დიდი ნიჰილისტური რევოლუცია 1

ფრანგი მწერალი ვოლტერის //1694-1778// შემდეგ დაიწყო ნიჰილისტური ანტიქრისტიანული რევოლუცია რომელსაც მნგრეველი შედეგებით ვერ შეედრება ვერანაირ არაბთა და მონღოლთა შემოსევა.  დავაკვირდეთ მის რამოდენიმე ეპიზოდს.

 შარლ დე გოლამდე ევროპამ გაძლო.

 შარლ დე გოლს სახლში და სკოლაში ასწავლეს რომ კაცი ისაა ვისაც შეუძლია თავისი ცუდი და მავნე მიდრეკილებების, პირუტყვულ- მხეცური ინსტინქტების მოთოკვა და ამ ბნელი ენერგიის გარდაქმნა ოჯახისათვის, ერისთვის, საზოგადოებისთვის, ქვეყნისთვის, სამშობლოსთვის სასარგებლო მოღვაწეობად.ვისაც უყვარს წინაპრების მიერ მისთვის ნაანდერძევი ქვეყანა და მზადაა მისთვის მსხვერპლის გასაღებად. 

შარლ დე გოლს სახლში და სკოლაში ასწავლეს ოჯახის, მშობლების, და-ძმის. ამხანაფ-მეგობარ-ახლობლების და საზოგადოდ ადამიანის, ქალების და მამაკაცების ქრისტეს და ქრისტიანობის, რელიგიის სიყვარული და პატივისცემა.საერო სკოლაც კი ასწავლიდა მნიშვნელოვან ქრისტიანულ ღირებულებებს.f

ასე აღიზარდა საფრანგეთის ნაცისტებისგან და სხვა იდიოტ-არამზადებისგან მხსნელი, მისი სახელმწიფოებრიობის და ეროვნულობის დამცველ-აღმდგენელი შარლ დე გოლი რომელსაც 1968 წლიდან ფაშისტო-ფაშისტოს ძახილით დევნიდნენ პირველ რიგში თავისი ჟინის და ხუშტურები, პირუტყვული სექსუალური ინსტინტქტების დაკმაყოფილებაზე მეოცნებე ლიბერტარი ბიჭუნები და გოგოცუნები დღეს ღრმად პატივცემული ევროპარლამენტარის, პედოფილიისთვის ნასამართლევი, მაშინ კი თავქარიანი ხულიგანი დანიელ კონ-ბანდიტის ბელადობით.

  დადგა დაფიქრების და დასკვნების გამოტანის დრო, საკმაოდ გვიანიცაა, მაგრამ ჯობს გვიან ვიდრე არასდროს იმიტომ რომ ამ თავქარიანობამ მიასიკვდილა ჯერ ცოცხალი,ასე თუ ისე ქრისტიანული ისტორიული ლამაზი საფრანგეთი და არა მარტო ის.

https://www.franceculture.fr/emissions/la-fabrique-de-lhistoire/eduquer-dans-son-temps-44-1880-1918-linvention-de-la-morale-laique

როდის შეიქმნა საფრანგეთში საერო სკოლა? საფრანგეთის მე-3 რესპუბლიკის

//1870-1914// დროს. 

მისი მიზანი იყო მორალური მოქალაქის აღზრდა.

ამ მიზნის მისაღწევად მესამე რესპუბლიკა ნაწილობრივ დაეყრდნო ქრისტიანული მორალის რჩევებს. 

მაშინ რესპუბლიკელები მიხვდნენ რომ არ უნდა ჩაეგდოთ შოკში საფრანგეთის მოსახლეობა რომლის უმრავლესობასაც მაშინ შეადგენდნენ კათოლიკე ქრისტიანები. მათ  ანგარიში გაუწიეს ქრისტიან ფრანგებს და შეიმუშავეს მორალური მოქალაქეობრივი მოძღვრება რომელიც ნაწილობრივ იზიარებდა ქრისტიანული მორალის რჩევებს.

საუკუნის ბოლოს ჰიგიენიზმმა კი წინ წამოსწია ბრძოლა ალკოჰოლიზმთან და სხვა სოციალურ უბედურებებთან. 

მიზანი იყო მოქალაქის აღზრდა. ამიტომ ules Ferry-ს და Ferdinand Buisson-ს სკოლამ ყოველდღიური მორალის გაკვეთილებს დაუმატა გმირ პერსონაჟთა სერია. ეს გმირები მაგალითები უნდა ყოფილიყვნენ ბავშვებისთვის. 

იყო სასკოლო ბატალიონებიც რომლებშიც გერმანიაზე რევანშის მოლოდინში მყოფი ბიჭები სწავლობდნენ იარაღის ხმარებას.

საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკის  მთავარ საყრდენებს შორის იყო მორალური მოქალაქის აღმზრდელი სკოლა.  რესპუბლიკა იგებოდა რირსების და ნიჭის ცნებების ირგვლივ. 

იყო დაწყებითი სკოლის ინსპექტორი და სწავლა-განათლების ოფიცერმა Louis Boyer-მ დაწერა შესანიშნავი სახელმძღვანელო ამ სკოლისთვის.

აქ 62 გაკვეთილში აღწერილია ბავშვის მოვალეობები სკოლაში, მის ოჯახში, მისი მასწავლებლის,სამშობლოს…, მეტიც, პირუტყვების მიმართ.

ეს უნდა იცოდეს ქართველმა ბავშვმაც და მშობელმაც . გთავაზობთ მის ზოგ ფრაგმენ

მოვალეობები ღმერთის მიმართ

62-ე გაკვეთილი-რელიგიური მოვალეობები

ყველა ჩვენი მოვალეობა უგამონაკლისოდ არის მოვალეობები ღმერთის წინაშე.

აღვასრულოთ ჩვენი ყველა ინდივიდუალური მოვალეობა, ყველაფერი გავაკეთოთ იმისთვის რომ მივაღწიოთ უმაღლეს სრულყოფას რომელიც არის ჩვენს ბუნებაში. 

   ეს იქნება ღვთისმოსაობის აქტი. 

ამავე დროს შეძლებისდაგვარად მეტი სრულყოფილება გავავრცელოთ ჩვენს ირგვლივ.  ვაკეთოთ სიკეთე რაც შეგვიძლია, მივცეთ ხალხს სიკეთის მაგალითი. ვიზრუნოთ ჩვენი ოჯახის წევრებზე, სხვებზე. 

ღმერთს პირველ რიგში ესიამოვნება სამართალი, ქველმოქმედება, სიტყვის ერთგულება. საკუთარი ინტერესი უყოყმანოდ და უჩივლელად შეწირვა საკუთარი მოვალეობისთვის. , ლაჩრობის და სიმდაბლის დაძლევა, სხვის უფლებათა გაფრთხილება, სხვებზე ზრუნვა, გულკეთილობა და კეთილგანწყობილება ყველა ქმნილების მიმართ…

მაგრამ შარლ დე გოლის და მისნაირი დიდი ფიგურების აღმზრდელ ქრისტიანულ ტრადიციას ყავდა, ყავს და ეყოლება მრავალი მტერი.

ქრისტიანობის დიდი მტერი იყო განმანათლებელთა მეფედ გამოცხადებული და ვოლტერად წოდებული ფრანსუა მარი არუე // 1694-1778//

ფრანგული ჟურნალი Le Point-ის 2012 წლის  02 აგვისტოს ნომერი წერს რომ დიადი ვოლტერი იყო ქალთმოძული, ჰომოფობი, ისლამოფობი, ქრისტიანოფობი და

ებრაელთმოძულე.

https://www.lepoint.fr/livres/la-face-cachee-de-voltaire-02-08-2012-1494397_37.phpვვ

ვოლტერის ფარული სახე

1791 წლიდან პანთეონში დასვენებული  ვოლტერი დიადია.მან პირველმა,

ზოლამდე, სარტრამდე, არონამდე… მოიგონა სამართალის,შემწყნარებლობის და თავისუფლების იდეალების სამსახურში მდგარი  ინტელექტუალის თანამედროვე ფიგურა.

ვოლტერმა გაბედა, ის ჩაერთო თავისი დროის დიდ ბრძოლებში ძალების დაუზოგავად ისე რომ აარ ელოდა აქედან არანაირ მოგებას. მან სახელი გაითქვა მთელ ევროპაში, მოხიბლა და აცდუნა ბევრი ქართველიც. ის იბრძოდა უნივერსალური, საყოველთაო პრინციპებისთვის და არა საკუთარი დიდებისთვის.

ვოლტერი იქცა თუ აქციეს თაყვანისცემის ღირს კერპად და ყველას დაავიწყეს და დაავიწყდა მისი ბნელი მხარე.

ვოლტერის თქმით მარტო ბრმა თუ ვერ დაინახავს და დაეჭვდება იმაში რომ თეთრკანიანები, შავკანიანები, ალბინოსები, ჰოტენტოტები, ჩინელები, ამერიკელები არიან ერთმანეთისგან მთლიანად განსხვავებული რასები.

თვითონ ვოლტერის ნაწერებიდან ჩანს რომ ის იყო ქალთმოძულე, ჰომოფობი, ებრაელთმოძულე, ისლამოფობი…..

ვოლტერის თქმით ” ებრაელები არიან დედამიწის ყველაზე საზიზღარი ხალხი”.

ვოლტერი ებრაელებს ბრალად სდებს ყველა მანკიერებს აბრალებს მათ დევნას რომელიც მან განიცადა, აცხადებს მათ უმეცარ, კაცთმოძულე ხარბ ძუნწ ხალხად.

ვოლტერმა მაჰმადიანობის დამფუძნებელი მუჰამედი თავიდან გამოაცხადა კრიმინალ ტირანად.

1736 წელს დაწერილ თავის პიესაში ”ფანატიზმი ანუ მუჰამედი”//“Le fanatisme ou Mahomet”// რომელიც ლილში და პარიზში დაიდგა 1741 და 1742 წლებში ვოლტერმა ლამის უკანასკნელი სიტყვებით გამოლანძღა მუჰამედი.

დიალოგებში მუჰამედს უძახიან მონსტრს, მატყუარას, ბარბაროსს, თავხედ არაბს, ყაჩაღს, მოღალატეს, ულმობელს ,თაღლით-ცბიერს.

და ყველაფერი ეს მთავრდება ” ძალიან პოეტურად”:

” ყველა ტირანიდან ისაა ყველაზე კრიმინალი”.

ამის მესამედი რომ თქვას ვინმე დღევანდელმა ფრანგმა მას ან ფრანგები ჩაქოლავენ ან ჯიხატისტები მოკლავენ.

არაა შემთხვევითი რომ 2005 წელს ა პიესის დადგმისას იყო პროტესტები და ისმოდა მუქარები.

მოკლედ დღევანდელ საფრანგეთში ვოლტერზე ლაპარაკი ძნელია, თუმცა ჯერ არაა აკრძალული.

მაგრამ ვოლტერი არ ყოფილა მარტივი ვინმე. მოგვიანებით, განსაკუთრებით 1756 წელს დაწერილ ტექსტში ”ნარკვევი ერთა ზნე-ჩვეულებებზე და სულზე”

// l'”Essai sur les moeurs et l’esprit des nations”// მან შეცვალა განაჩენი და დაიწყო ისლამის როგორც ბრძნული და მკაცრი რელიგიის ქება, ხაზი გაუსვა მის ფილოსოფიურ  და შემწყნარებელ ასპექტებს.

ვოლტერი, რა თქმა უნდა, არ გამაჰმადიანებულა, ის უბრალოდ იყენებდა ისლამს როგორც კეტს კათოლიკობის წინააღმდეგ. 

შემწყნარებელი რაციონალიზმის იდეალად გამოცხადებულ ვოლტერს სძულდა ბიბლიური კულტურის ხალხები. ” ფილოსოფიური ლექსიკონი”-“Dictionnaire philosophique”-ს წერილში ” შემწყნარებლობა”-“Tolérance”- ის ამბობს შემდეგს:

” სინანულით ვლაპარაკობ ებრაელებზე:  ეს ერი მრავალი თვალსაზრისით არის  ყველაზე საზიზღარი იმათგან ვისაც კი ოდესმე დაუბინძურებია დედამიწა.” //C’est d’ailleurs à l’article “Tolérance” du “Dictionnaire philosophique” qu’il est sans doute le plus ouvertement ignoble : “C’est à regret que je parle des juifs : cette nation est, à bien des égards, la plus détestable qui ait jamais souillé la terre.”//

მაგრამ შემწყნარებელი რაციონალიზმის იდეალად გამოცხადებულ ვოლტერს განსაკუთრებით სძულდა ქრისტიანობა:

” ქრისტიანობა არის ყველაზე სასაცილო, ყველაზე აბსურდული და ყველაზე სისხლისმღვრელი რელია რომელსაც კი ოდესმე მოუწამლია მსოფლიო”, მისწერა ვოლტერმა პრუსიის მეფე ფრიდრიხ მეორეს 1767 წელს.

” სადამდეც იქნებიან გაიძვერები და დებილები მანამდე იქნება რელიგიებიც. ჩვენი რელიგია უეჭველად არის ყველაზე სასაცილო, ყველაზე აბსურდული და ყველაზე სისხლისმღვრელი რომელსაც კი ოდესმე მოუწამლია მსოფლიო.” უფრო ზუსტად ასეთი სიბრძნე დააფრქვია მეტისმეტად პატივცემულმა ვაჟბატონმა ვოლტერმა  //« Tant qu’il y aura des fripons et des imbéciles, il y aura des religions. La nôtre est sans contredit la plus ridicule, la plus absurde, et la plus sanguinaire qui ait jamais infecté le monde »//


« 
Écr.l’inf. »-შემოკლებით გადმოცემული ფრაზა  Écrasons l’infâme-” გავსრისოთ შერცხვენილი”, იყო შემწყნარებლობის დეალად გამოცხადებული ფანატიკოსი ვოლტერის საყვარელი მოწოდება. ” შერცხვენილი მისთვის იყო საზოგადოდ რელიგია და განსაკუთრებით ქრისტიანობა. 

” ინგლისში თავისუფლების დამკვიდრება უეჭველად ძვირად დაჯდა, სისხლის ზღვებში ჩაახრჩეს დესპოტური ხელისუფლება, მაგრამ ინგლისელებს არ სჯერათ რომ მათ ძალიან ძვირად დაუჯდათ თავისი კანონები” 

//« Il en a coûté sans doute pour établir la liberté en Angleterre ; c’est dans des mers de sang qu’on a noyé l’idole du pouvoir despotique ; mais les Anglais ne croient pas avoir acheté trop cher leurs lois. »1026, ვოლტერი //2694-1778, ფილოსოფიური წერილები ანუ ინგლისური წერილები , 1734, Lettres philosophiques ou Lettres anglaises (1734)/.

ბუმბერაზ ჰუმანისტ ვოლტერს არ დაუზუსტებია თუ ვისი სისხლის ზღვების გახდა საჭირო.

http://www.nd-chretiente.com/dotclear/index.php?post/2011/06/24/Voltaire-méconnu

   ვოლტერს ქრისტიანობა სძულდა ” წმინდა სიძულვილით”

” უნდა გაისრისოს შერცხვენილი ” ქრისტიანობა// სულ მცირე პატიოსან ხალხში. ის დებილების ღირსია და და დავუტოვოთ ის დებილებს. მაგრამ გავუწიოთ სამსახური ჩვენ მოყვასს.” //« Il faut extirper l’infâme du moins chez les honnêtes gens. Elle est digne des sots, laissons-la aux sots. Mais rendons service à notre prochain. »//

”ეკლესიების, მღვდლების და წირვების სიძულვილით შეპყრობილი” ფრიდრიხ მეორისთვის მიწერილ ამ ბარათში ვოლტერმა ასევე დაწერა:

” გირჩევთ წმინდა სიძულვილით შეიძულოთ ეს შერცხვენილი”//« Je recommande l’infâme à votre sainte haine. »//.

ვოლტერის თქმით ქრისტიანობა არის  ” ყველაზე აბსურდული და ყველაზე საზიზღარი სისტემა იმათგან რომლებსაც ოდესმე რამე დაუშავებიათ ადამიანის ბუნებისთვის ” //la religion chrétienne est bien de toutes « la plus absurde, et le plus abominable système qui ait jamais affligé la nature humaine »//.

ვოლტერის ამ აზრს იზიარებდნენ მისი მოწაფეები ” ფილოსოფიაში”.

დიდრომაც გამოიჩინა თავი:

https://quote-citation.com/fr/citations/15284

” ადამიანი არასოდეს იქნება თავისუფალი სანამ ბოლო მეფეს არ მოახრჩობენ ბოლო მღვდლის ნაწლავებით”, თქვა მან //L’homme ne sera jamais libre tant que le dernier roi ne sera pas étranglé avec les entrailles du dernier prêtre.

Denis Diderot//.

” მე არ ვიცი  ჩემი ქვეყნისთვის ღირსების ამყრელი უარესი რამ ვიდრე არის ადამიანის ბუნების დამდაბლებისთვის მოგონილი ეს სამარცხვინო ცრურწმენა…ეს რელიგია ჩემის აზრით ყველაზე სასაცილო და ყველაზე აბსურდულია მის დოგმებში, ყველაზე გაუგებარია, ყველაზე მეტაფიზიკურია, ყველაზე დახლართულია…ყველაზე დამღუპველია სახელმწიფო სიმშვიდისთვის, ყველაზე საშიშია სუვერენისთვის.”მ თქვა ქრისტიანობაზე დენი დიდრომ

 // « J’avoue que je ne sais rien qui déshonore plus mon pays que cette infâme superstition faite pour avilir la nature humaine. (…) Cette religion est à mon sens la plus ridicule et la plus absurde dans ses dogmes ; la plus inintelligible, la plus métaphysique, la plus entortillée, (…) la plus funeste à la tranquillité publique, la plus dangereuse pour le souverain. ».//

იდეალურ რაციონალისტ ჰუმანისტად გამოცხადებულმა ვოლტერმა სიკვდილის განაჩენი გამოუტანა ღმერთის და მოყვასის სიყვარულის რელიგია ქრისტიანობას და მარატი და გოგიაგვახარია ხან გეიპარადებით და ხან სხვა მამაძაღლობით კლავენ მას რა გინდათ. ვის უნდა უკვირდეს ამის მერე პარიზში და მთელ საფრანგეთში ეკლესიების დაწვა-გატიალება?

“Christianity is the most ridiculous, the most absurd and bloody religion that has ever infected the world.” “Nothing can be more contrary to religion and the clergy than reason and common sense.” “If we believe absurdities, we shall commit atrocities.

 

 

ვოლტერის უდიდესი გავლენის განმცდელმა საზოგადოებამ ვერ გააჩერა საფრანგეთის რევოლუციის დექრისტიანიზაციის პოლიტიკა რომლის მიზანიც იყო ქრისტიანობის ამოძირკვა ძალით.

დექრისტიანიზაცია, 8-13 წლის ფრანგი ბავშვებისთვის გაკუთვნილი ენციკლოპედია ვიკიდიიდან

https://fr.vikidia.org/wiki/Déchristianisation_(Révolution_française)

დექრისტიანიზაცია იყო საფრანგეთის რევოლუციის ეტაპი 1793 წლის ზაფხულსა და 1794 წლის გაზაფხულს შორის. მოძრაობის მიზანი იყო ქრისტიანობის, განსაკუთრებით კი 1789 წლამდე მონარქიული საფრანგეთის სახელმწიფო რელიგია კათოლიკობის ყოველგვარი ხილული კვალის წაშლა და მოსპობა.

ქრისტიანობა მაშინ იყო ფრანგული საზოგადოების მნიშვნელოვანი კომპონენტი და ზოგ რევოლუციონერს უნდოდა მისი მოსპობა და შეცვლა ათეიზმით.

დექრისტიანიზაციას ლოკალურად ატარებდნენ ყველაზე რადიკალი რევოლუციონერები რომლებიც ებრძოდნენ მეტისმეტად როიალისტად ან რევოლუციური საფრანგეთის წინააღმდეგ განწყობილი და საფრანგეთში აბსოლუტური მონარქიის აღდგენის მსურველი უცხოელი სუვერენების მომხრეებად მიჩნეულ სამღვდელოებას.

ამ რადიკალ თუ ექსტრემისტ რევოლუციონერებს მხარს უჭერდნენ რესპუბლიკის წინააღმდეგ აჯანყებულ დეპარტამენტებში მისიით გაგზავნილი დეპუტატები.

დექრისტიანიზაციის მოძრაობა, მაშ, არ ყოფილა ერთნაირი მთელ საფრანგეთში. საფრანგეთის მოსახლეობის დიდი ნაწილი არ იღებდა მონაწილეობას დექრისტიანიზაციაში. შეშფოთდა მონტანიართა ზოგი ბელადიც კი, მაგ. რობესპიერი და დანტონი. ისინი დეარისტიანიზაციას თვლიდნენ საშიშად იმიტომ რომ ის ზრდიდა რევოლუციური საფრანგეთის მტრების რაოდენობას როგორც ქვეყნის შიგნით ისე მის გარეთ.

დექრისტიანიზაცია მოამთავრეს ებერტისტების დაპატიმრებით და სიკვდილით დასჯით 1794 წლის ივნისში.

რობესპიერმა და მისმა მომხრეებმა სცადეს ქრისტიანობის შეცვლა რაღაც უზენაესი არსის კულტით. მაგრამ რობესპიერი და მისი მეგობრები სიკვდილით დასაჯეს 1794 წლის ივლისში და ეს მცდელობა ჩაიფუშა.

დექრისტიანიზაციის დიდი მოძრაობა დაიწყო დედაქალაქიდან, პარიზიდან შორს. ის ხშირად დაკავშირებული იყო სოციალურ კონფლიქტებთან  რომ მიწათმფლობელებს თუ ქარხნების მფლობელებს უპირისპირებდნენ მათ გლეხებს ან მათ მუშა-მოსამსახურეებს.

კონფლიქტს ხშირად ამწვავებდა კონფლიქტები პატრიოტებს და ზომიერებს თუ რეაქციონერებს შორის.

მაგრამ პიროვნების მოქმედებაც შეიძლებოდა ყოფილიყო  გადამწყვეტი თუ კი ადგილზე ის იპოვიდა ქრისტიანობის და კათოლიკური ეკლესიის საკმაოდ ბევრ მოწინააღმდეგეს.

   ასე მაგალითად Nievre-მისიის მქონე წარმომადგენელმა დეპუტატმა ჟოზეფ ფუშემ გამოიწვია ხმაურიანი დექრისტიანიზაცია.

