს  გალოს  პატივს  მიაგებს  ნიკოლა  სარკოზის  ყოფილი  მრჩეველი Maxime Tandonnet.

მაქსიმ  რანდონემ  დაწერა  წიგნი « რესპუბლიკის პრეზიდენტები»,რომელიც გამოიცა 2013 და 2017 წლებში.

 

 20/07/2017

 

მაქს  გალოს  გარდაცვალებით საფრანგეთი კარგავს ბრძენს, კომპასს, ერთ-ერთ ბოლო ინტელექტუალურ  ორიენტირს.

დღევანდელ ქაოსში, ნიჰილისტური სიგიჟის  მორევეში  სადაც  იკარგება  სიკეთის და  ბოროტების  ცნებებიც, კოლექტიური ბედის  და  ეროვნული  ერთიანობის აზრიც  და  მნიშვნელობაც მაქს გალოს  არსებობა  იყო როგორც გონიერების  და კეთილგონიერების უკანასკნელი სხივი.

 

პატიოსანი კაცი მაქს  გალო  თავის  აზრებს  გამოხატავდა  სულიერი გახსნილობით და ზომიერებით…

 

მისი  აზრი  იყო  დომინანტური იდეოლოგიის  სრულიად  საწინააღმდეგო რამე, მაგრამ  ის  იდგა  დღეს გახშირებულ  მუშტიკრივზე  და ისტერიულ  დებატებზე  უფრო მაღლა

მაქს  გალოში  ყველაფერი ეწინააღმდეგებოდა  ჩვენი  ხანის მსვლელობას.

 

მკაცრი უნაკლო  დოკუმენტაციის  პატივისმცემელი  მისი წიგნები იკითხება როგორც რომანები.

 

დღეს  გავლენიანი ეკონომიკური, პოლიტიკური, საზოგადოებრივი წრეები ზიზღით  უყურებენ ასე  ვთქვათ მდაბალ სიმრავლეს.  ხდება  ცნება პოპულისტის  დიაბოლიზაციაც.

მაქს  გალო კი წერდა  ხალხისთვის და არა ქედმაღალი  ინტელექტუალებისთვის.

ის  უამრავს  წერდა  და  გამოსცემდა  იმიტომ  რომ ხალხს  ყვარებოდა ისტორია და საფრანგეთი.

 

მაქს  გალოს  წიგნები პატივს სცემენ  უნაკლო დოკუმენტაციის  სიმკაცრეს და ამავე დროს  ისინი იკითხება  როგორც რომანები.

მაქს  გალო  მიმართავდა  ყველას, როგორც ინტელექტუალს  ისე  გამვლელს  თუ გამომვლელს.

 

მაქს  გალო  შედიოდა  თავისი პერსონაჟების  ფსიქოლოგიაში, აღადგენდა  მათ  გრძნობებს, და მათ აზროვნებას.

უკვე  მრავალი ათწლეულია  რაც  საფრანგეთის სასკოლო პროგრამები ჩამოშორდა  მოვლენათა ისტორიას.

მათში წაშლილია ქრონოლოგია და უპირატესობა  ენიჭება  ცივილიზაციების  ცოდნას.

მაქს  გალოსთვის  კი, პირიქით, ისტორია არის  გმირთა და ანტიგმირთა ხვედრების შეხვედრის  არე, ეროვნული  რომანი  იქსოვება  სწორედ  გმირთა  და ანტიგმირთა  შეხვედრით.

 

დომინანტური  იდეოლოგია  თავისებურად უყურებს ფრანგ  ერს.

 მედიატური ელიტების  და  დღევანდელი მმართველი ელიტების  საფრანგეთი უპირველეა ყოვლისა  ინანიებს.

საფრანგეთის  ინტელიგენციისთვის  საფრანგეთის  ისტორია  თითქოს  დაიყვანება მონათმფლობელობაზე, კოლონიზაციის ომებზე,  ვიშის რეჟიმზე.

საფრანგეთი უყვართ,რა  თქმა უნდა, მაგრამ უყვართ მონანიე, შერცხვენილი, თავჩაქინდრული საფრანგეთი.

მაქს  გალო კი  სულ საწინააღმდეგოდ, ჟიულ მიშლეს // Jules Michelet// ტრადიციის  თანახმად  საფრანგეთში ხედავდა პიროვნებას.

მაქს  გალო   სულაც არ მალავდა  საფრანგეთის ისტორიის ბნელ ფურცლებს და ქვეყნის  მმართველთა მიერ  ჩადენილ ცოდვებს.