1793 წლის 21 სექტემბერს Nevers-ში მან ჩაატარა ცერემონია, გახსნა რომის რესპუბლიკის დამფუძნებელი ბრუტუსის ბიუსტი და როგორც მისიის მქონე წარმომადგენელმა აკრძალა ყოველგვარი რელიგიური ცერემონია ეკლესიების გარეთ: მას შემდეგ  მღვდელი ვეღარ გაყვებოდა სასაფლაომდე სამგლოვიარო პროცესიას. სასაფლაოები გამოცხადდა ” დასვენების ველად” და იქიდან მოაშორეს ყოველგვარი რელიგიური ემბლემა. 

სასაფლაოებს წააწერეს ” სიკვდილი არის მარადიული ძილი” რაც უარყოფს მარადიული სიცოცხლის და მკვდრედით აღდგომის რწმენას რაც არის ქრისტიანობის საძირკველი. 

ჟოზეფ ფუშემ მღვდლებს აუკრძალა დაუქორწინებლად დარჩენა და ჯიუტად დაუქორწინებულებს უბრძანა შვილად ახალგაზრდა ობლის აყვანა ან ზრუნვა უძლურ ავადმყოფ მოხუცზე.

მიზანი იყო სასულიერო წოდებასა და დანარჩენ მოსახლეობას შორის არსებული განსხვავების წაშლა. არადა ეს განსხვავებაა  კათოლიკობის ერთ-ერთი წესი.

პარიზის კომუნამ 14 ოქტომბრიდან ეკლესიების გარეთ რელიგიური ცერემონიების ჩატარება 14 ოქტომბრიდან აკრძალა პარიზის კომუნამ.

სახალხო საზოგადოებათა ცენტრალურმა კომიტეტმა // პოლიტიკურად ყველაზე რადიკალ ინდივიდთა კრება// მოითხოვა კულტებისთვის გამოყოფილი ბიუჯეტის გაუქმება. 

ამ რადიკალთა ზეწოლით გადადგა უფრო კი გადააყენეს პარიზის ეპისკოპოსი რომელსაც დადებული ჰქონდა ქრისტიანობის მტერი რესპუბლიკის ერთგულების ფიცი // არ უშველა მას ამ ფიცის დადებამ//.

სამღვდელოების გარეშე დარჩენილი პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი 10 ნოემბერს გადააქციეს რაღაც გონების ტაძრად .

   ექსტრემისტი რევოლუციონერების აალებული ”გონების” ტაძრად გადაქცეულ პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარში კონვენტის დეპუტატების თანდასწრებით იზეიმეს თავისუფლების დღესასწაული და თავისუფლებას იქ განასახიერებდა ოპერას ვიღაც მადმაზელი. 

23 ნოემბერს დახურეს პარიზის ყველა ეკლესია.

პარიზის სამხრეთით მდებარე პატარა სოფელი Ris-Orangis-ის კომუნალურმა საბჭომ 14 ოქტომბერს გადაწყვიტა რომ ამიერიდან მისი ” წმინდა” პატრონი იქნება რომის რესპუბლიკის დამფუძნებელი ბრუტუსი.

მეზობელი სოფელი Mennecy-ს მკვიდრებმა კი 6 ნოემბერს უარყვეს კათოლიკობა და კონვენტის დეპუტატების თვალწინ მოაწყვეს ანტირელიგიური მასკარადები.

დექრისტიანიზაციით შთაგონებულმა კონვენტმა 6 ნოემბერს გადაწყვიტა რომ საფრანგეთის კომუნებს, თუ კი მოუნდებათ, შეუძლიათ ქრისტიანობის უარყოფა და ეკლესიების და პრესბიტერიუმების დახურვა, იქ მყოფი სასულიერო პირების განდევნა.

რევოლუციონერმა ექსტრემისტებმა მსურველებს მისცეს ეკლესიების სკოლებად, საავადმყოფოებად, საწყობებად, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობებად გადაქცევის უფლება.

დაიწყო ეკლესია მონასტრების და ციხე-სასახლეთა ნგრევა. მათ ხშირად შლიდნენ  და მათ ქვებს იყენებდნენ ახალ შენობათა ასაგებად.

ომის დასაფინანსებლად ეკლესია-მონასტრები გაძარცვეს და წაიღეს ძვირფასი ლითონის ნაკეთობები, სურათები, ქანდაკებები და ნაძარცვი გაუგზავნეს კონვენტს.

დექრისტიანიზატორები ზოგჯერ ბილწავდნენ ქრისტიანულ სიწმინდეებს, წვავდნენ  საუკუნეთა მანძილზე დაცულ წმინდანთა რელიქვიებს, მათ ქრისტიანობა გამოაცხადეს ცრურწმენად და სპობდნენ ყველაფერს რაზეც ხელი მიუწვდებოდათ.

რევოლუციონერები იცვავდნენ ხოლმე რელიგიური ცერემონიების დროს გამოყენებულ სამოსს და ისე ტანტალებდნენ.

ასე  ჩაცმულმა ექსტრემისტებმა კარნავალი  მოაწყვეს 10 ნოემბერს  როდესაც რესპუბლიკელებმა აიღეს მათ წინააღმდეგ აჯანყებული ქალაქი ლიონი.

20 ნოემბერს კი პარიზში კონვენტის წინ ცეკვა-თამაშით და სიმღერით მსვლელობა მოაწყვეს რელიგიური ორნამენტებით მორთულმა ექსტრემისტებმა, და ა.შ. და ა.შ. ტერორი ცალკე თემაა.

ეს ვანდალიზმი გაგრძელდა და ვიქტორ ჰიუგო და პროსპერ მერიმე და მათნაირი ადამიანები რომ არა შავად იქნებოდა საქმე.

https://www.books.fr/victor-hugo-contre-vandales/

ფრანგი პოეტი, დრამატურგი, მწერალი, მხატვარი, მოღვაწე ვიქტორ ჰიუგო //1802-1885//  ” ვანდალების”  წინააღმდეგ

ვიქტორ ჰიუგო ვანდალების წინააღმდეგ !!!

ესეც ევროპაა: ვიქტორ ჰიუგო ვანდალების წინააღმდეგ!!!
          

«უნდა გავაჩეროთ ქვეყნის სახის დამასახიჩრებელი ურო. ერთი კანონი იქნება საკმარისი, მივიღოთ ის… ვანდალიზმი ყვავის და იფურჩქნება ჩვენს თვალწინ» (ვიქტორ ჰიუგო).
 ვიქტორ ჰიუგო უყვართ იმის გამოც რომ ის პასუხისმგებლობას გრძნობდა საფრანგეთის მომავალზე!
«ომი დამანგრევლებს!» «თუ კი ყველაფერი ისე გაგრძელდება როგორც ეხლა ხდება მალე საფრანგეთში აღარ დარჩება ეროვნული ძეგლი ტაილორის ცარცითა და შ.ნოდიეს კალმით შესრულებული მადლით, ფანტაზიითა და პოეზიით სავსე ჩანახატების გარდა…»

“დადგა დრო როდესაც აღარავისა აქვს გაჩუმების უფლება. საყოველთაო ყვირილმა უნდა მიუთითოს ახალ საფრანგეთს რომ მან უნდა უშველოს ძველ საფრანგეთს.”

 ყველანაირი წაბილწვა, რღვევა და ნგრევა ემუქრება დღემდე მოღწეულ არც ისე ბევრ შესანიშნავ ძეგლს რაც დაგვრჩა შუა საუკუნეებიდან, იმათ რომლებშიც აღბეჭდილია ძველი ეროვნული დიდება, რომლებსაც უკავშირდება როგორც მეფეთა ხსოვნა ისე ხალხის ტრადიცია.
მაშინ როდესაც არ ვიცი რა ფასად ვაგებთ რაღაც უგვან  შენობებს რომლებსაც აქვთ საფრანგეთში ბერძნულ თუ რომაულ შენობებად ყოფნის სასაცილო პრეტენზია და სინამდვილეში არც რიმაულებია და არც ბერძნულები,სხვა ბრწყინვალე შენობები ინგრევა ისე რომ თავს არც კი ვიწუხებთ ამის დანახვით.
 არა და ამ დანგრეულ შენობათა ერთადერთი ნაკლი ისაა რომ ისინი წარმოშობით, ისტორიით და მიზნით ფრანგულებია.

ბლუაში შტატების ციხე-სასახლე ყაზარმადაა გადაქცეული და ეკატერინე დე მედიჩის მშვენიერი რვაკუთხა კოშკი დამარხულია კავალერიის ბინის ხარაჩოებს ქვეშ.
ორლეანში გაქრა ბოლო ნაშთი კედლისა რომელიც დაიცვა ჟანა დარკმა.
ჩვენ კარგად ვიცით თუ რა უქნეს პარიზში ვანსენის ძველ კოშკებს რომლებიც ესოდენ მშვენიერ კომპანიას უწევდნენ დონჟონს.
 ამ დროს უროს რახუნით დაანგრიეს ესოდენ ელეგანტური და შემკული სორბონას მონასტერი.

დედაქალაქის დამამშვენებელი ორი კოშკი მოანგრიეს სენ-ჟერმენ-დე-პრეს ეკლესიას რომლიდანაც ანრი IV ტკბებოდა პარიზის სანახაობით… შემდეგ რესტავრატორებმა ძველი კაპიტელები შეცვალეს პატარა უგემოვნო ბონბონებით…
ასევე შეურაცხყვეს ოტანის კათედრალი.

ლიონთან ახლოს დაანგრიეს ციხე-სასახლე არბრესლი… რაღაც კოშკებს იყენებენ ციხედ…

უნდა ითქვას და ითქვას ხმამაღლა. ძველი საფრანგეთის ეს ნგრევა რომელიც ჩვენ მრავალჯერ დავგმეთ რესტავრაციის დროს გრძელდება ჯერ არნახული გააფთრებითა და ბარბაროსობით. ივლისის რევოლუციის შემდეგ დემოკრატიასთან ერთად ყველაფერს გადააჭარბა რაღაც უმეცრებამ და რაღაც უხეშობამ… »

***************************************

ვიქტორ ჰიუგომ 1834 წელს გამოაქვეყნა ორი პამფლეტი « ომი დამანგრევლებს ».

პირველი წერილი საფრანგეთში ისტორიის და კულტურის ძეგლების ნგრევის შესახებ 22 წლის ვიქტორ ჰიუგომ დაწერა 1825 წელს მის მეგობარ შარლ ნოდიესთან ერთად მოგზაურობიდან დაბრუნების შემდეგ…
მაშინ რომანტიკოსთა ლიდერად მიჩნეული ნოდიე დიდად უწყობდა ხელს რომანტიულ მოგზაურობებს ძველ საფრანგეთში.

ენერგიული ბარონი ტაილორის ხელმძღვანელობით გამოიცა დიდებულად დასურათებული წიგნი რომლის მიზანიც იყო საფრანგეთის პროვინციათა ისტორიულ-
-კულტურული მემკვიდრეობის რეაბილიტაცია. 1820 წლიდან 1878 წლამდე გაჭიმულმა ამ გამოცემამ მთავარი როლი შეასრულა ბრძოლაში ვანდალიზმის წინააღმდეგ და მან ხელი შეუწყო ხუროთმოძღვრებისა და პეიზაჟის ახლებურად განცდას.

პარადოქსულია მაგრამ პრობლემის ინტელექტუალური და მხატვრული გაცნობიერება დაიწყო … 1789 წლის რევოლუციის დროს ჩადენილი ვანდალიზმის აქტების დროს. ალექსანდრ ლენუარმა მაშინ შეკრიბა თავისი ფრანგული ძეგლების მუზეუმის პირველი კოლექცია რომელიც შემდეგ 1816 წელს სამწუხაროდ დაიკარგა.

სწორედ ნოდიემ შეაყვარა ვიქტორ ჰიუგოს «კამარის დემონი »…
1831 წლის მარტში “პარიზის ღვთისმშობლის ტაძრის” გამოქვეყნებასთან ერთად ვიქტორ ჰიუგო დამკვიდრდა როგორც “შუა საუკუნეების ახალი ესთეტიკის” მგალობელი და მეხოტბე. სწორედ ამ დროს დაწერა მან მეორე პამფლეტი.

1837 წელს სახელმწიფომ შექმნა ისტორიულ ძეგლთა უმაღლესი კომისია:
როვნული მემკვიდრეობის ცნება მიღებულია მაშინ როდესაც ზეიმობენ რომანტიკოსთა იდეები.
დაიწყო ძეგლთა აღწერისა და დაცვის პოლიტიკის გატარება.
ამაში დაუყოვნებლივ და ენერგიულად ჩაერთო მერიმე.

მაგრამ  სპეკულანტთა ასოციაციები ყიდულობდნენ დიდ მამულებს, აქუცმაცებდნენ მათ და ნაწილ-ნაწილ ყიდდნენ.

ამ დიდად მომგებიან ოპერაციებს მოყვებოდა მრავალი მონასტრისა და ციხე-სასხლის ნგრევა და გაყიდვა სამშენებლო მასალად.

პამფლეტისტი ჟან-ლუი კურიე გამოეხმაურა ამ ოპერაციებს რომლებმაც ამავე დროს მრავალ გლეხს მისცეს მიწათმფლობელებად გადაქცევის საშუალება:

“საცოდაობაა იმის დანახვა რომ თუ როგორ უვარდება ქვა ამ ხალხს ხელში; ის ქრება,იკარგება. ქრება, ინგრევა ყველაფერი: ციხე-სასახლე,კაპელა,დონჟონი.

დანგრეული და უკვალოდ გამქრალი ქუჩები. ისპობა ბაღები, გაზონები, ყვავილნარები, ხეივნები; ყველაფერი ეს დაქუცმაცებულია და გლეხებს შორისაა დანაწილებული…
ძველი ციხე სასახლე იკარგება უშნო და მეხსიერების არმქონე  დუჟინა სახლში” (1819 წლის 12 ნოემბრის წერილი,ნაშრომები,პარიზი, 1860).

// ყველაფერი ამის და ამაზე ბევრად მეტის წაკითხვა შეგიძლიათ  წიგნში “ვიქტორ ჰიუგო,პამფლეტები ეროვნული მემკვიდრეობის გადასარჩენად, ომი დამანგრევლებს!” რომელიც სულ ეხლახანს გამოიცა პარიზში //  Victor Hugo,Pamphlets pour la sauvegarde du patrimoine, Guerre aux Démoisseurs,Aechange Minotaure//

ქრისტიანობის და ქრისტიანული ცივილიზაციის ერთ-ერთი უდიდესი და ერთ-ერთი უყველაზე გავლენიანი მტერი იყო და არის ფრიდრიხ ნიცშე //1844-1900//, დავაკვირდეთ

http://coursphilosophie.free.fr/philosophes/nietzsche.php

ყველანაირი შეფასების წყაროა ამქვეყნიური ცხოვრება. ყველაფრის მნიშვნელობა განისაზღვრება ძალასთან, ძლიერებასთან შეფარდებით.

კარგია ძლიერი, რაც ზრდის ძლიერებას. ხელოვნება // მშვენიერი//, ცოდნა

 //ჭეშმარიტი.//მორალიც და რელიგიაც // სიკეთე//  კი შეიძლება შეფასდეს ამ კრიტერიუმით.

ხელოვნების ნაწარმოები კარგია თუ კი ის გამოხატავს და სტიმულს აძლევს სიცოცხლეს. 

იდეა კარგია არა მაშინ როდესაც ის ჭეშმარიტია არამედ მაშინ როდესაც ის სასარგებლოა და სასიამოვნოა.

მორალი თუ რელიგია კარგია როდესაც ის ხელს უწყობს სიცოცხლის განკვითარებას.

ასე მაგალითად ქრისტიანობა // ისევე როგორც ბუდიზმი, სოციალიზმი,ანარქიზმი,ევდემონიზმი, და ა.შ.// არის ცუდი იმიტომ რომ ის უარყოფს სიცოცხლეს:  ესაა ნიჰილიზმის ფორმა, რასაც ფროიდი უწოდებს

” სიკვდილის ფეთქვას”.

ყოველგვარი მორალი // კლასიკური აზრით// სინამდვილეში მავნეა სიცოცხლისთვის და ამიტომ ნიცშე დგება ” სიკეთის და ბოროტების მიღმა” და იღებს მთელ სიცოცხლეს აბსურდულობის, ტანჯვის ჩათვლით, მეტიც, ტკბება ტრაღიკული სპექტაკლით რაც არის სამყარო, ასეთია სიკეთის და ბოროტების მიღმა მდგარი ” ზეადამიანის” იდეალი.

ასეთია მარადიული დაბრუნების აზრი: კრიტერიუმი რომელიც გვაძლევს ზეადამიანის ვინაობის გაგების საშუალებას. 

ზეადამიანი ისაა ვინც იტანს ამ აზრს, მეტიც, ვისაც უყვარს ეს აზრი, მას აქვს 

დიონისური ტემპერამენტი.

ნიცშე არის ლაიპციგთან ახლოს, Rocken-ში 1844 წელს დაბადებული გერმანელი ფილოსოფოსი. ბრწყინვალე მოწაფე ნიცშემ სწავლის რამოდენიმე წლის შემდეგ იმოგზაურა შვეიცარიაში, იტალიაში, საფრანგეთში. ნიცშე ეწეოდა მარტოსულ ცხოვრებას.

ნიცშემ იწინასწარმეტყველა რომ მოდის ნიჰილიზმის ანუ უმაღლესი ისტორიული ღირებულებების და იდეალების გაუფასურების, დამხობის ხანა, გაგიჟდა  და 1900 წელს გარდაიცვალა შეშლილი, ფსიქიურად ავადმყოფი. დღეს ფიქრობენ რომ მას ტვინში ჰქონდა სიმსივნე.

ნიცშეს ფილოსოფიაში ყველაზე ფუნდამენტური ალბათ არის არაცნობიერის და ინტერპრეტაციის ერთდროული აღმოჩენა.

ნიცშეს თქმით ფენომენთა უდიდესი უმრავლესობა არაცნობიერია. უარესი, ის რაც აღწევს ცნობიერებამდე ტყუილი და მეტი არაფერი:

ცნობიერება აღარიბებს, აყალბებს, ამახინჯებს, რყვნის ფენომენებს.

აქედან გამომდინარე ყველა ჩვენი სპონტანური იდეა თვითონ ჩვენზე, ჩვენს მეობაზე, ჩვენს ნებაზე, სამყაროზე, და ა.შ. უნდა იყოს ინტერპრეტაციის უხეში შეცდომები.

ჭეშმარიტებამდე მისაღწევად უნდა შევიარაღდეთ უნდობლობით და, ყველაზე მეტად, არ უნდა ვენდოთ თვალშისაცემს, ფენომენების ფარული, არაცნობიერი აზრის აღმოსაჩენად საჭიროა მათი ინტერპრეტაცია.

   ღირებულებათა პრობლემა და შეფასება

ყველა ღირებულების წყაროა სიცოცხლე

ნიცშეს თქმით ღირებულებები არ მოდის პლატონის ” იდეების ციდან”, გაუწვრთნელი გონებისთვის უხილავი სულიერი არამატერიალური საყაროდან, ან ხილულ მატერიალურ სამყაროზე უფრო მაღლა მდგარი ღმერთისგან, როგორც ამას ამბობს რელიგია, ნიცშეს თქმით ” პლატონიზმი ხალხისთვის”.

ნიცშეს თქმით არ არსებობს მეტაფიზიკოსთა უხილავი სამყაროები, არ არსებობენ რელიგიათა ღმერთები. ” ღმერთი მკვდaრია”, წერს ნიცშე და ის უარყოფს მატერიალური ხილული სამყაროს მაღლა  ყოველგვარი მარადიული არსის არსებობას.

ამის შდეგად ადამიანი ვერ მიმართავთავს ვერანაირ ტრანსცენდენტურობას. ის მარტოა  თვითონ მან უნდა შექმნას თავისი ღირებულებები.

ღირებულებათა წყარო,მაშ, არაა ტრაბსცენდენტური. ის იმანენტური. თვითონ სიცოცხლე ქმნის ღირებულებებს რომლებიც მას სჭირდება.

და ვინაიდან სიცოცხლეს ყველა ღირებულების წყარო თვითონ ის ვერ იქნება შეფასებული  ისევე როგორც ვერ იქნება გაზომილი მეტრი-ეტალონი, ვინაიდან ისაა ის რითიც ზომავენ.

ხელოვნების, მეცნიერების, რელიგიის, მორალის, ყველაფრის შეფასება ,მაშ, შეგვიძლია სიცოცხლით.

   კარგი აძლიერებს, სტიმულს აძლევს სიცოცხლეს, ცუდია ის რაც ვნებს სიცოცხლეს,მავნეა სიცოცხლისთვის.

სიცოცხლის ინტერპრეტაცია: ჯანმრთელობა და ავადმყოფობა

პარადოქსულია ის რომ ყველაფერი მოდის სიცოცხლიდან. 

უნდა ვიფიქროთ,მაშ, რომ სიცოცხლე ზოგჯერ შეიძლება ასცდეს გზას, სიცოცხლემ შეიძლება ავნოს საკუთარ თავს.

და ნიცშემ ფაქტიურად აღმოაჩინა სიკვდილის ფეთქვა //ფრანგულად pulsion de mort// , თუმცა ის არ იყენებს ფროიდის მიერ მოგონილ ამ ცნებას.

არის პარადოქსული ტენდენცია რომლითაც სიცოცხლე იკლავს თავს.

აღმავალი, ძალით, სიცოცხლის უნარით, სიმტკიცით,ოპთიმიზით სავსე სიცოცხლის გვერდით  არის დაკნინების, გადაგვარების გზაზე დამდგარი სუსტი, ავადმყოფი სიცოცხლე.

არიან ადამიანები რომლებშიც გაიმარჯვა დამღუპველმა ინსტინქტმა რომელიც ნელ-ნელა კლავს მათ. სიკვდილის ფეთქვას ვხედავთ დეპრესიაში ჩავარდნილებში და თვითმკვლელებში.

მაგრამ ეს დამღუპველი ინსტინქტი არის ზოგ ისტორიულ კულტურულ ფორმაშიც.

ნიცშეს  მტკიცებით ასეა  ქრისტიანობაში რომელიც არის ზოგი ადამიანის

 //პლატონის, იესოს// მიერ შექმნილი ძალა.

 ქრისტისტიანობა კი  ნიცშეს თქმით უპირისპირდება სიცოცხლეს და სპობს სიცოცხლეს სიამოვნების აკრძალვით, ეგოიზმის და ნების დაგმობით, სინანულის,მონანიების სტიმულირებით.

ნიცშეს მტკიცებით სინანული, მონანიება არის მორალური შხამი რომელიც ჩვენს სისასტიკეს და ულმობლობას აბრუნებს თვითონ ჩვენს წინააღმდეგ.

ეს ესოდენ პარადოქსული სიკვდილის ფეთქვა შესაძლებელია იმიტომ რომ ადამიანს ჯერ კიდევ ურჩევნია არარაობის სურვილი და არა არაფრის სურვილი.

არარაობის ამ სურვილს უწოდებს ნიცშე ნიჰილიზმს.

 ნიცშეს თქმით ყველა თანამედროვე ტენდენცია //ქრისტიანობა,სოციალიზმი, ანარქიზმი,ჰედონიზმი, ევდემონიზმი…// ნიჰილიზმის ფორმებია.

როგორ შეუძლია ნიცშეს  სიამოვნების და ბედნიერების უარყოფა მაშინ როდესაც ის მთავარ ღირებულებად აცხადებს სიცოცხლეს?

    

  რა არის ცხოვრების აზრი და მნიშვნელობა  ?

საქმე იმაშია რომ მოარული აზრის საწინააღმდეგოდ ნიცშეს აზრით  სიცოცხლე არ ისახავს მიზნად ბედნიერებას. ბედნიერებისკენ სწრაფვა არაა მთავარი ინსტინქტი. 

როგორ უნდა აიხნას ბედნიერებისკენ სწრაფვაზე დაყრდნობით, მაგ. ის მსხვერპლი რომელსაც დედა იღებს შვილის გულისთვის ან უფრო ზოგადად ტენდენციები რომლებიც იწვევენ ჩვენს ტანჯვას?

სხვა კლასიკური ინტერპრეტაციაა თქმა იმისა რომ სიცოცხლის მიზანია საკუთარი თავის შენარჩუნება// სპინოზა, დარვინი//. ნიცშე უარყოფს ამ ინტერპრეტაციას:

საკუთარი თავის შენარჩუნების მცდელობა მხოლოდ განსაკუთრებული შემთხვევაა, გამონაკლისია. ამას ცდილობს მხოლოდ შავ დღეში მყოფი. მხოლოდ მომავდავს უნდა მარტო გადარჩენა და მეტი არაფერი.  უმრავლეს შემთხვევაში ცოცხალ არსებას სულ სხვა რამე უნდა:

სინამდვილეში  სიცოცხლის მიზანია ძალის, ძლიერების მოპოვება, გაძლიერება და არა თავის შენარჩუნება თუ ბედნიერება.

სიცოცხლე არის ძალისკენ, ძლიერებისკენ სწრაფვა. ყოველი ცოცხალი არსება, ყოველი ორგანო, ცოცხალი მატერიის ყოველი ნაწილი მუდამ ცდილობს მის ირგვლივ არსებული სამყაროს ექსპლუატაციას, მონელებას, გაძარცვას, მითვისებას, დამორჩილებას თავისი საკუთარი კანონებისადმი.

ასე იქცევა ყველაფერი ცოცხალი უჯრედიდან ყველაზე ცივილიზებულ საზოგადოებამდე ამაზონიის ტყეში სინათლისთვის მებრძოლი მცენარეების გავლით.

ასე ფიქრობს ნიცშეანელი გოგიაგვახარიაც,რაღა დროს ღმერთის და მოყვასის სიყვარულია:

”  ცხოვრება არსებითად არის უცხოს, უფრო სუსტის გაძარცვა, დაჭრა, დამონება,დაჩაგვრა, მისთვის საკუთარი ფორმის დაძალება, მისი შთანთქმა, დa, სულ მცირე, მისი ექსპლუატაცია…ყოველი სხეული უნდა იყოს ძალისკენ, ძიერებისკენ, ძალაუფლებისკენ სწრაფვა, მას უნდა ზტდა, განვრცობა, დაპყრობა,ბატონობა, არა მორალით თუ იმორალურობით არამედ იმიტომ რომ ის ცოხლობს, ცხოვრობს და სიცოცხლე, ცხოვრება არი ძალისკენ, ძლიერებისკენ სწრაფვა.”// ნიცშე, სიკეთის და ბოროტების მიღმა, პარაგრაფი 259//.

[V]ivre, c’est essentiellement dépouiller, blesser, dominer ce qui est étranger et plus faible, l’opprimer, lui imposer durement sa propre forme, l’englober et au moins, au mieux, l’exploiter (…). Tout corps (…) devra être une volonté de puissance, il voudra croître, s’étendre, accaparer, dominer, non pas par moralité ou immoralité, mais parce qu’il vit et que la vie est volonté de puissance.Par-delà bien et mal, § 259

ცოცხალი და ჯანმრთელი, მაშ,​ ისაა ვინც ცდილობს გაძლიერებას, საკუთარი ძალის გაზრდას. ის ვინც საკუთარი ნებით, ნებაყოფლობით ისუსტებს თავს, სპობს თავის საკუთარ თავს არის  დაკნინება-დაცემის გზაზე დამდგარი სიცოცხლის ტიპიური მაგალითი.

ნიცშე, მაშ, ყველაფერს აანალიზებს სიცოცხლიდან გამომდინარე. მისი კონცეფცია მარტივია: კარგია ყველაფერი რაც გაძლიერებს, ცუდია ყველაფერი რაც გასუსტებს.

ნიცშეს ეთიკა ძალიან ახლოსაა სპინოზას ეთიკასთან.

ორივე უარყოფს უხილავ სულიერ სამყაროს. ორივე ღირებულებებს აფუძნებს არსის იმანენტურ ნიადაგზე, ორივესთვიშ ძალად გაგებული არსია ღირებულების ერთადერთი შესაძლებელი საფუძველი.

ამიტომაა რომ ისტორიის მეტისმეტად გარგად ცოდნა შეიძლება მავნე იყოს სიცოცხლისთის.

   ღირებულებების და მორალების შეფასება

სიცოცხლე იძლევა თვითონ ღირებულებათა შეფასების, ე.ი. მორალების და რელიგიების განკითხვა-გასამართლების შესაძლებლობას. ასე გავიგებთ სხელს უწყობენ თუ თრგუნავენ სიცოცხლეს ეს ისტორიული ინსტიტუტები.

ხოდა შეშლილი ნიცშე ასამართლებს ქრისტიანობას და გამოაქვს მისთვის და არა მარტო მისთვის განაჩენი.

ის აამბობს რომ ქრისტიანობა, ქრისტიანული მორალი,სოციალიზმი, ანარქიზმი,ბუდიზმი, ლიბერალიზმი, და ა.შ. სიცოცხლის უარმყოფელი ”რამეებია”.

ნიცშეს მტკიცებით ქრისტიანობამ მოიგონა ფიქტიური სულიერი სამყარო, ფიქტიური საიქიო და მისი სახელით მძიმედ თრგუნავს სიცოცხლეს.

ნიცშეს მტკიცებით ქრისტიანობის მიერ ჩადენილ დანაშაულებს შორისაა ეგოიზმის დაგმობა, სექსუალობის და სიამოვნების დათრგუნვა, ტანჯვის და საკუთარი თავის მსხვერპლად გაღების ქება-დიდება, ნაღვლიან ვნებათა დაფასება.

ყველაფერი ქრისტიანობაში მიზნად ისახავს ჯანმრთელობის და სიცოცხლის მოსპობას…

ნიცშეს თქმით  სიცოცხლის უარყოფის ეს მორალი არაა ერთადერთი, ის არ არსებობდა მუდამ, ის არაა ერთადერთი შესაძლებელი მორალი.

ნიცშე სუსტების მორალს განასხვავებს ძლიერთა მორალისგან. 

მისი თქმით ღირებულებები და მორალი თავიდან მოიგონეს ძლიერებმა, გაბატონებულებმა, არისტოკრატებმა. ამ მორალის თანახმად კარგია ყველაფერი კეთილშობილი, ღირსეული, ამაღლებული, ლოიალურ-ერთგული, და ა.შ.

ცუდია ყველაფერი რაც არაა კარგი.

მაგრამ აჯანყებულმა მონებმა და სუსტებმა გააბატონეს თავისი მორალი რომელიც არის გადაბრუნებული ბატონების მორალი.

ბატონების მორალში კარგი/ცუდის დაპირისპირება მათ შეცვალეს სიკეთის ბოროტებასთან დაპირისპირებით.

მონების და სუსტების მორალის თანახმად კი ბოროტებაა ის რაც კარგი იყო ბატონთა მორალში.

ნიცშეს მტკიცებით მონების და სუსტების მორალში ბოროტებაა ძლიერი, ეგოისტი, საშიში, მდიდარი, სიკეთე კი არის რაც სწირავს საკუთარ თავს, არააგრესიული, ალტრუისტი, ღარიბი, თავაზიანი.

მონების მორალი, მაშ, ორმაგად რეაქტიულია: ის აგებულია როგორც რეაქცია ბატონთა მორალზე და სიკეთეს განსაზღვრავს მეორადად, ბოროტებასთან დაპირისპირებით.

ნიცშე გვთავაზობს  მონათა ქრისტიანული მორალის უარყოფას და სიკეთის და ბოროტების მიღმა გასვლას.

ამ მიდგომას ნიცშე უწოდებს ტრაღიკულ სიბრძნეს.

უნდა შევწყვიტოთ სამყაროს და კაცობრიობის გაუმჯობესებაზე ოცნება და უნდა დავკმაყოფილდეთ  ტანჯვით და უსამართლობით სავსე მსოფლიოს აბსურდული მსვლელობა-ბრუნვის ჭვრეტით, უნდა გავიხაროთ ამ სამყაროს სანახაობით, უნდა გვიყვარდეს ტანჯვით და უსამართლობით სავსე მსოფლიო. ესაა ნიცშეს ტრაღიკული სიბრძნე.

ნიცშეს ზეადამიანი-Ubermensch- არის ღმერთის და მოყვასის სიყვარულის, ქრისტეს მოწყალე სამარიტელის ეთიკის უარმყოფელი,სიკეთის და ბოროტების მიღმა მყოფი მომავალი ადამიანი.

სახელგანთქმული ნიცშეს დაუსრულებელი წიგნი ” ანტიქრისტე” //1895// არის ქრისტიანული მორალის ანუ ღმერთის და მოყვასის, ღმერთის და ადამიანის სიყვარულის მორალის ლამის უკანასკნელი სიტყვებით ლანძღვა და ძაგება.

ნიცშე თვლის რომ  ქრისტიანული მორალი, რომლის ფესვებიც მისი აზრით სოკრატეს და პლატონის  მოძღვრებაშია, არსებითად არის სიცოცხლის უარმყოფელი დოგმა რომელიც მოწყალების და სიკეთის და ბოროტების გარკვეული ხედვის დახმარებით დანაშაულად აცხადებს ძალას სისუსტის სასარგებლოდ.

ფრიდრიხ ნიცშეს ანტიქრისტე

ეკლესიამ უღატა იესოს

ნიცშეს ცენტრალური იდეის თანახმად ქრისტიანობა დაიბადა ძლიერი ხალხის რელიგია იუდაიზმიდან რომელსაც არა აქვს თეოლოგია. 

ნიცშეს აზრით  ებრაელთა ღმერთი არი უბრალო და ყველასთვის მისაწვდომი სამართალის ღმერთი. 

მაგრამ ის იყო მანიპულირებული იყო ებრაელ სასულიერო პირთა მიერ.

ებრაელმა სასულიერო პირებმა მოიგონეს ცოდვის და ღმერთის მადლის ყველასთვის სავალდებულო ცნებები.

ვიბადებით, ვცხოვრობთ, ვიხოცებით მღვდლის თანხმობით. არადა და ქრისტიანობის უზომო სკანდალია სამღვდელოების ამ დანაშაულის გამეორება.

განა იესომ ვაჭრები არ გააძევა ტაძრიდან?

განა იესო ის არაა ვისთვისაც მადლი და ჭეშმარიტება დაუყოვნებელი და უანგარო ანაზღაურებაა რაც არ მოითხოვს არანაირ შუამავალს ?

ნიცშე მასიას ფიგურაში ხედავს კარგი ამბის მაცნეს :

იესოსთვის ცოდვა არ არსებობს და ღმერთი არის ყოველ ადამიანში….

ეკლესიამ იესოს სიტყვა გადააქცია მასობრივ იდეოლოგიად და ამით უღალატა იესოდ მოძღვრებას.

 მღვდლების ტყუილები

მღვდელი მატყუარა და ილუზიონისტია : ის იგონებს არარსებულ სამყაროებს, აქებს იმას რასაც ხედავს და გმობს მისთვის გაუგებარს, რაც ეწინააღმდეგება მის სიტყვებს.

მღვდელია ნახირთა მწყემსი და ასუსტებს და აშტერებს თავის ნახირს რათა უფრო იოლად მართოს ის.

ნიცშეს თქმით იუდას მსგავსად ქრისტეს უღალატა მოციქულმა პავლემ რომლის კვალზეც სახარებები დაიწერა შთაბეჭდილების მოხდენის მიზნით. ვისაც არ სწამს დაისჯება და სუსტი და უსახური აჯობებს ძლიერს.

დასტურად ნიცშეს მოჰყავს სახარებებიდან ამოღებული ზოგი ციტატა რომლებიც თითქოს უნდა ეწინააღმდეგებოდეს ქრისტეს საწყის, ნამდვილ მოძღვრებას მაგრამ ის არსად არ თუ რა არის ქრისტეს ეს საწყისუ ნამდვილი მოძღვრება.:

ნიცშეს მოყავს ციტატები სადაც ქრისტე ამბობს რომ ქრისტიანს უნდა სწამდეს, რომ რწმენის გარეშე ის დაისჯება

ქრისტიანი, მაშ, გულკეთილი, გულმოწყალე და გულუხვი უნდა იყოს საიქიოში ანაზღაურების მოლოდინში.

მისთვის საძულველი ქრისტიანობის ” ჯინაზე” ნიცშე ხოტბას ასხამს ბუდიზმს, ეგოისტურ რელიგიას იმ გაგებით რომ იქ არც სიკეთეა და არც ბოროტება და არის უბრალოდ ტკივილის გაყუჩება-შემსუბუქების საშუალების მომცემი ფილოსოფია.

ნიცშე აგინებს წმინდა პავლეს და მისნაირებს როგორც მეცნიერების და გონიერების მტრებს : ნიცშეს თქმით წმინდა პავლე და მისნაირები ქადაგებენ  ნეტარ პირდაფჩენილ მორჩილებას, გმობენ ყველაფერს რაც ხელს უწყობს ინტელექტუალურ განთავისუფლებას, შეაჩვენებენ სხეულს და ხოტბას ასხავენ სისულელეებს  უაზრობას.

ნიცშე ქრისტიანობას თვლის ჭეშმარიტების საწინააღმდეგო რელიგიად

.ქრისტიანობაზე უფრო ისლამი !

მაგრამ ამ დროს ჩვენი ნიცშე რომლის ფლისოფიაც გავს უროთი ტაძრის ნგრევას გადაირია. 

მან აღიარა ,გათქვა ის თუ რატომ სძულს მას ქრისტიანობა. :

წმინდა პავლეს რელიგია ქადაგებს ადამიანთა თანასწორობას მაშინ როდესაც ნიცშე კაცობრიობას ყოფს ბატონებად და მონებად.

აქედანაა ნიცშეს აღფრთოვანება მანუს კოდექსით საიდანაც ის იღებს ლამაზ ფრაზებს  მაგრამ არ ამბობს რომ ესაა ინდური რელიგიური ტექსტის ფრაზები, ინდოეთისთვისაც  ისევე როგორც ნიცშესთვის მნიშვნელოვანია კასტების სისტემა და უთანასწორობა ადამიანებს შორის.

ნიცშეს დიდად ეზიზღება ქრისტიანების მიერ ნაფერები ადამიანები. მას ეჯავრება საფრანგეთის რევოლუცია იმიტომ რომ მან გაათანაბრა ყველა.

გაუმარჯოს ისლამს, იყვირა ნიცშემ მოულოდნელად

ნიცშე ხოტბას ასხავს ადამიანთა იუთანასწორობას.

ნიცშე ამართლებს ბუნებას. ზოგი იბადება სხვებზე უფრო ძლიერად და ამ ძლიერებმა უნდა იბატონონ.

   ბუნებრივი იერარქიული წესრიგის შეცვლის მსურველი ყოველი რელიგია უნდა მოისპოს.

  

  1.  
  2.  

 

დე გოლის აღმზრდელი სკოლა 3

 შარლ დე გოლს სახლში და სკოლაში ასწავლეს რომ კაცი ისაა ვისაც შეუძლია თავისი ცუდი და მავნე მიდრეკილებების, პირუტყვულ- მხეცური ინსტინქტების მოთოკვა და ამ ბნელი ენერგიის გარდაქმნა ოჯახისათვის, ერისთვის, საზოგადოებისთვის, ქვეყნისთვის, სამშობლოსთვის სასარგებლო მოღვაწეობად,

ვისაც უყვარს წინაპრების მიერ მისთვის ნაანდერძევი ქვეყანა და მზადაა მისთვის მსხვერპლის გასაღებად. 
 
შარლ დე გოლს სახლში და სკოლაში ასწავლეს ოჯახის, მშობლების, და-ძმის. ამხანაფ-მეგობარ-ახლობლების და საზოგადოდ ადამიანის, ქალების და მამაკაცების ქრისტეს და ქრისტიანობის, რელიგიის სიყვარული და პატივისცემა.საერო სკოლაც კი ასწავლიდა მნიშვნელოვან ქრისტიანულ ღირებულებებს.f
 
ასე აღიზარდა საფრანგეთის ნაცისტებისგან და სხვა იდიოტ-არამზადებისგან მხსნელი, მისი სახელმწიფოებრიობის და ეროვნულობის დამცველ-აღმდგენელი შარლ დე გოლი რომელსაც 1968 წლიდან ფაშისტო-ფაშისტოს ძახილით დევნიდნენ პირველ რიგში თავისი ჟინის და ხუშტურები, პირუტყვული სექსუალური ინსტინტქტების დაკმაყოფილებაზე მეოცნებე ლიბერტარი ბიჭუნები და გოგოცუნები დღეს ღრმად პატივცემული ევროპარლამენტარის, პედოფილიისთვის ნასამართლევი, მაშინ კი თავქარიანი ხულიგანი დანიელ კონ-ბანდიტის ბელადობით.
 
  დადგა დაფიქრების და დასკვნების გამოტანის დრო, საკმაოდ გვიანიცაა, მაგრამ ჯობს გვიან ვიდრე არასდროს იმიტომ რომ ამ თავქარიანობამ მიასიკვდილა ჯერ ცოცხალი,ასე თუ ისე ქრისტიანული ისტორიული ლამაზი საფრანგეთი და არა მარტო ის.
 
როდის შეიქმნა საფრანგეთში საერო სკოლა? საფრანგეთის მე-3 რესპუბლიკის
//1870-1914// დროს. 
მისი მიზანი იყო მორალური მოქალაქის აღზრდა.
 
ამ მიზნის მისაღწევად მესამე რესპუბლიკა ნაწილობრივ დაეყრდნო ქრისტიანული მორალის რჩევებს. 
 
მაშინ რესპუბლიკელები მიხვდნენ რომ არ უნდა ჩაეგდოთ შოკში საფრანგეთის მოსახლეობა რომლის უმრავლესობასაც მაშინ შეადგენდნენ კათოლიკე ქრისტიანები. მათ  ანგარიში გაუწიეს ქრისტიან ფრანგებს და შეიმუშავეს მორალური მოქალაქეობრივი მოძღვრება რომელიც ნაწილობრივ იზიარებდა ქრისტიანული მორალის რჩევებს.
 
საუკუნის ბოლოს ჰიგიენიზმმა კი წინ წამოსწია ბრძოლა ალკოჰოლიზმთან და სხვა სოციალურ უბედურებებთან. 
 
მიზანი იყო მოქალაქის აღზრდა. ამიტომ ules Ferry-ს და Ferdinand Buisson-ს სკოლამ ყოველდღიური მორალის გაკვეთილებს დაუმატა გმირ პერსონაჟთა სერია. ეს გმირები მაგალითები უნდა ყოფილიყვნენ ბავშვებისთვის. 
 
იყო სასკოლო ბატალიონებიც რომლებშიც გერმანიაზე რევანშის მოლოდინში მყოფი ბიჭები სწავლობდნენ იარაღის ხმარებას.
 
საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკის  მთავარ საყრდენებს შორის იყო მორალური მოქალაქის აღმზრდელი სკოლა.  რესპუბლიკა იგებოდა რირსების და ნიჭის ცნებების ირგვლივ. 
 
იყო დაწყებითი სკოლის ინსპექტორი და სწავლა-განათლების ოფიცერმა Louis Boyer-მ დაწერა შესანიშნავი სახელმძღვანელო ამ სკოლისთვის.
 
აქ 62 გაკვეთილში აღწერილია ბავშვის მოვალეობები სკოლაში, მის ოჯახში, მისი მასწავლებლის,სამშობლოს…, მეტიც, პირუტყვების მიმართ.
 
ეს უნდა იცოდეს ქართველმა ბავშვმაც და მშობელმაც . გთავაზობთ მის ზოგ ფრაგმენტს.
 
 
   43-ე გაკვეთილი-მოვალეობები სულის მიმართ
 
სული არის ადამიანის პიროვნება მისი გონებით, მისი თავისუფლებით, მისი პასუხისმგებლობით. 
 
სულს აქვს თავისი უნარები ისევე როგორც სხეულს აქვს თავისი ორგანოები. 
 
სულის უნარებით ვლინდებამისი არსებობა. ეს უნარებია შეგრძნების უნარი, აზროვნების უნარი, გონიერება და ნება.
 
 
 
44-ე გაკვეთილი-შეიცან თავი შენი
 
ადამიანის პირველი მოვალეობამისი სულის მიმართ არის საკუთარი თავის ცოდნა და ცოდნა იმისა თუ რად ღირს ის, რა არის მისი მნიშვნელობა.
 
 
ადამიანი უეჭველად შეიძლება იყოს ამაყი იმით რომ ისაა ადამიანი, მაგრამ ის უნდა იყოს თავმდაბალი და მოკრძალებული. ის არ უნდა იყოს ქედმაღალი და თავხედი. 
 
უმეცარი უვიცი დებილები იშვიათად არიან თავმდაბლები. . ჭშმარიტად ღირსეული ადამიანი მუდამ თავმდაბალია….
 