მაგრამ  მაქს გალო  არც  გმირებს  მალავდა.

ის  ლაპარაკობდა  ჟანა  დარკზეც, ნაპოლეონზეც, Jean Moulin-ზეც.

მაქს  გალო  ახსენებს  როგორც  საფრანგეთის  ისტორიის  ყველაზე  ტრაღიკულ მომენტებს, მაგ. პირველი მსოფლიო ომის უმძიმეს ამბებს ისე 1940-1944  წლის  ნაცისტების  საწინაააღმდეგო მოძრაობის გმირობებს.

მაქს  გალო არც მემარჯვენე  ყოფილა  და არც მემარცხენე.

მას  უყვარდა  კონკრეტული  ხელშესახები  საფრანგეთი  და არა აბსტრაქტული პოლიტიკური დოქტრინები.

 

ის  იყო რესპუბლიკელი.

თვითონ იტალიელი იმიგრანტების შვილ  მაქს გალოს უნდოდა  იმიგრაციის მიმართ  გახსნილი  საფრანგეთი.

მაგრამ  ამავე  მაქს  გალოს  აზრით  საფრანგეთმა  უნდა  მიიღოს  იმდენი იმიგრანტი რამდენის  მიღებასაც შესძლებს ქვეყნის  დაურღვევლად.

მაქს გალოს  რესპუბლიკა  იყო მიშლეს  და პეგის რესპუბლიკა. მისი აზრით საფრანგეთის ისტორია  მთლიანობაა. რესპუბლიკაც  აგრძელებს უკვე მონარქიის  მიერ  დაწყებულ  საქმეს.

მაქს  გალოს  უყვარდა  საფრანგეთის  მშენებელი  დიდი სახელმწიფო მოღვაწეები.

სამაგიეროდ  ის  ვერ  იტანდა  კაცუნების პიროვნების კულტის შექმნას.

მაქს  გალო  ერთდროულად იყო როგორც ერის კაცი ისე  ევროპული  იდეალის  მომხრე.

 

მას  სულ  არ  მოსწონდა  დღევანდელი პოლიტიკა  რომელიც  უარყოფს საერთო, საზოგადო  ნებას, სახელმწიფოს ავტორიტეტის დასუსტება, სუვერენიტეტის  ტრანსფერები,  კაბინეტების და იურისდიქციების ყოვლისშემძლეობა, პოლიტიკის გადაქცევა თეატრად, ნარცისული პოზები, მაყურებელთა  მოხიბლისთვის გათვალისწინებული მიმოხვრა.  და მანიპულაციები საზოგადოებრივი აზრით.

მაქს  გალო  სხვა  დროის კაცი იყო, მაგრამ   განადიდებდა  და წარმოგვიდგენდა  საფრანგეთის  ისტორიის  დიდ მომენტებს  და  გმობდა რესპყბლიკის, res publica-ს, ანუ  საერთო, საზოგადო საქმის  დამხობას.

მაქს  გალო  გვაძლევს  თანამედროვეობის  და იმედის  დიდებულ  გაკვეთილს.

 

 

http://www.seuil.com/ouvrage/l-amour-de-la-france-explique-a-mon-fils-max-gallo/9782020348485

წარმოშობით იტალიელი მაქს გალო  ფრანგებსაც და  არაფრანგებსაც ასწავლიდა  საფრანგეთის სიყვარულს.

მან  1999  წელს  გამოსცა წიგნი «ჩემი შვილისთვის ახსნილი საფრანგეთის სიყვარული»  // L’Amour de la France expliqué à mon fils//

მაქს  გალო  საფრანგეთის  პატრიოტი იყო და  სულაც არ  თაკილობდა  ამით.

 ის  შოვინიზმის  გარეშე  უხსნიდა  საფრანგეთის სიყვარულს გამვლელებს და გამომვლელებს.

ის  სიამოვნებით  ლაპარაკობდა  დიდი იდეალების მატარებელ ფრანგ ხალხზე.

მან  აჩვენა რომ საფრანგეთის  სიყვარულს  აზრი და  მნიშვნელობა  აქვს ევროპისა და მონდიალიზაციის  დროსაც.

მან  თავის  შვილს  და  ახალგაზრდებს აუხსნა რომ  მსოფლიოს  მიმართ  უკეთესად  გახსნა  შეუძლია  საფრანგეთს  რომელიც პატივს  სცემს  თავის  დიდ ისტორიას  და  ამ  დიდი  ისტორიის შემქმნელ  ადამიანებს.