45-ე გაკვეთილი- მოვალეობები გრძნობიერების მიმართ
 
გრძნობიერების მთავარი მტრები ღ ჩვენი მიდრეკილებები და ვნებები.ჩვენ თვალყური უნდა ვადევნოთ მათ, ჩვენ ისინი უნდა მოვთოკოთ ისინი. ესაა ჩვენი მოვალეობა.
,
განსაკუთრებით მოვერიდოთ ჯავრს, განრისხებას, რომელიც გვამსგავსებს გიჟებს და რომელმაც შეიძლება მიგვიყვანოს დანაშაულის ჩადენამდე,გვაქციოს დამნაშავეებად.
 
მორალური გრძნობიერება ადამიანის პრივილეგიაა. სიამოვნებაგვსღელვებს, ტკივილი გვტანჯავს
 
მაგრამ ჩვენ არ უნდა დავუშვათ გრძნობიერების მეტისმეტად გაძლიერება , უნდა მოვაქციოთ ის სამართლიან საზღვრებში.  ასე ავარიდებთ თავს ქედმაღლობას,ამბიციას, მრისხანებას და სიძულვილს რომლებიც გვიბიძგებენ გონების საწინააღმდეგოდ მოქმედებისკენ. 
აქაც,ისევე როგორც ყველგან, საუკეთესო საშველია ასზროვნება და ზომიერება.
 
 46-ე გაკვეთილი-მოალეობები გონიერების მიმართ
 
 
ყოველთვის ვთქვათ სიმართლე. არ ვიკადროთ უმცირესი ტყუილიც. პატარა ტყუილების თქმით ადამიანი მიდის დიდ ტყუილების თქმამდე.
 
შეცდომის დაშვების შემთხვევაშიც ვიცოდათ ჩვენს მიერ დაშვებული შეცდომების აღიარება, არასოდეს დავიხიოთ უკან აღიარების წინაშე. 
 
47-ე გაკვეთილი-მოვალეობები ნების წინაშე
 
 სიმამაცე არის ძალისხმევა მორალური ან ფიზიკური ტანჯვის ან საფრთხის შიშის დასაძლევად. 
შეიძლება განვასხვავოთ სიმამაცის 3 ფორმა: მორალური სიმამაცე, სამოქალაქო სიმამაცე და სამხედრო სიმამაცე.
 
მაგრამ სიმამაცის სამივე ფორმას აქვს საერთო ფესვი: მოვალეობის სიყვარული და მოვალეობის ყველგან და ყოველთვის შესრულების ნება,სურვილი…
 
სიმტკიცე-შეუპოვრობა, ისევე როგორც მოთმინება, არის სიმამაცის შვილი. 
ადრიდანვე უნდა შევიძინოთ ეს ძვირფასი თვისება. ის დაგვეხმარება ბევრი სირთულის დაძლევაში და ბევრი დაბრკოლების გადალახვაში.
 
არაფერი დავიწყოთ კარგად დაფიქრების გარეშე, მაგრამ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ შევასრულოდ გადაწყვეტილება შეუპოვრად,მტკიცედ.
შეუპოვარი სიმტკიცით ცოტა დაბრკოლება თუ დარჩება გადაულახავი.
 
” დაეხმარე შენს თავს და ცა დაგეხმარება.
 
გარკვეულ გარემოებებში  დროზე უნდა უშველო თავს თუ საქმეს სანამ გაგათრევს მოვლენები.  ასე მოქმედება ინიციატივის შნოს ქონაა. ინიციატივა კი სიმამაცის ერთ-ერთი ფორმაა. 
 
 დაწყების შემდეგ უნდა გააგრძელოთ, ე.ი. ჯიუტად და შეუპოვრად უნდა მიდიოდეთ დასახული მიზნისკენ.  წარმატებას აღწევს შეუპოვარი და მიზანდასახული.
 
Bernard Palissy 
ისაა დიდი მაგალითი იმისა თუ რა შეუძლია მტკიცე მიზანდასახულ ნებას. 
ღარიბმა მშობლებმა მას ასწავლეს ცოტა წერა-კითხვა და  გამიჯვნა.  მან მარტომ ისწავლა ხატვა და გახდა მოხერხებული მხატვარი.  ნან გააკეთა ვიტრაჟები,  სწავლა-სწავლით მოიარა  საფრანგეთის დიდი ნაწილი.
 
უკვე 40 წლისა ის დამკვიდრდა Saintes-ში  როდესაც ნახა დიდებული მომინანქრებული თასი და გადაწყვიტა სწავლა ხელოვნებისა რომელიც იცოდა ზოგმა იტალიელმა ხელოვანმა.  ეს იტალიელები აკეთებდნენ და ძალიან ძვირად ყიდნენ ლამაზ ქმნილებებს.  ბერნარ პალისსი შეუდგა საქმეს.
 
მას ფული დაეხარჯა უნაყოფო ცდებში, მაგრამ მან არ გაიტეხა გული და იხტიბარი.მან გააკეთა რაღაც ჭაობის რუკამაიღო ფული, შემდეგ ისესხა და ააგო ქურა. 
 
  16 წლის დაუღალავი შრომის შემდეგ კი იყო ბრწყინვალე წარმატება.
 
 
ის აკეთებდა მშვენიერ მომინანქრებულ კერამიკას რომელსაც გატაცებით ყიდულობდნენ  მეფე ანრი მეორე და ხელოვნების მოყვარულები.
ბერნარ პალისის შედევრებით ამკობდნენ ბაღებს და ციხე-სასახლეებს
საფრანგეთი კი გამდიდრდა ახალი ინდუსტრიით // Th.H.Barrau, Livre de morale pratique-თ.ჰ.ბარო, პრაქტიკული მორალის წიგნი//.
 
 
49-ე გაკვეთილი-მოვალეობები სხვა ადამიანების მიმართ
 
საზოგადოება აუცილებელია ადამიანისთვის. საზოგადოება ადამიანს აძლევს როგორც მატერიალურ ისე ინტელექტუალურ და მორალურ საჭიროებათა დაკმაყოფილების საშუალებას. 
 
გვიყვარდეს ყველა ადამიანი არა მარტო იმიტომ რომ ჩვენ არ შეგვიძლია არსებობა მათი სამსახურის გარეშე არამედ იმიტომაც რომ ისინი არიან ჩვენი მსგავსი ადამიანები. 
 
  ადამიანი არაა შექმნილი მარტოობაში არსებობისთვის. მარტო და სხვათა დახმარების გარეშე დარჩენილი ადამიანი ღატაკი  ბეჩავი საწყალი ვინმეა.
 
კეთილდღეობას ზრდის შრომის დანაწილება და ნაწარმის გაცვლა. 
 
საზოგადოებრივი ცხოვრება ხელს უწყობს ინტელექტუალურ და მორალურ პროგრესს და ზნე-ჩვეულებათა დახვეწას.
 
     საზოგადოების სიკეთე
 
მაგალითად  ავიღოთ სოფლის მოკრძალებული დურგალი. ის ბევრს შრომობს. უკეთებს სოფლელებს დაფებს, მაგიდებს, უჯრებს… ის არ უჩივის თავის მდგომარეობას და რას იღებს ის თავისი შრომის სანაცვლოდ?
 
დილაობით ის იცვავს სამოსს რომელიც მას არ შეუკერია. არადა სულ უბრალო სამოსისთვისაც საჭიროა დიდი შრომა, წარმოებები, ტრანსპორტი, გამოგონებები. ამერიკელებმა უნდა მოიყვანონ და გააკეთონ ბამბა, ინდიელებმა უნდა გააკეთონ საღებავი, ფრანგებმა უნდა გააკეთონ  მატყლი და სელი, ტილო, ბრაზილიელებმა უნდა გააკეთონ ტყავი…   სხვადასხვა ქალაქში გადატანილი ეს მასალა უნდა შეიკეროს, მოიქარგოს, შეიღებოს, გალამაზდეს, და ა.შ.
 
იმიტომ რომ ყოველ დღე შეგვეძლოს პურის ჭამა საჭიროა ჭაობების დაშრობა, ტყეების გაჩეხვა, მიწის მოხვნა, მარცვლეულის დათესვა, მოსავლის აღება-შენახვა და პურის გამოცხობა. ყველაფერ ამას ვერ და არ აკეთებს 1 კაცი, მეტიც, საჭიროა შინაური პირუტყვი-საქონელიც, გუთანის მზიდი ხარი და ა.შ. 
 
მოკლედ, მით უმეტეს დღევანდელი ადამიანი ფეხს ვერ გადაადგავს სხვათა შრომის ნაყოფის გამოყენების გარეშე. სახლიდან სკოლაში რომ მოხვიდეთ უნდა იმგზავროთ სხვების მიერ გაკეთებული საწვავით მოძრავი სხვების მიერ გაკეთებული ტრანსპორტით….” // Frederic Bastiat, Harmonies economiques-ფრედერიკ ბასტია, ”ეკონომიკური ჰარმონიები”//. 
 
 
    50-ე გაკვეთილი-სოციალური მოვალეობები- სამართალი და გულმოწყალება
 
საზოგადოება გვაძლევს ბევრ სიკეთეს, მაგრამ ამავე დროს გვაკისრებს გარკვეულ მოვალეობებს სხვების მიმართ. 
 
ესაა სამართალის, მართლ-მსაჯულების და გულმოწყალების,გულუხვობა-სოლიდარობის მოვალეობები. 
 
ისინი შეიძლება დაჯამდეს 2 გამოთქმით:
 
” არ გაუკეთოთ სხვებს ის რაც არ გინდათ რომ  გაგიკეთონ თვითონ თქვენ”.
 
” სხვებს ყველა გარემოებებში გაუკეთეთ ის რაც გინდათ რომ გაგიკეთონ თვითონ თქვენ”.
 
საზოგადოებაში ჩვენს ცხოვრებას განაგებს  სამართალის და გულმოწყალების მოვალეობებად წოდებულ მოვალეობათა ერთობლიობა. 
 
სამართალი გვავალებს სხვის უფლებების პატივისცემას. გულმოწყალება გვავალებს სხვების გულისთვის ჩვენი საკუთარი უფლებების ნაწილის მსხვერპლად გაღებას. 
 
სამართალის მოვალეობები ლეგალურად, კანონიერად სავალდებულოა. 
გულმოწყალების მოვალეობებს გვაკისრებს სვინდისი. 
 
ჩვენს მსგავსთა მიმართ ყველა მოვალეობა დატეულია ამ გამოთქმაში:
 
” არავის დაუშავო რამე და სიკეთე გაუკეთე ყველა ადამიანს უბრალოდ იმიტომ რომ ისინი ადამიანები არიან” // ციცერონი//.
 
საინტერესო ისაა რომ შარლ დე გოლის აღმზრდელი ფრანგული არარელიგიური საერო სკოლა ბავშვებს ადამიანურობის იდეალად წარუდგენს სახარებაში მოყოლილ სცენას მოწყალე სამარიტელის შესახებ.
 
მოწყალე სამარიტელი – სჯულისმეცნიერი ებრაელის კითხვას – ვინ არს მოყვას ჩემდა, – მაცხოვარმა მოწყალე სამარიტელზე იგავით უპასუხა. ავაზაკებისაგან დაჭრილ ცოცხალ-მკვდარ ებრაელს, რომელსაც გვერდი გულგრილად აუარეს მღვდელმა და არისტოკრატმა ლევიტელმა, სამარიტელმა უპატრონა, თუმცა, ებრაელებს სამარიტელნი სძულდათ; წყლულები შეუხვია, ზეთი და ღვინო დაასხა, შემდეგ სასტუმროში მიიყვანა და მის პატრონს ჩააბარა იმ პირობით, რომ იმაზე მეტს მისცემდა, რაც მის მოვლაში დაეხარჯებოდა.
 
52-ე გაკვეთილი-თავისუფლების პატივისცემა
 
სიცოცხლის შემდეგ ყველაზე ძვირფასი რამე ადამიანისთვის არის თავისუფლება, ე.ი. საკუთარი თავის განკარგვის უფლება. 
 
თვითონ მათი ინტერესების გულისთვის ბავშვებს არ შეუძლიათ სრულწლოვანებისთვის განკუთვნილი თავისუფლებით სრულად სარგებლობა. 
 
ბავშვებმა პატივი უნდა სცენ მათი ამხანაგების თავისუფლებას. მათ არ უნდა დააძალონ თავის ამხანაგებს ძალით თუ მუქარით   დასაგმობი უკანონობის  და უწესობის ჩადენა. 
 
 
სხვადასხვანაირად შეიძლება სხვისი თავისუფლების შეზღუდვა:
 
პატრონი რომელიც არ კმაყოფილდება თავის მუშა-მოსამსახურეთა სასახურით და იჭრება მათ პირად ცხოვრებაში ზღუდავს მათ თავისუფლებას.
 
ზოგჯერ ხდება ხოლმე ისე რომ მუშები გადაწყვეტენ გაფიცვის მოწყობას. ეს მათი უფლებაა.   მაგრამ გაფიცვა ნებაყოფლობითი უნდა იყოს.
თუ არის ხალხი ვისაც არ უნდა გაფიცვაში მონაწილეობის მიღება ისინი არ უნდა ჩაითრიონ ძალით გაფიცვაში.
 
     53-ე გაკვეთილი-საკუთრების პატივისცემა
 
უნდა გვიგოთ რომ სხვისი საკუთრება საკრალური რამეა და მისი მიტაცება უკანონობაა და დანაშაული
 
საკუთრება არის შრომის და დაზოგვის ნაყოფი. ის უნდა იყოს საკრალური და ხელშეუხებელი. 
 
ყველანაირი ქურდობა არის სამარცხვინო საქციელი რომელსაც გმობს საზოგადოებრივი აზრი და  მკაცრად სჯის კანონი. 
 
ვისწავლოთ შრომით კანონიერად ნაშოვნი სარჩო-საბადებლით დაკმაყოფილება და კატეგორიულად უარვყოთ ყოველგვარი უპატიოსნობა.
 
53-ე გაკვეთილი-მიცემული სიტყვის და დადებული პირობის პატივისცემა
 
როდესაც ჩვენ მივეცით სიტყვა, დავდეთ პირობა, ვიკისრეთ პასუხისმგებლობა უნდა შევასრულოთ ნათქვამი. ლიუდოვიკო მე-14 ამბობდა რომ პუნქტუალობა არის მეფეთა ზრდილობა.  ის უნდა ერთად მშრომელთა პუნქტუალობა.
 
55-ე გაკვითილი- სხვისი ღირსების და რეპუტაციის პატივისცემა
 
მოთოკეთ თქვენი ენა ვინაიდან ენის გარტყმა შუბის ჩარტყმაზე უარესია.  ავსიტყვებს და ცილისმწამებლებს არ ენდობიან. მათ თვლიან საშიშ და საძულველ ხალხად. 
 
პატიოსან ადამიანს არ სიამოვნებს სხვებზე ცუდის ლაპარაკი. ის ყველაფერს აკეთებს იმისთვის რომ ვერავინ თქვას ცუდი მასზე.
 
სხვაზე ნათქვამ ბოროტებას მოაქვს მხოლოდ ბოროტება.
 
ღირსება არის მორალური საკუთრება რომლის დაზარალებაც ისევე კრიმინალურია როგორც მატერიალური საკუთრების დაზიანება.
 
 
ჩვენ პატივი უნდა ვცეთ ჩვენს მსგავსთა ღირსებას და არ უნდა დავაზარალოთ მათი რეპუტაცია ავსიტყვაობით თუ ცილისწამებით.
 
56-გაკვეთილი- სხვათა შეხედულებების და რწმენის პატივისცემა
 
ყველას უნდა მივცეთ მისი სურვილისამებრ ფიქრის და რწმენის უფლება.
 
თუ კი ვფიარობთ რომ სხვები ცდებიან გავიხსენოთ რომ ჩვენც შეიძლება შევცდეთ.
 
სხვებსაც აქვთ თავისებურად ფიქრის და რწმენის უფლება.
 
უფრო ბრძენი და უფრო განათლებულ-ნასწავლი უფრო შემწყნარებელია.
 
 
” არავინ უნდა შეაწუხონ მისი ზრების და რელიგიის გულისთვის თუ კი მისი აზრები და რწმენა არ არღვევს კანონით დადგენილ წესრიგს”// ადამიანის და მოქალაქის უფლებათა დეკლარაცია//..
 
ყველამ იფიქროს და დაიჯეროს ის რაც უნდა თუ არ შეზღუდავს სხვათა თავისუფლებას…
 
გულმოწყალება-გულკეთილობის  მოვალეობები
 
57-ე გაკვეთილი-გულკეთილობა, სოლიდარობა, ძმობა
 
უნდა გვიყვარდეს მოყვასი.
 
უნდა დავიცვათ ისინი ვის არსებობასაც ემუქრება საფრთხე.
უნდა დავიცვათ ისინი ვისაც ემუქრება საფრთხე, ვისაც დასწამეს ცილი, ვისაც ლანძღავენ ჩვენს წინ თუ კი გვჯერა რომ მათ უსამართლოდ სდებენ ბრალს.
 
საზოგადოება არის როგორც დიდი ოჯახი რომლის წევრებიც სოლიდარულები არიან ერთმანეთის მიმართ
 
ყოველი ადამიანის ინტერესი დაკავშირებულია ყველას ინტერესთან.
ჩვენ,მაშ, უნდა გვიყვარდეს ერთმანეთი, ჩვენ უნდა ვეხმარებოდეთ ერთმანეთს, ჩვენ ძმებად უნდა ვთვლიდეთ ერთმანეთს. 
 
ეს პირველ რიგში ჩვენი ინტერესია, მაგრამ ეს ჩვენი მოვალეობაცაა. 
 
 
     ადამიანური ძმობა
 
  ” მარტო მდგარ ხეს აზანზარებენ ,ფოთლებს აცლიან და ტოტებს ამტვრევენ ქარები. 
 
   მარტო მყოფი მცენარე ვერ ემალება მწველ მზეს, ხმება და კვდება.
 
მარტო მყოფ ადამიანს ქარი ხრის მიწისკენ, ამ წუთისოფლის დიდთა გაუმაძღრობა შთანთქავს მის საკვებს.
 
არ იყოთ ,მაშ, მარტო მდგარი ხის მსგავსი. გაერთიანდით, უშველეთ ერთმანეთს და შეიფარეთ ერთმანეთი.  თუ კი ცალ-ცალკე იქნებით და ყოველი ადამიანი იფიქრებს მარტო საკუთარ თავზე გელით უბედურება, ტანჯვა, ჩაგვრა და მეტი არაფერი.  
 
რა არის ბეღურაზე უფრო სუსტი და მერცხალზე უფრო უიარაღო?
 
არა და როდესაც გამოჩნდება მტაცებელი ფრინველი ბეღურები და მერცხლები ერთიანდებიან და აძევებენ მას.
 
მიბაძეთ,მაშ, ბეღურებს და მერცხლებს.
 
მარტოსულს, ძმებისგან ცალკე მყოს მუდამ თან ახლავს შიში, უძილობა….”
// ლამენე, მორწმუნის სიტყვები//. 
 
58-ე გაკვეთილი-გულკეთილობა, გულუხვობა, ქველმოქმედება, მოწყალება
 
ქველმოქმედება არის ყველაფერი შესაძლებლის გაკეთება სიღატაკე-სიბეჩავის შსამსუბუქებლად. არაა საკმარისი შენი ქონების ზედმეტი ნაწილის მიცემა ტანჯულებისთვის, საჭიროა მათი გამხნევება, მათი მხარდაჭერა, მათთვის სამსახურის მიცემა და ყველაფერი ამის გაკეთება მათი დამცირების გარეშე.
 
არაა საკმარისი ჩვენს მსგავსთა დაცვა. ჩვენ მათ უნდა დავეხმაროთ მათ როდესაც მათ უჭირთ.
გულკეთილობა უნდა მივიდეს ქველმოქმედებამდე. 
 
ქველმოქმედების უმარტივესი ფორმაა მოწყალება, მაგრამ ნამდვილი ქველმოქმედება არ შემოიფარგლება მარტო მატერიალური დახმარებით.
 
საჭიროა გამამხნევებელი, მანუგეშებელი სიტყვაც, კარგი რჩევაც, ინტერესის და სიმპატიის გამოხატვაც. 
 
59-ე გაკვეთილი-მადლიერება
 
როდესაც ვინმე კარგია ჩვენთვის, როდესაც მან სამსახური გაგვიწია  ჩვენი მოვალეობა არ დავივიწყოთ არც გაწეული სამსახური და არც სამსახურის გამწევი პიროვნება.  და თუ საშუალება მოგვეცემა ჩვენც სამსახური უნდა გავუწიოთ ამ პიროვნებას.
 
გაწეული სამსახურის დავიწყება უმადურობაა და უმადურობა უსაზიზღრესი მანკიერებაა. 
 
 
ყოველივე ამას საუკეთესოდ აჯამებს ეს აღმოსავლური ანდაზა:
 
 ” დაივიწყე შენს მიერ გაკეთებული სიკეთე და მუდამ გახსოვდეს შენთვის გაკეთებული სიკეთე”. …
 
მოვალეობები ღმერთის მიმართ
 
62-ე გაკვეთილი-რელიგიური მოვალეობები
 
ყველა ჩვსენი მოვალეობა უგამონაკლისოდ არის მოვალეობები ღმერთის წინაშე.
 
აღვასრულოთ ჩვენი ყველა ინდივიდუალური მოვალეობა, ყველაფერი გავაკეთოთ იმისთვის რომ მივაღწიოთ უმაღლეს სრულყოფას რომელიც არის ჩვენს ბუნებაში. 
   ეს იქნება ღვთისმოსაობის აქტი. 
 
ამავე დროს შეძლებისდაგვარად მეტი სრულყოფილება გავავრცელოთ ჩვენს ირგვლივ.  ვაკეთოთ სიკეთე რაც შეგვიძლია, მივცეთ ხალხს სიკეთის მაგალითი. ვიზრუნოთ ჩვენი ოჯახის წევრებზე, სხვებზე. 
 
ღმერთს პირველ რიგში ესიამოვნება სამართალი, ქველმოქმედება, სიტყვის ერთგულება. საკუთარი ინტერესი უყოყმანოდ და უჩივლელად შეწირვა საკუთარი მოვალეობისთვის. , ლაჩრობის და სიმდაბლის დაძლევა, სხვის უფლებათა გაფრთხილება, სხვებზე ზრუნვა, გულკეთილობა და კეთილგანწყობილება ყველა ქმნილების მიმართ…

დე გოლის აღმზრდელი სკოლა 2

 შარლ დე გოლს სახლში და სკოლაში ასწავლეს რომ კაცი ისაა ვისაც შეუძლია თავისი ცუდი და მავნე მიდრეკილებების, პირუტყვულ- მხეცური ინსტინქტების მოთოკვა და ამ ბნელი ენერგიის გარდაქმნა ოჯახისათვის, ერისთვის, საზოგადოებისთვის, ქვეყნისთვის, სამშობლოსთვის სასარგებლო მოღვაწეობად.
 
შარლ დე გოლს სახლში და სკოლაში ასწავლეს ოჯახის, მშობლების, და-ძმის. ამხანაფ-მეგობარ-ახლობლების და საზოგადოდ ადამიანის, ქალების და მამაკაცების ქრისტეს და ქრისტიანობის, რელიგიის სიყვარული და პატივისცემა.საერო სკოლაც კი ასწავლიდა მნიშვნელოვან ქრისტიანულ ღირებულებებს.
 
ასე აღიზარდა საფრანგეთის ნაცისტებისგან და სხვა იდიოტ-არამზადებისგან მხსნელი, მისი სახელმწიფოებრიობის და ეროვნულობის დამცველ-აღმდგენელი შარლ დე გოლი რომელსაც 1968 წლიდან ფაშისტო-ფაშისტოს ძახილით დევნიდნენ პირველ რიგში თავისი ჟინის და ხუშტურები, პირუტყვული სექსუალური ინსტინტქტების დაკმაყოფილებაზე მეოცნებე ლიბერტარი ბიჭუნები და გოგოცუნები დღეს ღრმად პატივცემული ევროპარლამენტარის, პედოფილიისთვის ნასამართლევი, მაშინ კი თავქარიანი ხულიგანი დანიელ კონ-ბანდიტის ბელადობით.
 
  დადგა დაფიქრების და დასკვნების გამოტანის დრო, საკმაოდ გვიანიცაა, მაგრამ ჯობს გვიან ვიდრე არასდროს იმიტომ რომ ამ თავქარიანობამ მიასიკვდილა ჯერ ცოცხალი,ასე თუ ისე ქრისტიანული ისტორიული ლამაზი საფრანგეთი და არა მარტო ის.
 
როდის შეიქმნა საფრანგეთში საერო სკოლა? საფრანგეთის მე-3 რესპუბლიკის
//1870-1914// დროს. 
მისი მიზანი იყო მორალური მოქალაქის აღზრდა.
 
ამ მიზნის მისაღწევად მესამე რესპუბლიკა ნაწილობრივ დაეყრდნო ქრისტიანული მორალის რჩევებს. 
 
მაშინ რესპუბლიკელები მიხვდნენ რომ არ უნდა ჩაეგდოთ შოკში საფრანგეთის მოსახლეობა რომლის უმრავლესობასაც მაშინ შეადგენდნენ კათოლიკე ქრისტიანები. მათ  ანგარიში გაუწიეს ქრისტიან ფრანგებს და შეიმუშავეს მორალური მოქალაქეობრივი მოძღვრება რომელიც ნაწილობრივ იზიარებდა ქრისტიანული მორალის რჩევებს.
 
საუკუნის ბოლოს ჰიგიენიზმმა კი წინ წამოსწია ბრძოლა ალკოჰოლიზმთან და სხვა სოციალურ უბედურებებთან. 
 
მიზანი იყო მოქალაქის აღზრდა. ამიტომ ules Ferry-ს და Ferdinand Buisson-ს სკოლამ ყოველდღიური მორალის გაკვეთილებს დაუმატა გმირ პერსონაჟთა სერია. ეს გმირები მაგალითები უნდა ყოფილიყვნენ ბავშვებისთვის. 
 
იყო სასკოლო ბატალიონებიც რომლებშიც გერმანიაზე რევანშის მოლოდინში მყოფი ბიჭები სწავლობდნენ იარაღის ხმარებას.
 
საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკის  მთავარ საყრდენებს შორის იყო მორალური მოქალაქის აღმზრდელი სკოლა.  რესპუბლიკა იგებოდა რირსების და ნიჭის ცნებების ირგვლივ. 
 
იყო დაწყებითი სკოლის ინსპექტორი და სწავლა-განათლების ოფიცერმა Louis Boyer-მ დაწერა შესანიშნავი სახელმძღვანელო ამ სკოლისთვის.
 
აქ 62 გაკვეთილში აღწერილია ბავშვის მოვალეობები სკოლაში, მის ოჯახში, მისი მასწავლებლის,სამშობლოს…, მეტიც, პირუტყვების მიმართ.
 
ეს უნდა იცოდეს ქართველმა ბავშვმაც და მშობელმაც . გთავაზობთ მის ზოგ ფრაგმენტს.
 
 
მე-6 გაკვეთილი-კარგი ჩვეულებები:  
 
მოვალეობის შესრულება მუდამ მოითხოვს მსხვერპლის გაღებას
 
მაგრამ ადამიანი სრულყოფილი და ღირსეული პიროვნება მაშინაა როდესაც ის მიჩვეულია მსხვერპლის გაღებას. 
 
        2
 
ადამიანს აქვს მოვალეობები მისი სხეულის და მისი სულის მიმართ. 
 
ამ მოვალეობების საფუძველია საკუთარი თავის პატივისცემა. 
 
ეს ორივე მოვალეობა დაიყვანება ერთ მოვალეობაზე პატივი უნდა ვცეთ ჩვენში არსებულ ადამიანურ ღირსებას, უნდა განვავითაროთ ჩვენში ეს ღირსება.
 
ჩვენ ვასრულებთ ამ მოვალეობებს ჩვენს გრძნობებზე და ემოციებზე,ჩვენს მოქმედებებზე  თვალყურის დევნებით, იმის შეყვარებით რასაც შეუძლია ჩვენი ამაღლება, კეთილშობილის შეყვარებით, პირველ რიგში ჩვენს საკუთარ თვალში ჩვენი დამამდაბლებლისთვის თავის არიდებით. 
 
      ” ადამიანი ხარ და მოიქეცი ადამიანურად”.
 
” სულ მარტო, მარტოდმარტო  დარჩენილ ადამიანსაც, თუ კი ის ინარჩუნებს გარკვეულ გონიერებას და გარკვეულ თავისუფლებას, აქვს მოვალეობები.
 
გარკვეული გონიერების და გარკვეული თავისუფლების შემნარჩუნებელ ადამიანში სიკეთის იდეა ბატონობს მოვალეობის იდეასთან ერთად. 
 
მოვალეობა ჩვენთად ერთად იქნება უდაბურ კუნძულზე ჩვენი ყოფნის დროსაც, უღრმეს მარტოობაშიც. 
 
 გარკვეული გონიერების და გარკვეული თავისუფლების შემნარჩუნებელმა ადამიანმა იცის თვითონ მის პიროვნებასთან დაკავშირებული კანონი. 

ძველი ფრანგული მორალიდან-ნამდვილი კეთილშობილება

არა,არა, დაბადება და წარმოშობა არაფერია იქ სადაც არაა სათნოება და ღირსება.

ჩვენ ვიზიარებთ ჩვენს წინაპართა დიდებას მხოლოდ იმდენად რამდენადაც ვცდილობთ ვიყოთ მათი  მსგავსები.

ჩვენს წინაპართა დიდება გვხვდება ჩვენც და გვავალდებულებს ვიყოთ ისეთივე ღირსეულები და ვიაროთ მათ მიერ გაკვალულ გზაზე.

ჩვენ არ უნდა დავეცეთ,არ უნდა დავკნინდეთ და არ უნდა გადავგვარდეთ თუ კი გვინდა რომ ვიყოთ მათი ნამდვილი შთამომავლები, თუ კი გვინდა რომ ჩავითვალოთ მათ ნამდვილ შთამომავლებად.

ზნედაცემულებს და გადაგვარებულებს გამხელთ და უარგყოფთ თქვენივე წინაპრების სისხლი და  მათი გმირობები არ გაძლევთ არანაირ უპირატესობას.

პირიქით, თქვენი წინაპრების ღირსება ხაზს უსვამს თქვენს ზნედაცემულობა გადაგვარებას.

გაიგეთ რომ ცუდად,უზნეოდ მცხოვრები წარჩინებულ-კეთილშობილიც ბუნებაში თავისუფლად მოთარეშე ურჩხულია.

უპირველესი და უმაღლესი წოდებაა ზნეობა,ღირსება, სათნოება.

საქმეა, პატიოსნად და ღირსეულად გატარებული ცხოვრებაა მთავარი და არა გვარი რომელსაც აწერთ რაღაც ქაღალდს //მოლიერი, დონ ჟუანი თუ ქვების ნადიმი//.

 

ადამიანმა უნდა იზრუნოს თავის ჯანმრთელობაზე იმისთვის რომ შეასრულოს მოვალეობები რომელიც მას აკისრია სხვა პიროვნების, ოჯახის, საზოგადოების, სამშობლოს მიმართ, იმისთვის რომ იყოს სრულფასოვანი ადამიანი.

დავიწყოთ ჩვენი სხეულის, სმოსის, სახლის სისუფთავით.

სისუფთავე არაა მარტო ჰიგიენის ერთ-ერთი მთავარი წესი, ისაა საკუთარი თავის პატივისცემის ხილული ნიშანი.

” სისუფთავე სხეულისთვის ისაა რაც სიწმინდეა სულისთვის” //ეპიკტეტე//.

ადამიანის სიცოცხლე ძვირფასია მისი ოჯახისთვის, საზოგადოებისთვის, სამშობლოსთვის.

ამიტომ ადამიანი უნდა გაუფრთხილდეს თავის სიცოცხლეს. ეს მისი მოვალეობაა.

თთმკვლელი უარს ამბობს ამ სოციალური მოვალეობის  შესრულებაზე.

ის თავის თავს უყურებს როგორც გადასაგდებ ხარახურას ანუ ამდაბლებს ადამიანის ღირსებას.

  მაგრამ უბრალოდ ცხოვრება არაა საკმარისი. საჭიროა ჯანმრთელი, ჰიგიენის წესებით დაცვით არსებობა.

” ამქვეყნად რამე და,განსაკუთრებით, სიკეთე რომ აკეთო, ჯანმრთელობა არის უპირველესი იარაღი”, ამბობდა მირაბო.

  ‘[ჩვენ ყველანი თანახმა ვართ რომ ჯამ-ჭურჭელი საიდანაც ვჭამთ და ვნთქავთ უნდა იყოს სუფთა, რომ დანა რომლითაც ვჭრით პურს არ უნდა იყოს ჟანგიანი,სისხლიანი, ქონიანი,ტალახიანი.

და თქვენ თვითონ რატომ ხართ ძუნძგლიანები? რათ გინდათ რომ სხვებს შეზიზღდეთ?

რატომ დაიბანეთ დილით მარტო თქვენი მშვენიერი ცხვირის წვერი?

  და ყურები     ?

და დანარჩენი? რატო ხართ აქოთებულები?

სისუფთავის უყურადღებოდ დატოვება დაუშვებელია. …// Stahl, Comtes et recits de morale familiere-სტალ, ჩვეულებრივი მორალის ზღაპრები და მოთხრობები//…

 

      თვითმკვლელობა:

 

თვითმკვლელობა არის ფარული და სამარცხვინო სიკვდილი. კაცობრიობამ იზრუნა შენზე, შექმნა ამხელა კულტურა იმისთვის რომ შენ კაცი გამოსულიყავი იმიტომ რომ შენ სიცოცხლე სჭირდება მას. შენ კი ძარცვავ შენზე მზრუნველ კაცობრიობას. სტაცებ მას ძვირფას სიცოცხლეს.

 

” უსარგებლო ვარ, არაფრად ვარგივარ ამ ქვეყანას, არაფერი მიყვარს”, აი ასეთი ღრიალით იკლავ თავს. 

 

  განა არ იცი რომ სადაც და როდისაც არ უნდა იყო ამქვეყნად ყველგან და ყოველთვის არის შესასრულებელი მოვალეობა?   განა არ იცი რომ ყველა ადამიანი საჭიროა და სასარგებლო უბრალოდ იმიტომ  არსებობს?

 

უტვინო ჯეელო, თუ კი გულის ფსკერზე დაგრჩა უმცირესი ადამიანური ღირსება მოდი და გასწავლი სიცოცხლის სიყვარულს. 

 

რამდენჯერაც გექნება თავის მოკვლის სურვილი უთხარი შენ თავს: 

 

” დაე გავაკეთო კიდევ ერთი კარგი საქმე სანამ მოვკვდები”.  შემდეგ წადი და დაეხმარე ვიღაც უძლურს და საპყარს, დაამშვიდე ვიღაც უბედური, ნუგეში მიეცი მას, დაიცავი ვიღაც ჩაგრული.” 

 

თუ კი ეს მოსაზრება უარს გათქმევინებს თავის მოკვლაზე დღეს ის ასე იმოქმედებს ხვალეც, ზეგაც., მთელი ცხოვრება. 

 

    33-ე. გაკვეთილი-ზომიერება და თავშეკავება:

 

უნდა ჭამო იმითვის რომ იცხოვრო და არ უნდა იცხოვრო იმისთვის რომ ჭამო და გასივდე და გასკდე და  ჭამა-სმით.

 

ჩვენ,მაშ, უნდა მოვერიდოთ ექსცეს-გადამეტებას ჭამა-სმისას.  მაშ უნდა ვიყოთ თავშეკავებულები, ზომიერები, ფხიზლები.

 

მეტისმეტი ჭამა-სმა ამძიმებს სხეულს და აუხეშებს სულს. 

ყოველგვარი თავშეუკავებლობა და უზომობა ინდივიდის თვითმკვლელობაა.

 

ჯანმრთელობისთვის ყველაზე დამღუპველი და პიროვნების ყველაზე დამამცირებელია სიმთვრალე:

” სავსე სტომაქი, ცარიელი თავი” და თავშეუკავებლობა-მოუთმენლობა ძალიან ცუდი რამეა. რომელსაც შეუძლია ადამიანის მიყვანა სიმთვრალემდე და სიგიჟემდე. 

 


საკუთარი თავის და არსებობის შენარჩუნების მოვალეობა გვიბიძგებს თავშეკავებისკენ და ზომიერებისკენ.

 

მოვალეობები სამშობლოს მიმართ

 

22-ე გაკვეთილი-სამშობლო:

 

სამშობლო არის მშობლების მიწა. ისააქვეყანა სადაც დავიბადეთ, სადაც დაიბადნენ და გარდაიცვალნენ ჩვენი მშობლები. სამშობლოა ჩვენს ენაზე მოლაპარაკე ჩვენი თანამემამულეები, ისინი ვისაც ადარდებს და ახარებს იგივე რაც გვადარდებს და გვახარებს ჩვენ. 

 

ჩვენ, ფრანგებს, გვაქვს ჩვენი სამშობლოთი სიამაყის უფლება ვინაიდან ჩვენი სამშობლო საფრანგეთი არის ერთგულება-თავდადების, გენიას, ღირსების მიწა.

 

” ყოველ ადამიანს აქვს 2 ქვეყანა, თავისი და საფრანგეთის გენია”, ჩვენ გვაქვს ამისი თქმის უფლება.

 

სამშობლო არის ერთსა და იმავე მიწაზე, ერთი და იგივე კანონების პირობებში მცხოვრებ, ერთი და იგივე ისტორიის მქონე ადამიანების ერთობლიობა.

 

საფრანგეთი არის როგორც მორალური პიროვნება, მას აქვს თავისი დარდები და სიხარულები, თავისი ტრიუმფები და მარცხები, უკანდახევები. 

 

ჩვენი სამშობლო საფრანგეთი არაა მარტო გეოგრაფიული პირობებით, ნაყოფიერი ნიადაგით და კარგი ჰავით პრივილეგირებული ქვეყანა, ისაა მამაცი და გულუხვი სამშობლო, მუდამ მოწინავე სამართლისთვის ბრძოლაში და მორალური და სოციალური პროგრესის ინიციატორი.

 

” ღმერთმა არ დააკლოს საფრანგეთი მსოფლიოს, თორემ მსოფლიო ბნელეთში დაბრუნდება” , თქვა ინგლისელმა მწერალმა სტიუარტ მილმა. 

 

” სამშობლო, ჩემო მეგობრებო, არაა  მარტო თქვენი მინდორი თუ თქვენი ბორცვი,თქვენი სამრეკლოს ისარი თუ თქვენი ხეების კენწეროები, თქვენ მწყემსთა მონოტონური სიმღერები. 

 

სამშობლო პიკარდიაა პროვანსის მკვიდრებისთვის, ბრეტანია ჟურას მთიელებისთვის,  ეს ჩვენი ძველი საფრანგეთის ყველა მხარე და მოქალაქეები რაინის, პირენეების და ოკეანის ვრცელ საზღვრებში. სამშობლოა ყველა ვინც ლაპარაკობს ფრანგულად. ის აძგერებს ჩვენს გულებს. , სამშობლოა ჩვენი ტერიტორიის ერთიანობა და დამოუკიდებლობა, ისაა ჩვენს მამათა სიდიადე, თავისუფლების სიდიადე, ისაა ჩვენი ცის ლაჟმვარდი, ჩვენი გამნათებელ-გამათბობელი მზე, ნაყოფიერი მიწა ჩვენს ფეხს ქვეშ.

   

სამშობლოა ყველა ჩვენი თანამოქალაქე, დიდები თუ პატარები, მდიდრები თუ ღარიბები

 

   სამშობლოა ერი რომელიც უნდა გიყვარდეთ, რომელსაც უნდა სცეთ პატივი, რომელსაც უნდა ემსახუროთ , რომელიც უნდა დაიცვათ მთელი თქვენი გონიერებით, მთელი თქვენი ძალით და მოხერხებით, მთელი ენერგიით და სიყვარულით.” //Cormenin//.

 

ცივილიზაციის გამავრცელებელი საფრანგეთი

 

პირფერობა-პირმოთნეობის და ტრაბახის გარეშე შეიძლება ითქვას რომ საფრანგეთი ევროპაში იყო  ცივილიზაციის ცენტრი და კერა.

 

არასწორი და გადამეტებული იქნება იმის თქმა რომ საფრანგეთი მუდამ იყო ერთა სათავეში. 

 

   ზოგჯერ ხელოვნებათა სფეროში მას წინ უსწრებდა იტალია. ზოგჯერ პოლიტიკური ინსტიტუტების თვალსაზრისით მას წინ უსწრებდა ინგლისი. ზოგჯერ სხვა სხვა სფეროებში ევროპის სხვა ქვეყნები  იყვნენ საფრანგეთზე მაღლა.

 

მაგრამ ჩამორჩენილიც საფრანგეთი არრჩებოდა ასე დიდხანს, ის დგებოდა ფეხზე, მიიწევდა წინ და უდგებოდა ერებს სათავეში…” // გიზო, ”ცივილიზაციის ისტორია ევროპაში”//.

 

     23-ე გაკვეთილი, სამშობლოს სიყვარული

 

სამშობლო ჩვენი დედაა. მისგან მივიღეთ ჩვენ ყველა სიკეთე რომლითაც ვსარგებლობთ. ჩვენ, მაშ, უნდა გვიყვარდეს სამშობლო, პატივი უნდა ვცეთ მას, დავიცვათ ის თუნდაც ჩვენი სიცოცხლის ფასად. 

 

   ვიყოთ კარგი მოწაფეები, კარგი შვილები, კარგი ძმები  ასე დავუდასტურებთ დედა-სამშობლოს სიყვარულს და მოგვიანებით გავხდებით კარგი მოქალაქეები და ვაჟკაცი ჯარისკაცები. ….

 

     გუშინ და დღეს

 

” მე-16 საუკუნიდან დაწყებული იყო პროტესტანტული რეფორმა, მოკლედ რეფორმა.  ეს იყო ქრისტიანობის ფესვებთან დაბრუნების, რელიგიის და სოციალური ცხოვრების სხვანაირად აღქმის სურვილი. 

 

ის ასახავდა ადამიანთა აღელვებას ხსნის საკითხით რომელიც ცენტრალური იყო რეფორმატორთა აზრში. რეფორმატორები გმობდნენ ინდულგენციებით ვაჭრობით მთელი საზოგადოების კორუფციას. 

 

რეფორმატორებმა ისარგებლეს სტამბის, ტიპოგრაფიის გავრცელებით ევროპის ხალხთა ენებზე ბიბლიის დასაბეჭდად და გასავრცელებლად. ისინი იძახდნენ რომ იქ არ არიან ნახსენები წმინდანები, არაა ღვთისმშობლის კულტი, არაა განსაწმენდელი. 

 

ბიბლიის დადგენა ნორმად იქცა რეფორმატორთა ერთ-ერთ მთავარ საზრუნავად

 

 მათი პრინციპი იყო Sola scriptura, მარტო წერილი…” // ვიკიპედიიდან//.

 ” რეფორმიდან მოყოლებული საფრანგეთი ევროპელი ხალხებისთვის ზედიზედ იყო წინამძღოლი, ინიციატორი და მარტვილი. სწორედ საფრანგეთის შეუპოვრობამ, თავდადებამ, მის მიერ გაღებულმა მსხვერპლმა და დაღვრილმა სისხლმა გაუხსნა გზა სხვა ხალხების დიდებას და თავისუფლებას. საფრანგეთის პატრიოტიზმზე ლაპარაკისას დაფიქრებაა საჭირო. საფრანგეთი უფრო მიმზიდველი იქნება მაშინ როდესაც ის იქნება მართული კანონით, როდესაც ის იქნება ყველა მოქალაქის ხელში და არ დაემორჩილება ერთის ჭირვეულობებს.

 
რესპუბლიკის ეგიდით საფრანგეთი ისევ ჩაუდგა მსოფლიოს სათავეში…
 
არის ბრწყინვალე და დიდებული, განმანთავისუფლებელი,  კაცობრიობისთვის იდეების მიმწოდებელი და უკეთესი მომავლისკენ კაცობრიობის გამძღოლი საფრანგეთი.
 
მაგრამ არის მეორე საფრანგეთიც რომელიც არანაკლებ მიყვარს.
ესაა გაჭირვებული, დამარცხებული და დამცირებული, გაჭირვებით მცხოვრები საფრანგეთი  რომელსაც დესპოტები თავისუფლების საბაბით მუდამ  მიათრევენ ბრძოლის ველზე რათა მან დაღვაროს სისხლი.
ამ დამარცხებულ საფრანგეთს ცილს სწამებენ, შეურაცხყოფენ.
 
და ეს საფრანგეთი მიყვარს როგორც დედა
ამ საფრანგეთს უნდა შევწიროთ სიცოცხლე, თავმოყვარეობა, ეგოისტური სიამოვნებები.
 
მასზე უნდა ვთქვათ:  სამშობლო იქაა სადაც საფრანგეთია ” //გამბეტა//.
 
             ნამდვილი პატრიოტი
 
 ნამდვილი პატრიოტია მარტო ღირსეული, უნაკლო ადამიანი, ვისაც ესმის თუ რაა მისი მოვალეობები და ყველაფერს აკეთებს მათ შესასრულებლად
 
   ის არ უხრის ქედს ძლიერებს, არ ემონება მათ და არ აგინებს ბოროტად ყველა ხელისუფლებას
 
ნამდვილი პატრიოტი არც მონაა და უზრდელი უპატივცემულო, ის არ ვარდება უკიდურესობებში. 
 
 
მთავრობაში,სამქალაქო თუ სამხედრო სფეროში მოსამსახურე ნამდვილი პატრიოტის მიზანია ღირსების დაცვს, ქვეყნის და ხალხის კეთილდღეობა და არა პირადი გამდიდრება. 
 
უბრალო მოქალაქის მდგომარეობაში მყოფი ნამდვილი პატრიოტი არაფრით ლახავს სამშობლოს და ხალხის ღირსებას და კეთილდღეობას და პირიქით, მას თავისი წვლილი შეაქვს ყველაფერი ამის დაცვაში და გაძლიერებაში. 
 
ნამდვილმა პატრიოტმა იცის რომ უკანონობები არის ყველა საზოგადოებაში და მას სურს ამ უკანონობათა გამოსწორება. 
 
მაგრამ მას არ უნდა ძალადობა და სისხლიანი შურისძიებები ვინაიდან ყველა უკანონობიდან სწორედ ისინია ყველაზე საშინელი და ყველაზე დამღუპველი უკანონობები. 
 
 ნამდვილ პატრიოტს არ სურს სამოქალაქო უწესრიგობები და არ აჩაღებს მათ.
პირიქით, ის ყველანაირად აწყნარებს აღგზნებულ ადამიანებს და ურჩევს შემწყნარებლობას, მშვიდობას, სიმშვიდეს.
 
ნამდვილი პატრიოტი, კრავი, ლომად გადაიქცევა მას შემდეგ რაც მის სამშობლოს დაემუქრება საგარეო  საფრთხე და აუცილებელი ხდება მისი დაცვა. 
მაშინ ის იბრძვის, იმარჯვება ან კვდება //Silvio Pillico//.
 
      24-ე გაკვეთილი- სამოქალაქო მოვალეობები
 
ჩვენი როგორც მოქალაქეების  მოვალეობებებიდან უპირველესი და უმნიშვნელოვანესი მოვალეობაა ჩვენი ქვეყნის კანონების პატივისცემა და დაცვა. უნდა დავუჯეროთ სამართალდამცველებს.
 
კანონების წინააღმდეგ აჯანყება მუდამ დანაშაულია. 
 
მაგრამ საყოველთაო არჩევნების ქვეყანაში სადაც ეს კანონები არის საზოგადო ნების გამოხატულება  ამ კანონების წინააღმდეგ აჯანყება არის მიუტევებელი დანაშაული.
 
  ” საფრანგეთში არაა კანონზე უფრო მაღლა მდგომი ხელისუფლება” //1795 წლის კონსტიტუცია//. 
 
 
   კანონი არის ჩვენი უსაფრთხოების დასაცავად და ჩვენი უფლებების თავისუფლად განხორციელებისთვის დადგენილი წესი. 
 
კნონის არსებობა და პატივისცემა,მაშ, სასარგებლოა ჩვენთვის.
 
 
ჩვენ შეიძლება გვინდოდეს ჩვენი აზრით არასრულყოფილი კანონის შეცვლა, მაგრამ სანამ ის არსებობს უნდა დავიცვათ ჩვენი აზრით არასრულყოფილი კანონიც. 
კანონების დარღვევა დაშვებული რომ იყოს იქნება ანარქია და ქაოსი.
 
 
   25-ე გაკვეთილი-გადასახადი
 
 
 
სახელმწიფოს ჩვენს დასაცავად აქც ჯარი და პოლიცია, ყავს მასწავლებლები იმისთვის რომ ჩვენ რაღაც ვისწავლოთ, მოსამართლეები დანაშაულთა გასარჩევად.  ყველა ამ ხარჯისთვის საჭირო ფული მიიღება გადასახადებიდან.
 
ყოველმა მოქალაქემ, მაშ, უნდა გადაიხადოს გადასახადი იმისთვის რომ ისარგებლოს მისთვის საჭირო სამსახურებით.
 
გადასახადი არის სახელმწიფო სამსახურების ფუნქციონირებისთვის აუცილებელი ფული,  ამ სამსახურებით მოსარგებლე ყოველმა მოქალაქემ უნდა იხადოს მის საშუალებათა პროპორციულად.
 
თაღლითობა და თავის არიდება ამ მოვალეობისთვის სახელმწიფოსთვის ზიანის მიყენება ნუ დანაშაულია.
 
26-გაკვეთილი- სამხედრო სამსახური
 
ესაა ყოველი მოქალაქის მკაცრი და აუცილებელი მოვალეობა. ის იარაღით უნდა ემსახუროს თავის ქვეყანას რათა დაიცვას წესრიგი შიგნით და მოიგერიოს გარეშე მტერი.
 
 
27-ე გაკვეთილი-ქალთა პატრიოტიზმი
 
პირადი სამხედრო სამსახურიდან თავისუფალი ქალის მოვალეობა და ღირსებაა სამშობლოს დამცველი ღირსეული და განათლებული ვაჟკაცის და ასეთი ვაჟკაცის მშობელი და აღმზრდელი ქალიშვილის აღზრდა. …
 
28-ე გაკვეთილი-სასკოლო მოვალეობა
 
კანონი ავალებს ჩვენს მშობლებს ჩვენს გაგზავნას სკოლაში ვინაიდან სკოლაში კარგად სწავლით ჩვენ შეიძლება გავხდეთ განათლებული მოქააქეები. 
ჩვენ, მაშ, არ უნდა დავიშუროთ ძალ-ღონე კლასში სწავლისთვის. 
 
უსწავლელი იქნება ცუდი ჯარისკაცი და ცუდი მოქალაქე. 
 
ცოდნა ძვირფასი რამეა. 
 
საფრანგეთის ნაირ თავისუფალ ქვეყანაში სადაც ყველა მოქალაქე იღებს მონაწილეობას სახელმწიფო საქმეებში მოქალაქე უნდა იყოს საქმაოდ ნასწავლი და განათლებული იმისთვის რომ გაიგოს თავისი ქვეყნის ნამდვილი ინტერესები.
 
ამას გარდა ნასწავლ ადამიანს აქვს მეტის უნარი რაც აუმჯობესებს ერის განწყობას. ამიტომ გახადა სახელმწიფომ სწავლა სავალდებულო. 
 
მშობლებს არა აქვთ თავისი შვილების უცოდინარ ველურებად დატოვების უფლება. 
 
 მშობელთა თავისუფლების საზღვარია  ბავშვების და საზოგადოების საერთო ინტერესი…
 
 
29-ე გააკვეთილი-არჩევნებში მონაწილეობა
 
მოქალაქეს უნდა აინტერესებდეს თავისი ქვეყნის ამბები და საქმეები. 
 
არჩევნებში მონაწილეობით მოქალაქემ უნდა მიუთითოს თუ საით უნდა წავიდეს მისი აზრით მისი ქვეყანა.  არჩევნებში მონაწილეობისთვის თავის არიდება მუდამ შეცდომაა. არჩევნების შედეგი შეიძლება გადაწყვიტოს ერთმა ხმამ. 
 
არჩევნებში მონაწილეობა უნდა იყოს თავისუფალი, საქმის ცოდნით და უანგარო.
 
არჩევნებში მონაწილეობით ახორციელებს მოქალაქე თავის სუვერენიტეტს და მონაწილეობს ქვეყნის მართვაში.  ჩვენმა წინაპრებმა ამ ძვირფასი უფლების მოპოვებას დიდი დრო მოანდომეს. …მოქალაქემ უნდა იცოდეს არჩევნებში მონაწილე კანდიდატთა იდეები, რამდენად პატიოსნები არიან ისინი. ამომრჩეველმა უნდა აიღჩიოს პატიოსანი კანდიდატი, ის ვისაც მეტი სიკეთის მოტანა შეუძლია ქვეყნისთვის.
 
36-ე გაკვეთილი-შრომა
 
შრომა ერთდროულად აუცილებლობაცაა და ადამიანის მოვალეობაც. ის ადამიანს აძლევს ოჯახის დაპურების და ჩაცმა-დახურვის საშუალებას. ის სასიამოვნო, ჯანმრთელობის მომცემი პროცესია და აკეთილშობილებს ადამიანის არსებობას. 
 
უსაქმურობა-სიზარმაცე კი, პირიქით, აჩენს სიღატაკეს და ყველა მანკიერებას.
 
” არაფრის მაქნისი არაა შორს ავკაცობისკან”.
 
საზოგადოებაში ყველა პროფესია არ იძლევა ერთსა და იმავე მოგებას და უპირატესობებს, მაგრამ ყველა სასარგებლო საქმე პატივსაცემია.  და ყოველმა ადამიანმა უნდა აკეთოს მისი წილმხვედრი საქმე.
 
ფიზიკური თუ ინტელექტუალური შრომა არის ადამიანის მოვალეობა. 
 
მოწყალებით მცხოვრები უქნარა კარგავს თავის ღირსებას, მეტიც, ის ტვირთია საზოგადოებისთვის. ..

დე გოლის აღმზრდელი მორალი 1

მოვალეობები ოჯახის, საზოგადოების, ერის წინაშე და არა გეი პარადებზე ტანტალი.

ასე აღზარდეს შარლ დე გოლი

 

ძველი ფრანგული მორალიდან-ნამდვილი კეთილშობილება

არა,არა, დაბადება და წარმოშობა არაფერია იქ სადაც არაა სათნოება და ღირსება.

ჩვენ ვიზიარებთ ჩვენს წინაპართა დიდებას მხოლოდ იმდენად რამდენადაც ვცდილობთ ვიყოთ მათი  მსგავსები.

ჩვენს წინაპართა დიდება გვხვდება ჩვენც და გვავალდებულებს ვიყოთ ისეთივე ღირსეულები და ვიაროთ მათ მიერ გაკვალულ გზაზე.

ჩვენ არ უნდა დავეცეთ,არ უნდა დავკნინდეთ და არ უნდა გადავგვარდეთ თუ კი გვინდა რომ ვიყოთ მათი ნამდვილი შთამომავლები, თუ კი გვინდა რომ ჩავითვალოთ მათ ნამდვილ შთამომავლებად.

ზნედაცემულებს და გადაგვარებულებს გამხელთ და უარგყოფთ თქვენივე წინაპრების სისხლი და  მათი გმირობები არ გაძლევთ არანაირ უპირატესობას.

პირიქით, თქვენი წინაპრების ღირსება ხაზს უსვამს თქვენს ზნედაცემულობა გადაგვარებას.

გაგეთ რომ ცუდად,უზნეოდ მცხოვრები წარჩინებულ-კეთილშობილიც ბუნებაში თავისუფლად მოთარეშე ურჩხულია.

უპირველესი და უმაღლესი წოდებაა ზნეობა,ღირსება, სათნოება.

საქმეა, პატიოსნად და ღირსეულად გატარებული ცხოვრებაა მთავარი და არა გვარი რომელსაც

აწერთ რაღაც ქაღალდს //მოლიერი, დონ ჟუანი თუ ქვების ნადიმი//.

 

Le livre de morale des écoles primaires et des cours d'adultes : Partie du maître : plans, résumés, lectures, récitations, devoirs de rédaction par Boyer
მოვალეობის აღსრულებაა მთავარი და არა დროისტარება,სიამოვნება და გართობა.უბრალოდ ცხოვრება არაა საკმარისი. საჭიროა კარგად ცხოვრება ანუ პატიოსან ადამიანად ყოფნა და სიკეთის კეთება.

ესეთი იყო ძველი ფრანგული მორალი, .მან მოიყვანა დღემდე საფრანგეთი

1968 წლის მაისში და მის შემდეგ საფრანგეთის საზოგდოებრივ აზრზე უდიდესი გავლენა მოახდინეს განებივრებულმა,ჰედონისტმა,ნიჰილისტმა და ცინიკოსმა ახალგაზრდებმა და არც ისე ახალგაზრდებმა. ამას ისეთი შედეგი მოჰყვა რომ საჭიროდ ჩაითვალა ამ შესანიშნავი წიგნის ხელახლა გამოცემა. გამომცემლობა რომ მქონდეს მეც გამოვცემდი ამ ნაშრომს მთლიანად ან ნაწილობრივ. ეხლა კი ასე მაინც ინებეთ//გიორგი მარჯანიშვილი//.

საფრანგეთის რევოლუციის და მისი თანმხლები ვანდალიზმების,ტერორის თუ ვანდეის ომის ნაირ საშინელებათა შემდეგ საფრანგეთმა 90 წელში გამოსცადა 7 პოლიტიკური რეჟიმი. 3 კონსტიტუციური მონარქია,ორი ეფემერული რესპუბლიკა და 2 იმპერია.
მესამე რესპუბლიკა იყო 1870-1940 წლებში დამყარებული რესპუბლიკური რეჟიმი რომელმაც პირველმა მოახერხა ამდენ ხანს გაძლება.ეროვნული კრება 1870-1879 წლებში ყოყმანობდა უარეყო თუ არა საბოლოოდ მეფობა და შეეთავაზებინა თუ არა მე-3 რეპუბლიკური კონსტიტუცია.

ამ მესამე რესპუბლიკის სწავლა განათლების ერთ-ერთი ბურჯი იყო მორალი.
ბავშვებს უნდა ესწავლათ წერა-კითხვა,ანგარიში და სამაგალითო,სანიმუშო მოქალაქეებად გახდომა.
ჩაფიქრებული იყო რესპუბლიკის აგება სათნოებისა და ნიჭის ფენომენების ირგვლივ.
დაწყებითი სკოლის ინსპექტორი და სახელმწიფო განათლების ოფიცერი ლუი ბოიე// Louis Boyer// 62 გაკვეთილით უხსნის ბავშვებს თუ რა მოვალეობები აქვთ ბავშვებს სკოლაში,ოჯახში, მასწავლებლის,სამშობლოს,მეტიც, ცხოველების მიმართ.
Le Livre de Morale des ecoles primaires//cours moyen,cours superieur et des cours d’adultes par Louis Boyer,Inspecteur de l’Instruction primaire, Officier de l’Instruction publique,1895-2011
მესამე რესპუბლიკის დროს გამოცემული ეს სახელმძღვანელო ხელახლა გამოიცა პარიზში 2011 წელს.
უწესობა,უზრდელობა,ამორალიზმი,ნიჰილიზმი,
ჰედონიზმი და ცინიზმი იმდენად გავრცელდა რომ აუცილებლობად იქცა ამის გახსენება.
სახელმძღვანელოს ქვია «მორალის წიგნი დაწყებითი სკოლებისთვის,კურსები სრულწლოვანებისთვის. »
გთავაზობთ მის ფრაგმენტებს.

მორალის ზოგადი პრინციპები
მორალი გვასწავლის კარგად ქცევას სამყაროში.
ის გვასწავლის თუ როგორია ჩვენი მოვალეობები და როგორ უნდა შევასრულოთ ეს მოვალეობები რომ გადავიქცეთ პატიოსან და ყველას მიერ პატივცემულ ადამიანებად.
მაგრამ მორალის ცოდნა არაა საკმარისი,აუცილებელია მორალური ცხოვრება,მორალის წესების დაცვა.
უბრალოდ ცხოვრება არაა საკმარისი. საჭიროა კარგად ცხოვრება ანუ პატიოსან ადამიანად ყოფნა და სიკეთის კეთება.
უნდა ვიცოდეთ ჩვენი მოვალეობები და უნდა ვასრულებდეთ მათ. ამას გვასწავლის მორალი.
მორალი არის უპირველესი და უმთავრესი ცოდნა.
არაა საკმარისი სწავლა,უნდა ვეცადოთ რომ უკეთესები გავხდეთ.
მორალის გაკვეთილი ქუჩაში.
ძველი დროის ერთ-ერთ ყველაზე ბრძენი ადამიანი სოკრატე თავის მოწაფეებს ეუბნებოდა რომ მას შეეძლო მათთვის ერთადერთი მაგრამ უმთავრესი და ყველაზე აუცილებელი მეცნიერების სწავლა.
როგორ უნდა გავხდეთ კარგი და პატიოსანი ადამიანები,როგორია ჩვენი მოვალეობები,აი ესაა უმთავრესი და უველაზე აუცილებელი მეცნიერება-მორალი.
ერთელ მისი სამშობლო ათენის ქუჩებში სეირნობისას ,სოკრატემ დაინახა სიმპატიური ახალგაზრდა კაცი და ჰკითხა მას თუ სად შეიძლებოდა პურის და ხრცის ყიდვა. ამ ახალგაზრდამ,რომელსაც ერქვა ქსენოფონი, უპასუხა რომ ყველაფერი ამის ყიდვა შეიძლებოდა აგორას ბაზარზე. მაშინ სოკრატემ კითხა თუ სად შეიძლებოდა ტანისამოსის და ფეხსაცმლის ყიდვა. ქსენოფონმა მიასწავლა მას საჭირო ვაჭრები.
მაგრამ სოკრატე არ მოეშვა მას და კითხა თუ სად შეიძლება ისწავლოს მან თუ როგორ შეიძლება კარგ და კეთილ ადამიანად გახდომა.
ქსენოფონი ამჯერად მთლიანად გაწითლდა. მაშინ სოკრატემ კითხა თუ რათ უნდა ყველაფერი თუ კი არ იცის უმთავრესი რამ, თავისი ცოდნის სასიკეთოდ გამოყენება.
დაბნეულ ქსენოფონს სოკრატემ შესთავაზა გაყოლა და ქსენოფონიც გაყვა და გახდა სოკრატეს მოწაფე.
სოკრატეს გაკვეთილების სწავლის შემდეგ კი ქსენოფონი გახდა ღირსეული ადამიანებით მდიდარი საბერძნეთის ერთ-ერთი ყველაზე ღირსეული ადამიანი და მოქალაქე.
სწავლა-განათლება
ახალშობილი ადამიანი არც კარგია და არც ცუდი.
მას შეუძლია ან კარგ ადამიანად ან ცუდ ადამიანად გახდომა.

დაბადებისთანავე მას აქვს ინსტინქტები. ზოგი ინსტინქტი ხელს უწყობს საზოგადოების არსებობას. ზოგი ინსტინქტი კი ხელს უშლის,ართულებს საზოგადოების არსებობას.
ახალშობილ ადამიანში არის ყველა სათნოებათა და ყველა მანკიერებათა, ყველანაირი ღირსების და ყველანაირი უღირსობის ჩანასახები.

ახალშობილ ადამიანს აქვს გონება და ნება და ის ადრიდანვე ხვდება თუ თავისი რომელი ინსტინქტი უნდა შებოჭოს და რომელი ჩანასახი უნდა განავითაროს.
სწავლა-განათლება არის თავის არსში ცუდ ინსტინქტებთან და ცუდ მიდრეკილებებთან მებრძოლი ბავშვისთვის გაწეული გონივრული და ნაყოფიერი დახმარება. ის უზრუნველყოფს სასიკეთო მისწრაფებათა მიერ მავნე მისწრაფებების დამარცხებას.

შემძვრელია იმის დანახვა თუ სადამდე შეიძლება დაეცეს ადამიანი.
დიდად სასიხარულოა იმის დანახვა თუ სადამდე შეიძლება ამაღლდეს ადამიანი.
გასაგებია თუ რატომ აკვირდება დაფიქრებული მამა თავისი ახალშობილი შვილის ჯერ გაურკვეველ ნაკვთებს.
ეს პატარა არსება შეიძლება იქცეს ოჯახის,გვარისა და ქვეყნის სიამაყედ და ღირსებად.
ეს პატარა არსება შეიძლება იქცეს ოჯახის,გვარისა და ქვეყნის სირცხვილად და თავსლაფდასხმად.
პატიოსანი ადამიანი
სამართლიანი ადამიანი,პატიოსანი ადამიანი ისაა ვინც არ ითხოვს მარტო თავისი უფლებების განხორციელებას, პატიოსანი ადამიანი ისაა ვინც თავის მოვალეობებსაც ასრულებს და თავის უფლებებს აფასებს თავისი მოვალეობების შუქზე.
სამართლიანმა,პატიოსანმა ადამიანმა იცის რომ უსასრულო ხვედრის მქონე ადამიანი დროებითაა ამ შეზღუდულ დედამიწაზე,რომ მას არ შეუძლია თავისი საერთო სამშობლოს გაზრდა და ამიტომ მცირეოდენი კმაყოფილების სანახავად ცდილობს იყოს დიდსულოვანი და გულუხვი.
მდიდარია თუ ღარიბი,გასცემს თუ იღებს,ის იმზადებს საფლავს სადაც ვერავინ დასდებს ბრალს რომ მისი ამქვეყნად ყოფნა იყო უბედურება. ასეთი ადამიანის გულს არასოდეს განუზრახავს უსამართლობა, მისი ხელი არასოდეს ყოფილა უსამართლო.
პატიოსანი, სამართლიანი ადამიანი ისაა ვინც პატივს სცემს სხვა ადამიანთა სიცოცხლეს,ღირსებას, ქონებას,ვინც პატივს სცემს მათ ზნეობრივ სრულყოფას.
პატიოსანი ადამიანი იცავს თავის სიტყვას,მეგობრების ერთგულია,მას აქვს მტკიცე შეხედულებები,ის უძლებს ცვალებადი დროით გამოცდას….
პატიოსან ადამიანთან შეხვედრისას მუხლი არ უნდა მოიყაროთ მის წინაშე იმიტომ რომ ის ჯერ არაა გმირი,მაგრამ ის კეთილშობილი ადამიანია.
სამწუხაროდ პატიოსანი ადამიანი იშვიათია, ყოველ შემთხვევაში მთელი სისავსით.
მაშ,თუ დაინახავთ პატიოსან ადამიანს პატივისცემით მიესალმეთ მას.
და იყავით თქვენ თვითონ პატიოსანი ადამიანი.

ადამიანის ღირსება
გონიერი,სიკეთის ბოროტებისგან გარჩევის უნარის მქონე, სიკეთესა და ბოროტებას შორის სიკეთის არჩევის უნარის მქონე ადამიანი უფრო მაღლა დგას პირუტყვებზე.
ეს თვისებები აქცევს ადამიანს მორალურ პიროვნებად და ესაა მისი ღირსება.
დიდი ფრანგი მოაზროვნე ბლეზ პასკალის თქმით ადამიანი არის ბუნებით უსუსტესი მაგრამ მოაზროვნე ლერწამი.


სწორედ აზროვნება გადააქცევს ადამიანს მორალურ, ე.ი. სიკეთის ბოროტებისგან გარჩევის უნარის მქონე პიროვნებად. სწორედ ის გადააქცევს ადამიანს თავისუფალ და თავისი პასუხისმგებლობის მცოდნე არსებად.
ჩვენ უნდა გვინდოდეს ადამიანის ღირსების განმსაზღვრელი ამ თვისებების შენარჩუნება.

სვინდისი
სვინდისი არის ინსტინქტი რომელიც გვიჩვენებს განსხვავებას სიკეთეს და ბოროტებას შორის და მსაჯული რომელიც იწონებს როდესაც რამე სიკეთეს გავაკეთებთ და გვგმობს როდესაც ჩავიდენთ ბოროტებას,ცუდად მოვიქცევით.
სვინდისის მიერ დაგმობა იქცევა სინანულად,სვინდისის ქენჯნად რომელიც მოსვენებას არ აძლევს დამნაშავეს.
მაშ, მუდამ დავუჯეროთ სვინდისის ხმას.
«სუფთა სვინდისი კარგი ბალიშია»//პლუტარქე//.

« სვინდისო! სვინდისო! ღვთაებრივო,უკვდავო ინსტინქტო,ზეციურო ხმავ, უმეცარი და შეზღუდული მაგრამ გონიერი და თავისუფალი არსების მეგზურო სიკეთის და ბოროტების შეუმცდარო მსაჯულო,შენ ამსგავსებ ადამიანს ღმერთს,შენ ქმნი ადამიანის ბუნების გამორჩეულ,საუკეთესოთვისებას და მისი ქცევას აძლევ მორალურ საფუძველს.
შენს გარეშე მე ვერ ვგრძნობ ჩემში ვერაფერს რაც მაყენებს პირუტყვებზე უფრო მაღლა. შენს გარეშე უპრინციპო გონებას მივყევარ შეცდომიდან შეცდომისკენ »//ჟან-ჟაკ რუსო//.

თავისუფლება და პასუხისმგებლობა


ადამიანი თავისუფალია,მას შეუძლია სიკეთეს და ბოროტებას შორის არჩევანის გაკეთება და ამიტომ მან პასუხი უნდა აგოს თავის საქციელზე.
მეტად პასუხისმგებელია ის ვისაც უკეთესად ესმის თავისი ქცევის შედეგები და მოქმედებს მეტად გააზრებულად და მიზანსწრაფვით.
თუ კი ადამიანმა თავისი პირადი მაგალითით ან რჩევით სხვები დააყენა ბოროტების გზაზე ის პასუხისმგებელია ამ სხვათა საქციელზეც.

ადამიანი გონიერია და თავისუფალი.
მას შეუძლია არჩევანის გაკეთება სიკეთეს და ბოროტებას შორის. ვერავინ დააძალებს მას უნდოდეს ის რაც მას არ უნდა.
მაგრამ ადამიანი პაუხისმგებელია სწორედ იმიტომ რომ ის არის თავისუფალი და მას შეუძლია სურვილისამებრ კარგად ან ცუდად ქცევა.
«ვეფხვი დაგლეჯს მსხვერპლს და იძინებს, ადამიანი მოკლავს და ფხიზლობს »//შატობრიანი//.
პასუხისმგებლობას აქვს სხვადასხვა ხარისხი.
უსწავლელი და გამოუცდელი პატარა ბავშვი ნაკლებადაა პასუხისმგებელი.
მეტად პასუხისმგებელია ნასწავლი და შექნებულად წინასწარ განზრახვით მოქმედი ადამიანი.
უფრო ნასწავლი და მეტად გამოცდილი მეტადაა პასუხისმგებელი თავის საქციელზე.
ადამიანი არაა პასუხისმგებელი იმაზე რაშიც მისი ნება არაფერ შუაშია,იმაზე რაც არაა დამოკიდებული მასზე,რისი მონაწილეც შეიძლება იყოს გაუაზრებლად და უნებურად.
ადამიანი არაა პასუხისმგებელი იმაზე რაც გააკეთა ძილის,ციებ-ცხელების,სიგიჟის დროს.
პასუხისმგებელი არაა ადამიანი ვისაც უბედურმა შემთხვევამ,ავადმყოფობამ დროებით ან დიდი ხნით წაართვა გონიერება,აზროვნების უნარი.
პასუხისმგებლობა არის მხოლოდ იქ სადაც არის მორალური თავისუფლება.
მორალური თავისუფლება არის მხოლოდ იქ სადაც არის სვინდისი და გონება.

მორალური კანონი ანუ მოვალეობა
მორალური კანონი ანუ მოვალეობა არის გონების და სვინდისის კარნახით ქცევის და ცხოვრების ვალდებულება.
მოვალეობა ცხადად და ნათლად ამბობს თუ რა არის კარგი და რა არის ცუდი,რომ უნდა აკეთო კარგი,სიკეთე და უნდა ერიდო ბორტებას,ბროტების ჩადენას.
ყველა ადამიანმა უნდა აკეთოს სიკეთე. ყველა ადამიანი უნდა ერიდებოდეს ბოროტებას და ბოროტების ჩადენას. ესაა მორალური კანონი,მას ასევე უწოდებენ მოვალეობას.
ყველა დაწერილი კანონი ეფუძნება ამ შინაგან კანონს რომელსაც სვინდისი ასწავლის ყველა ადამიანს.
მოვალეობა უნდა იდგეს ინტერესზე და სიამოვნებაზე უფრო წინ და უფრო მაღლა.
მოვალეობა გვიბრძანებს რომ სიკეთე უნდა ვაკეთოთ თვითონ სიკეთის გულისთვის და არა ანგარებით,რაღაცის მოხვეჭისთვის.
პატიოსანი ადამიანი არის ვინც რამეს აკეთებს მხოლოდ იმიტომ რომ ხედავს რომ ეს გასაკეთებელია და მხოლოდ იმიტომ რომ ესაა სამართლიანი ქმედება.
აკეთე რაც უნდა გააკეთო და მოხდეს რაც მოხდება,აი პატიოსანი ადამიანის დევიზი.
2.
სათნოება,კარგი ჩვევები
მოვალეობის შესრულება თითქმის მუდამ მითხოვს მსხვერპლის გაღებას.
მაგრამ თუ კი ამას ანუ მსხვერპლის გაღებას მივეჩვევით ეს ხელს შეუწყობს მორალურ სრულყოფას და სათნოების განვითარებას.
მაშ დავიწყოთ გულმოდგინედ მოქმედება. უნდა ვისწავლოთ ჩვენი ცუდი მიდრეკილებებისთვის წინააღმდეგობის გაწევა და მოვალეობის შესრულება.
ჩვენ ასე მოვახერხებთ იმის გაკეთებას რისი გაკეთებაც თავიდან ძალიან ძნელი ან შეუძლებელი გვეგონა.

სათნოება არის მოვალეობის ჩვეულებრივი აღსრულება. ის მუდამ არის ხანგრძლივი და შეუპოვარი ძალისხმევის ნაყოფი.
სათნოები რომ გავხდეთ უნდა მივეჩვიოთ ჩვენი ნაკლების მუდამ შესწავლას და გასწორებას,ჩვენს ცუდ მიდრეკილებებთან ბრძოლას, ცდუნებებისთვის წინააღმდეგობის გაწევას და ჩვენი მოვალეობის ყველანაირ გარემოებაში შესრულებას.
სამართლიანად ამბობენ რომ სათნოება პირველ რიგში არის ჩვენი ყოველდღიური მოვალეობების შესრულება და მხოლოდ შემდეგ არაჩვეულებრივი რამის გაკეთება.

ახალგაზრდა მეგობრებო,თქვენ შეიძლება მკითხოთ თუ ვინ ხართ და რისი გაკეთება შეგიძლიათ საცოდავ პატარა ბავშვებს,სკოლის მოკრძალებულ მოწაფეებსმაშინ როცა თქვენი ჰორიზონტი შეზღუდულია და ძალები სუსტი,თუ რაში შეიძლება იყოთ თქვენ სასარგებლო.
მე გეტყვით რომ თქვენ უნდა გააკეთოთ ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი რამე,უნდა გახდეთ ადამიანები,მეტიც,ადამიანის სახელის ღირსი ადამიანები,ქვეყნისთვის და თქვენი საკუთარი თავისთვის სასარგებლო ადამიანები.
არ დატოვოთ უყურადღებოდ პატარა რამეები,პატარა სათნოებები. მათზე დაყრდნობით ადამიანი მიდის დიდ რამეებამდე და დიდ სათნოებებამდე.
ჩვენ ყოველდღე არ გვაქვს დიდ გმირობათა მოხდენის და დიდი მსხვერპლის გაღების საშუალება.
ყველას არ ძალუძს თავგანწირვა და ხანძრიდან ოჯახის გადარჩენა ან მტრის თავდაცვის ხაზის გარღვევა.
ასეთი ხანძრები და ომები საბედნიეროდ იშვიათია.
მაგრამ ძალიან ხშირია სხვა, პატარა,ნაკლებად საშიში მოვალეობები რომელთა აღსრულებაც ასევე ძნელია.
ყოველ დღე შეგიძლიათ იყო კარგი შვილი, დამჯერი ბავშვი,მშრომელი და ცოდნას მოწყურებული, დისციპლინირებული მოწაფე.
ეს გრძნობები დროთა მანძილზე ქმნიან დიდ სათნოებებს, ესაა გმირობის დასაწყისი.
თქვენი ყოველდღიური გმირობა იქნება გარეგნულად უმნიშვნელო,მაგრამ საშინელი,დიდი ზიანის მომტანი მტრის, სიზარმაცის მორევა და დამარცხება.
ეშმაკი და მაცდური სიზარმაცე გეუბნებათ რომ დილით კარგი იქნება მეტი ხნით ძილი. არა, გაუწიეთ წინააღმდეგობა მის ცუდ რჩევას და ვაჟკაცურად წამოხტით ლოგინიდან.
ცოტა ხნის შემდეგ სკოლაში სიზარმაცე ყურში ჩაგჩურჩულებთ რომ გაკვეთილი ძალიან გრძელი იყო და შესვენება ძალიან მოკლე და რომ კარგია არაფრის კეთება. წინააღმდეგობა გაუწიეთ ამ ცდუნებასაც,ისწავლეთ იმიტომ რომ სწავლა არის ეხლა თქვენი შრომა,თქვენი მოვალეობა.
მალე იქნებით მიწათმოქმედები,მუშები, მაგრამ მაცდური სიზარმაცე არც მაშინ მოგასვენებთ. ის გეტყვით რომ სამუშაო კვირა ძალიან გრძელი იყო, რომ ახლოა კაფე სადაცაა კარტი და ბილიარდი, რომ ფულის გულისთვის გადაქანცვას ჯობია ამ ფულის დახარჯვა.
წინააღმდეგობა გაუწიეთ ამ ცდუნებას ჩემო ბავშვებო,თამამად გაუწიეთ წინააღმდეგობა.
თქვენ იქნებით კარგი და გულმოდგინე მშრომელები,თქვენ იქნებით კარგი მოქალაქეები.
ჩვეულებათა მნიშვნელობა

ადამიანი არაა მანკიერი იმიტომ რომ მას აქვს რაღაც სისუსტე.
ადამიანი არაა სათნო და გმირი იმიტომ რომ მან რაღაც კარგი საქმე გააკეთა.
ბრძენია ის ვისაც აქვს სიკეთის კეთების ჩვეულება.
აღვირახსნილი ლიბერტინია ის ვისაც აქვს მხოლოდ თავისი ხუშტურებისთვის ანგარიშის გაწევის, ჭირვეულად ქცევის და უსაქციელობის ჩვეულება.

კარგად ქცევას,სიკეთის ქმნას მოყვება მორალური კმაყოფილება.
ცუდად ქცევას,ბოროტების ჩადენას მოყვება სინანული და სვინდისის ქენჯნა,მოვალეობის შეუსრულებლობის გამო.
ამას გარდა გულუხვი,დიდსულოვანი და ქველმოქმედი იმსახურებს სხვათა პატივისცემას,მაშინ როდესაც თავისი მოვალეობის არ შემსრულებელი და ავაზაკი-ზიზღს.
პირველი მსხვერპლი როგორც წესი არის ის ვინც არღვვს მორალურ კანონს.
კეთილგონიერებას და კეთილზნეობას მივყავართ კეთილდღეობამდე და უწესობა,უზნეობა,უკანონობა აკოტრებს და სპობს ადამიანს.
სიკეთის მოქმედი,ქველმოქმედი ადამიანისთვის საუკეთესო ანზღაურებაა საზოგადოების მიერ მისი დაფასება და აღსრულებული მოვალეობის შეგნება….

შვილმა მოკლა მამა.
ამას არ ჩადიან ვეფხვები და დათვები,მაგრამ ადამიანი ჩადის ამას.
მკვლელი წავიდა ტყეში იმ იმედით რომ დაემალებოდა სვინდისის ქენჯნას და კანონს.
ერთხელ გამვლელმა დაინახა რომ ამ ტყიურმა ქვის დარტყმებით დაანგრია უბედური ბეღურების ბუდე და ჰკითხა თუ რატომ ქნა ეს.
ტყიურმა უპასუხა რომ მატყუარა ბეღურები მას აბრალებენ თავისი საკუთარი მამის მოკვლას.
გამვლელმა მას შეხედა და გატყიურებული მკვლელი აღელდა, გაფითრდა, მას შუბლზე დაეწერა მისი დანაშაული.
მოსამართლესთან მიყვანილმა,მან აღიარა და გამოისყიდა.
ო,სათნოებათა უკანასკნელო იმედო, რა ამაოდ ცდილობდა ის გაქცეოდა სვინდისის ქენჯნას.

ოჯახი
ჩვენი ოჯახი არის ჩვენი ყველა ნათესავის თავშეყრა.
მაგრამ იმისთვის რომ ოჯახმა რეალურად იარსებოს ოჯახის წევრებს უნდა უყვარდეთ ერთმანეთი.
კარგია ოჯახი რომლის წევრებსაც უყვართ ერთმანეთი,რომლის წევრებიც იზიარებენ ერთმანეთის სიხარულს და დარდს, რომელსაც აქვს ერთი გული.
ოჯახური ცხოვრება უდიდესი სიმდიდრეა, შევიბრალოთ უბედური ობლები.
დღევანდელი ოჯახი არის ადგილი სადაც ადამიანი თავს გრძნობს ყველაზე კარგად,სადაც მისთვის ყველაზე კარგია ცხოვრება.
ოჯახი არის ბავშვის მცველი და მფარველი,მისი მეგზური,მისთვის აუცილებელი დახმარება.
ოჯახის გარეშე ბავშვი ვერ იცხოვრებს. ბავშვს,მაშ,უნდა უყვარდეს თავისი ოჯახი, ბავშვი უნდა ცდილობდეს თავისი ოჯახის შენარჩუნებას, ბავშვმა თავისი კარგი ქცევით უნდა დაიცვას თავისი საკუთარი და ოჯახის სახელი და ღირსება.
მოვალეობები მშობლების მიმართ 1. სიყვარული

ჩვენ მთელი არსებით უნდა ფვიყვარდეს ჩვენი მშობლები და უნდა ვაჩვენოთ რომ ვართ დამჯერები და თავაზიანები მათ მიმართ. ჩვენ უნდა ამოვიცნოთ მათი სურვილები, უნდა ვეცადოთ რომ მათ მოეწონოთ ჩვენი ქცევა, ჩვენი ქცევით მშობლები მაყოფილები უნდა იყვნენ.
ჩვენ ყველაფრით დავალებული ვართ მშობლებისგან. ისინი ჩვენთვის ცხოვრობენ. ჩვენი მშობლების შრომის და ძალისხმევის წყალობით ვიქნებით ის რაც ვიქნებით. ჩვენ დავალებული ვართ ჩვენი მშობლებისგან.
მშობლების სიყვარული,მაშ,არის ჩვენი უპირველესი და უწმინდესი მოვალეობა. ჩვენ უნდა ვიყოთ მათი ერთგულები და მათთვის თავდადებულები თუკი გარემოებები მოითხოვს ამას.
მოვალეობები მშობლების მიმართ-პატივისცემა

ბავშვმა პატივი უნდა მიაგოს მამას და დედას. ჩვენ პატივი უნდა ვცეთ მათ ასაკს,,მათ გამოცდილებას.მათ ღირსებას და როლს რომლის შესრულებაც მათ დაავალა ბუნებამ.
მშობლების პატივისცემელი ბავშვი არასოდეს კამათობს მშობლების მიერ მისთვის მიცემული დავალებების გამო. ის თავშეკავებულად ელაპარაკება მშობლებს და მოგვიანებით პატივს სცემს მათ ჭაღარას.
მშობლების ძალაუფლება ადრე მეტისმეტი იყო. ეხლა მას აზომიერებს ნაზი სიყვარული.
მაგრამ ოჯახში გაბატონებულმა სინაზემ არ უნდა დაგვავიწყოს თუ რითი ვართ დავალებული მშობლებისგან.
არც ჩვენმა სოციალურმა მდგომარეობამ და არც განათლებამ არ უნდა დაგვავიწყოს რომ ჩვენ პატივი უნდა ვცეთ მშობლებს.
მარტო სულელს და უმადურს სცხვენია თავისი მშობლების დაბალი მდგომარეობის თუ ნაკლები განათლების გამო.

პატივისცემის მაგალითი რომაელებში

რომაელებში რესპუბლიკის პირველი მოხელეები იყვნენ კონსულები. და როდესაც ისინი დაამარცხებდნენ მტრის ჯარს მათთვის უდიდესი პატივის მიგებას ერქვა ტრიუმფი.
ისინი ქალაქში შედიოდნენ ეტლით რომელშიც შებმული იყო 4 თეთრი ცხენი და ადიოდნენ კაპიტოლიუმზე.
ერთ-ერთმა ასე ტრიუმფატორმა სარდალმა ხალხში შენიშნა თავისი მამა რომელიც იყო ერთი რიგითი უცნობი მოქალაქე.
სარდალი მაშინვე ჩამოვიდა ეტლიდან,მივიდა მამასთან და მიესალმა მას უდიდესი პატივისცემით.
ასე სცემდნენ რომაელები პატივს თავის მშობლებს.

მოვალეობები მშობლების მიმართ-დაჯერება
ცხოვრების სწორად გასატარებლად ჩვენ გვჭირდება ჩვენი მშბლების გამოცდილება.
დავუჯეროთ მათ,მაშ,არა მხოლოდ იმიტომ რომ მათ ჩვენ ვუყვარვართ და ჩვენი ურჩობა მათ წყინთ,არამედ იმიტომ რომ მათი რჩევების შესრულება კარგია ჩვენთვის,ჩვენს ინტერესშია.
ხვათა შორის ამქვეყნად და ყველა პირობებში მუდამ უნდა ვიყოთ დამჯერნი. მშობლების დამჯერი შვილი სწავლობს ცხოვრებაში დაჯერებას.
სანამ მოგვინდება მბრძანებლებად ყოფნა ვისწავლოთ დაჯერება.

მშობლებს ვუუყვარვართ,მათ აქვთ გამოცდილება და ამიტომუნდა დავუჯეროთ მათ.
ბავშვი დამჯერი უნდა იყოს როგორც პატარა ისე დიდ რამეებში.
მას საკუთარი თავის გაძღოლა შეუძლია მას შემდეგ რაც ის იქნება სრულწლოვანი,ნასწავლ-განათლებული.
მაგრამ კარგი შვილი მუდამ უგდებს ყურს მშობლების რჩევას,მაშინაც კი როდესაც ის აღარ ექვემდებარება მათ ავტორიტეტს.
მოვალეობები მშობლების მიმართ-მადლიერება
ჩვენ ჩვენი მშობლების უსაზღვროდ მადლიერები უნდა ვიყოთ იმიტომ რომ მათ ამდენი სიკეთე გააკეთეს ჩვენთვის.
ჩვენ დავალებული ვართ მათგან და ამ ვალს გავისტუმრებთ თუ კი კარგად მოვექცევით, მშობლებს,დავეხმარებით მათ შრომაში,თუ კი ვუმკურნალებთ მათ როდესაც ისინი ავად გახდებიან, თუ კი ვიზრუნებთ მოხუცებულ მშობლებზე,თუ კი მოვუვლით მათ.
ნამდვილი დამნაშავეა ის ვინც უყურადღებოდ სტოვებს გაჭირვებაში ჩავარდნილ მშობლებს.
ჩვენი მოვალეობაა დავეხმაროთ მშობლებს როდესაც მათ უჭირთ,
ამას გვავალებს ჩვენი სვინდისი და ამას ადგენს კანონები.

ყოველთვის ვიფიქროთ ლამენეს //Lamennais// ამ სიტყვებზე :
« მშობლების მკვლელებს შორის მოიხსენიება ის ვინც უყურადღებოდ სტოვებს მშობლებს და გულგრილად უყურებს მათ ტანჯვას და გაჭირვებას.»

მოვალეობები ბაბუა-ბებიის და მოხუცების მიმართ

ჩვენ დიდი პატივი უნდა მივაგოთ ჩვენს ბაბუა-ბებიას და საზოგადოდ მოხუცებს.
ჩვენ უნდა გვიყვარდეს ისინი,ჩვენ კეთილგანწყობით უნდა ვუსმენდეთ მათ.
ჩვენ უნდა ვიზრუნოთ მათზე რათა ისინი ბედნიერები იყვნენ თავისი ცხოვრების ბოლო წლებში.
დავუთმოთ მათ სახლში საუკეთესო ადგილი.
წინაპრის ყოფნა სახლში დიდი პატივია.

ჩვენ ვხედავთ თუ როგორ ვუყუვარვართ ბებიას და ბაბუას. ჩვენ უნდა გვიყვარდეს ისინი მთელი გულით,ჩვენ უნდა გავალამაზოთ მათი ბოლო წლები.

პატივი მივაგოთ ასევე მოხუცებს საზოგადოდ. ისინი გვანან ჩვენს წინაპრებს. არ ავიგდოთ მასხრად მათი სისუსტეები,მოვუსმინოთ მათ პატივისცემით. ვიყოთ თავაზიანები და შევუმსუბუქოთ მათ სიბერე.

და-ძმის მოვალეობები
ძმა არის ბუნების მიერ ნაჩუქარი მეგობარი.
მაშ,და-ძმა უნდა დავაფასოთ როგორც საუკეთესო მეგობრები.
მშობლები იტანჯებიან როცა მათ შვილებს არ უყვართ ერთმანეთი.
უმცროსებმა უნდა უსმინონ და დაუჯერონ უფროსებს.
უფროსებმა უნდა დაიცვან და ანუგეშონ უმცროსები.

რევოლუციის შემდეგ გაუქმებული იქნა უფროსი შვილის უპირატესობები. ეხლა ოჯახში ყველა შვილი თანასწორია.
უფროს ვაჟს აღარა აქვს უპირატესობები, მას აკისრია მეტი მოვალეობები.
უფროსმა შვილებმა უნდა დაიცვან მათი უფრო ახალგაზრდა და-ძმა. უფროსებმა უმცროსებს უნდა მისცენ კარგი მაგალითი.
მშობლების არყოფნაში უფროსმა და-ძმამ უნდა შეცვალონ მშობლები უმცროსი და-ძმისთვის.
ახალგაზრდა ძმებმა კი უნდა დაუჯერონ უფროს ძმებს რათა გაუადვილონ მათ მათი საქმე.ისაღებად,ორივე ძალიან ძვირფასი რამეა.
სწავლა გვაძლევს ცოდნას და გვიადვილებს პროფესიული ამოცანების შესრულებას.
სწავლა-განათლების შემდეგ მშრომელ მოწაფეს შეუძლია სახელმწიფოს უმაღლესი თანამდებობების დაკავება,თუნდაც ღარიბი იყოს.

მოსწავლის მოვალეობები საკუთარი თავის მიმართ

ჩვენი მშობლები იღებენ მსხვერპლს რათა ჩვენ შევძლოთ სკოლაში სიარული.
მაშ,ჩვენი მოვალეობაა სკოლაში რეგულარულად და ბეჯითად სიარული,მასწავლებლის ყურადღებით მოსმენა და მის მიერ მოცემული დავალებების შესრულება.
ვისწავლოთ და ვიშრომოთ იმისთვის რომ საპატიო ადგილი დავიკავოთ ქვეყანაში.
კარგი მოწაფე კარგი ადამიანია.
მასწავლებელი ცვლის ჩვენს მშობლებს რომლებსაც არა აქვთ დრო და საშუალებები იმისათვის რომ გვასწავლონ.
ამიტომ ჩვენ პატივი უნდა ვცეთ მასწავლებელს,უნდა ვიყოთ მისი მადლიერი.
მასწავლებელი იმსახურებს ჩვენს სიყვარულს,პატივისცემას,მადლიერებას.ჩვენ უნდა ვუჯერებდეთ მას, ყურს უნდა ვუგდებდეთ მის რჩევებს და უნდა ვასრულებდეთ მის მიერ მოცემულ დავალებებს.
არ დაგვავიწყდეს თუ რას ამბობდა თავის მოხუც მასწავლებელზე სახელგანთქმული კარნო :
«აი კაცი რომლისგანაც ყველაზე მეტად ვარ დავალებული მშობლების შემდეგ, ისაა ჩემი მეორე მამა, მან მასწავლა საფრანგეთის შესწავლა და სიყვარული. »

სკოლის მოწაფეების მოვალეობები ერთმანეთის მიმართ
ერთი და იგივე სკოლის მოწაფეებმა ერთმანეთი უნდა ჩავთვალოთ ძმებად. ჩვენ კეთილგანწყობილები უნდა ვიყოთ ყველა ამხანაგის მიმართ,უნდა ვეხმარებოდეთ მათ ნებადართულის ფარგლებში და უნდა დავიცვათ უფრო სუსტები და უფრო უბედურები.
ამხანაგობა არის მეგობრობის დასაწყისი.
მაგრამ მაინც ფრთხილად ვიყოთ მეგობრების შერჩევაში და არ დავივიწყოთ ძველი ანდაზა :
«მითხარი ვინაა შენი მეგობარი და გეტყვი ვინ ხარ შენ.»
სკოლა არის დიდი ოჯახი და პატარა საზოგადოება.
მოწაფეებმა უნდა ისწავლონ სოციალური ცხოვრება.
მათ არაფერი უნდა დაუშავონ არავის,ისინი უნდა იყვნენ ზრდილობიანები და თავაზიანები,უნდა ეხმარებოდნენ ერთმანეთს. მათ უნდა უყვარდეთ ერთმანეთი.
კარგი ამხანაგი არაა მაჩხუბარა და მაბეზღარა,მას არ შურს თავისი თანაკლასელების წარმატებებისა.
ის მოგვიანებით გახდება გულწრფელი მეგობარი,პატიოსანი ადამიანი და კარგი მოქალაქე.

ადამიანის მოვალეობები საკუთარი თავის მიმართ

ადამიანი არის სხეულისგან და სულისგან შემდგარი ბუნებრივი მთლიანობა.

სხეული ჭამს, ინელებს, სუნთქავს, ცხოვრობს მაგრამ ამას აკეთებს ისე რომ წარმოდგენა არა აქვს იმაზე თუ რას აკეთებს

ერთი სიტყვით სხეულს ისეთივე გრძნობა აქვს როგორიც აქვთ ქვას და მცენარეს.

და არის უხილავი სული რომელიც მბრძანებლობს სხეულზე, ხელმძღვანელობს სხეულს.

ადამიანის სიდიადეა სულიერი ცხოვრება ანუ ინტელექტუალური და მორალური ცხოვრება.

 

Respond to this post by replying above this line

1968 ცხოვრება როგორც ორგია

  ასე თუ ისე ქრისტიანული საზოგადოების ნანგრევებზე აგებდნენ და აებენ პორნოგრაფიულ საზოგადოებას. ბიბლიის, სახარების და ყურანის მაგივრად წმინდა წიგნებია მარკიზ დე სადის პორნოგრაფიული ნაბღაჯნები და კამა სუტრა.  დაკვირვების ღირსი ფენომენია სხვათაშორის.

https://www.amazon.fr/société-pornographique-Jean-Paul-Brighelli/dp/2849413127

La société pornographique Broché – 13 avril 2012

 

1953 წელს მარსელში დაბადებულმა ფრანგმა
მასწავლებელმა და ესეისტმა ჟან-პოლ
ბრიგელიმ ატეხა განგაში, მან 2012 წელს
გამოსცა წიგნი ” პორნოგრაფიული
საზოგადოება”-

”  დიდი ხანი დაგვჭირდა იმის გასაგებად რომ
” სექსუალური თავისუფლება” არის
გონებამახვილური სისულელე სულ მცირე
ამ ცნების დღევანდელი გაგებით.

ესაა უკანონო მიპარვით ჭვრიტინისგან,
მექრთამეობისგანმ არსით კონფორმიზმისგან,
მოკლედ ესაა ის რასაც ამიერიდან ჰქვია
პორნოგრაფია.

საქონელის ცირკულაციასთან 
დაკავშირებული სირთულეებისთვის თავის
ასარიდებლად სისტემამ მოიგონა მარტო
სურათის გაყიდვა და ადამიანის, მყიდველის
წადილის ღრმად შეცვლა რათა ის კმაყოფილი
იყოს ამ სურათებით და თანახმა იყოს ამაში
უზომო ფულის გადახდაზე.

მამაძაღლის ორმაგი მოგება : ყიდის
ვირტუალურს,ქარს და გარდაქმნის მყიდველს
რათა ის კმაყოფილი იყოს ქარის ყიდვით.

პორნოგრაფია ძვირი ჯდება. მას მოყვება
ფსიქიური და ფიზიკური ტრავმები,ძალადობა,
სხვების და საკუთარი თავის ზიზღი.
ეროსი და თანატოსი ერთ გემში.

ყველა ამ ოხრობას მოაქვს დიდი გვამი,
ევროპული ცივილიზაციის, როგორც
ქრისტიანული ცივილიზაციის ისე
განმანათლებელთა ცივილიზაციის დიდი
გვამი.

პორნოსტუდიების პროჟექტორების შუქზე
კლავენ ევროპულ ცივილიზაციას. 

 ავტორი გვიჩვეებს რომ პორნოგრაფია 
თანამედროვე ვულგარულობის ნაყოფია და
ლიბერტინაჟი, სიამოვნებისთვის ცხოვრება
შეიძლება ამდენად გათახსირების გარეშეც.

მსგრამ მიდი და გააგებინე ეს  პორნოგრაფიით
გამოქლიავებულ დღევანდელ საზოგადოებას.
ურთულესი ამოცანაა.
ბევრად უფრო
ადვილია საბჭოთა ტანკით საქართველოს
დემონკრატიზაცია.

სოციალურ ქსელებზე ვიღაცეებმა გაავრცელეს ფოტოები იმისა თუ როგორაა დაკავებული სექსუალური აქტით ირლანდიის სოფლის ეკლესიის საკურთხეველზე მღვდლად ჩაცმული ტიპი.

 
ამ ამბავს ეხლა იძიებს ირლანდიის რესპუბლიკის პოლიცია.

 

gardaí are investigating photographs posted online of two men, one dressed as a priest, engaged in sex acts on an altar of a rural Catholic church.

https://www.dutchnews.nl/news/2017/08/making-a-porn-film-in-church-is-not-a-criminal-offence-public-prosecutor-says/

August 15, 2017

ეკლესიის გადაქცევა პორნოფილმების სტუდიად 2017 წლის ჰოლანდიაში არაა დანაშაული.
ეკლესიაში პორნოფილმის გადაღება არაა სისხლის სამართლის დანაშაული, განაცხადა 2017 წლის 15 აგვისტოს გენერალურმა პროკურორმა.
სამინისტრომ გადაწყვიტა არ აღძრას სისხლის სამართლის საქმე ტილბურგის კათოლიკური ეკლესიის  პორნოფილმის გადასაღებ სტუდიად გამომყენებელი პორნოგრაფიის საზოგადოების წინააღმდეგ.
წმინდა იოსების ეკლესიის-Sint Jozefkerk-ის გამგებელმა სასულიერო პირებმა ოფიციალურად უჩივლეს ავტორებს ფილმისა რომელიც გავრცელებულიიქნა ჰოლანდიელი პორნოვარსვკლავი
Kim Holland-ის ინტერნეტის საიტზე.
ფილმში იყო წყვილი რომელსაც ჰომოსექსუალური ურთიერთობები ჰქონდა აღსარების კაბინაში.
” ჩვენ ვთვლით რომ ეს შეურაცხმყოფელიმ რომ არაა პატივისცემა, მაგრამ არ ვფიქრობთ რომ კანონი დარღვეულია”, განაცხადეს სამართალდამცველებმა.
« მკრეხელობა არაა სისხლის სამართლის დანაშაული და ჩარევაც გამორიცხულია.»

რაც არ უნდა იყოს სამართალდამცველები საქმეს თვლიან დახურულად.
Kim Holland-მა ადრე ბოდიშიც მოიხადა და თქვა რომ ეს იყო დამოუკიდებელი მეწარმის საქმე.
ეს საზოგადოება ასევე მონაწილეობდა Walibi-ს დასასვენებელ პარკში სექსუალური ფილმების გადაღებაში.
 
Benedicte De Wagter პორნოკულტურით ვზრდით ღორთა თაობებს,2017 წლის 21 ოქტომბერი
 

 

 სექსუალური განათლება ფლანდრიაში- 10 წლის ბავშვებისთვის განკუთვნილი მეტისმეტად ალალი საიტი ქმნის უხერხულობის განცდას. სექსი ბანალიზებულია და სინაზე და სიყვარული გაქრა.

ბელგია. ეკრანზე უწყვეტად   გამოჩენილი რეკლამებით, სოციალურ ქსელებზე თუ დასვენებაზე მათი გავრცელებით ბავშვები, მაშინაც კი როდესაც მათ ეს სულ არ უნდათ, აწყდებიან პორნოგრაფიას დაწყებითი სკოლიდან

ეს ხდება ისე რომ ბავშვები ამისთვის მზად არ არ არიან, ასკვნის Fabienne Bloc, თერაპევტი, ავტორი წიგნისა Jouissez sans entrave .// დატკბი„ტ,ისიამოვნეთ დაუბრკოლებლად// და მკვლევარი.

მაშ რა ვქნათ ?Fabienne Bloc-ის აზრით მნიშვნელოვანია ლაპარაკის, საუბრის შესაძლებლობა.

“ბავშვებს უნდა დავეხმაროთ მათ მიერ ნანახი პორნოფილმების ანალიზში. უნდა ვუჩვენოთ ბავშვებს თუ რა არ არის ამ პორნოფილმებში რეალობა.

არადა პრობლემა ისაა რომ ამაზე ლაპარაკი უჭირთ როგორც სკოლებში ისე ოჯახებშიც.

პორნოგრაფიის ერთ-ერთი დიდი პრობლემა ისაა რომ ის ავრცელებს ქუჩაში მოარულ სტერეოტიპებს რომელთა თანახმადაც ქალი არის სათამაშო რომლის დანიშნულებაცაა მამაცის ხუშტურების და მხეცური ჟინის დაკმაყოფილება. ”

პორნოფილმში ნანახის გაანალიზების გარდა აუცილებელია თანხმობის ცნების სწავლა-სწავლება, ხაზს უსვამს Fabienne Bloc. ” პორნოგრაფია უმწიფარ მაყურებელს აფიქრებინებს რომ იქ ნანახის,მაგ.ფელაციის, გამეორება რეალურად აუცილებელია. ეს აღელვებს ქალიშვილებს რომელთაც ჰგონიათ რომ მათ უნდა დააკმაყოფილონ ბიჭების ყველა სურვილი. გოგოებს უნდა ვუთხრათ და გავუმეოროთ რომ მათ აქვთ უარის თქმის უფლება.

აღსანიშნავია რომ პორნოგრაფია ტვინს და გონებას ურევს ბიჭებსაც რომლებსაც უჩნდებაც შიში რომ ისინი ვერ იქნებიან პორნოვაჟკაცთა სიმაღლეზე

ახალგაზრდების ერთმანეთისგან გამომყოფი ტაბუ-აკრძალვების გარეშე უკვე დაწყებითი სკოლიდან უნდა მოეწყოს შეკრებები და საუბრები როდესაც  ბავშვები შეძლებენ დასმას კითხვებისა საკითხებზე რომლებიც მათ აწუხებს, სადაც ბავშვებს უსმენენ და არაფერს აძალებენ. სადაც აანალიზებენ პრობლემას. ამას უნდა მივაღწიოთ ბავშვების მიერ განცდილია დიაბოლიზაციის თუ ბანალიზაციის გარეშე, 

 

ადამიანი უნდა დაფასდეს მთლიანად და არა მარტო მისი ცალკეული, რბილი, მომრგვალებული თუ სხვა ელემენტებით.

” დიახ, მშობლებმაც უნდა გაიგონ რომ პორნოგრაფია ეხება ბავშვებს” ,ცხარობს თანამედროვე ფრანგი ფილოსოფოსი, სექსოლოგი,მასწავლებელი Thérèse Hargot.

პორნოინდუსტრია ავრცელებს ადამიანის გროტესკულ, კარიკატურულ,მახინჯ სახეს და ბავშვებმა უნდა გაიგონ რომ ადამიანში დასაფასებელია მისი სულიც, მისი გულიც და არა მარტო რბილი-მომრგვალებული თუ სხვა ელემენტები. 

თანამედროვე ფრანგი ფილოსოფოსი, სექსოლოგი და მასწავლებელი, 2 შვილის დედა და კარგი მეუღლე Thérèse Hargot ამბობს რომ პორნო ბოდიში კულტურამ ბავშვებს დაავიწყა რომ პიროვნება არის სულიც, გულიც და არა მარტო კარგი საჩქმეტი თუ საპროშტნი სხეული, რომ პიროვნება ყველაფერი ამის მთლიანობაა და სხვისი სხეულის მასხრად აგდება მთლიანად პიროვნების მასხრად აგდებაა.

” თქვენ ნახეთ ტვიტერზე კამპანია #Balancetonporc // დაგმე შენი ღორი// რომლის მიზანიცაა ქალთა გაუპატიურების დაგმობა.

მაგრამ საქმე იმაშია რომ მასობრივი პორნოგრაფია, პორნო ბოდიში კულტურა, რომელმაც წაგვლეკა, აღარ გვასწავლის მთლიანად პიროვნების პატივისცემას, აწარმოებს ღორებს სულ პატარა ბავშვობიდან.”

მაგრამ რა ვქნათ ? ”  მაგალითად ფილოსოფიის კურსით რომლის დროსაც ლაპარაკი იქნება იმაზე თუ ვინ და რა არის ადამიანი. ასეთი რამე აღარ არსებობს. 

არა და პორნოინდუსტრია მამაკაცებს და ქალებს გარდაქმნის სახმარ ობიექტებად და ძალიან ლამაზ და დიად სექსს გარდაქმნის სახმარ ობიექტად.

მეტიც, ჩვენი ჰიპერსექსუალიზებული სამყარო აგიჟებს ადამიანს და აქცევს მას თავისი მხეცური ჟინის და ინსტინქტების მონად რომელიც მზადაა ყველაფრის სახმარად .

http://www.lavie.fr/famille/couple/therese-hargot-aujourd-hui-la-norme-c-est-le-devoir-de-jouissance-05-02-2016-70436_416.php
hérèse Hargot : “დღეს ნორმა და მოვალეობაა
ტკბობა-სიამტკბილობა
//Aujourd’hui, la norme c’est le devoir de
jouissance//, 05.02.2016
1968 წლის, რევოლუციების, მსოფლიო ომებისმ გენოციდების შედეგად გადარეულმა და განებივრებულმა თაობამ  მოინდომა წინაპრების თაობათა მიერ მათთვის ნაანდერძევი კულტურის უარყოფა და აბსოლუტურად თავისუფალი, ყველანაირი ტაბუ აკრძალვისგან თავისუფალი ცხოვრება.
შემდეგ ახალგაზრდები გაიზარდნენ საზოგადოებაში სადაც სინამდვილეში აღარც აკრძალვაა აღარც საზღვრები და დაუშვებლის გარჩევა დაშვებულისგან ითვლება თითქმის აბსოლუტურ ველურობად.
ამან ადამისნებს ემოციურ და სექსუალურ სფეროებში გაუჩინა მოუსვენრობის და ღელვის, შფოთის გრძნობა.
მაშ, ჩვენ გვყავს თაობა რომელიც ვერ სუნთქავს წინა თაობის თავისუფლების გრძნობით :
სექსუალობა გადაიქცა მოუსვენრობის, შფოთის გამჩენ ველად.
ეს სხხვათა შორის მოწმობს იმაზე რომ რომ სექსუალურ საკითხში თამაშდება ეგზისტენციალური ძიება.
ამ თაობას ისევ აქვს ნორმატიული დამოკიდებულება სექსუალობასთან.
უბრალოდ ნორმა დღეს გადაყირავებულია.  :
დღეს სავალდებულოა ინდივიდუალური ხორციელი, ფიზიკური ტკბობა და სიამოვნება და არა ღმერთის და მოყვასის სიყვარული.
ჩვენ ჯერ კიდევ ვართ უაღრესად ნორმატიულ საზოგადოებაში. დღევანდელი ახალგაზრდები არ არიან იმდროინდელ ახალგაზრდებზე უფრო თავისუფლები.
მაგრამ ეხლა ნორმას ადამიანს სულ პატარა ასაკიდან ეხლა ყველაზე მეტად უდგენს პორნოგრაფია და არა ეკლესია….

ლიბერტარი დიქტატორი არ გნებავთ?

https://reason.com/2012/07/17/the-mad-dream-of-a-libertarian-dictator/

F.A. HAYEK

The Mad Dream of a Libertarian Dictatorship

The long-lived, utterly insane idea of an autocrat imposing freedom

JESSE WALKER | 7.17.2012 10:30 AM

 

   გიჟური ოცნება ლიბერტარ  დიქტატორზე

 

 დიდხანს გიჟური და სრულიად გიჟური ოცნება  თავისუფლების დამაძალებელ-დამამკვიდრებელ ავტოკრატზე.

 

JESSE WALKER | 7.17.2012

 

ლიბერტარმა  მწერალ Suzanne LaFollette-მ 1926 წლის წიგნში Concerning Women მონახა საოცრად სიმპატიური სიტყვები ბოლშევიკურ რეჟიმზე რუსეთში. ის მოკლედ მიესალმა „  პოლიტიკური დისიდენტების ე.წ. ცუდ დღეში ჩაგდებას“ საბჭოელთა მიერ.

მაგრამ მან დაასკვნა რომ „ ნამდვილი მნიშვნელობა არა აქვს მოახერხებს თუ არა საბჭოთა მთავრობა დიქტატურიდან გამოსვლას რუსეთში ეკონომიკური სამართლიანობის დასამყარებლად“.

მისი აზრით მნიშვნელოვანი ისაა რომ  „რუსული რევოლუციის მიერ განთავისუფლებული იდეა აჯობებს ევროპული და ამერიკული იმპერიალიზმების გაერთიანებულ ძალებს.

 

კლასიკურ ლიბერალურ ტრადიციაში დიდი ხანია რაც არის იდეა რომლის თანახმადაც დროებითი დიქტატურა შეიძლება იყოს ტრამპლინი, მეტიც, მოკლე გზა რეფორმისკენ.

 

იდეა შეიძლება მივიდეს ფრანგ ეკონომისტ Turgot0მდე  რომელსაც უნდოდა თავისი ქვეყნის გადაკეთება ზემოდან :

„ მომეცით დესპოტიზმის 5 წელი და საფრანგეთი თავისუფალი იქნება“, თქვა მან.

და ეს გააგრძელეს ნაპოლეონის მომხრე ლიბერალმა ინტელექტუალებმა. LaFollette არ ყოფილა ერთადერთი ბაზრის მომხრე მწერალი რომელსაც მოსწონდა მემარცხენე დიქტატურა: the Mont Pelerin Society-ს მომავალი პრეზიდენტი   1970 წელსაც ზრდილობიანად და თავაზიანად წერდა ლენინზე, ტიტოსა და მაოზე.

 

წითელი კანონის რეალობებით აგანგაშებული სხვა კლასიკურმა ლიბერალებმა ყირა გაჭიმეს და მხარი დაუჭირეს მემარჯვენე ავტორიტარულ მთავრობებს.

 

Jorge Luis Borges-მა, 1 საძაგელი მაგალითი რომ მოვიყვანოთ, მხარი დაუჭირა არგენტინის სამხედრო რეჟიმს რომელმაც ძალაუფლება ჩაიგდო ხელში 1976 წელს.

 

   და მერე არიან აუგუსტო პინოჩეტის, 1973-1989 წლებში ჩილის რკინისმუშტიანი მმართველის თაყვანისმცემლები.

 

the American Journal of Economics and Sociology-ში Andrew Farrant-მა, Edward McPhail-მა, და Sebastian Berge-მ გამოაქვეყნეს წერილი  რომელშიც იკვლევენ  ბაზრის დამოუკიდებელი ეკონომისტი F.A. Hayek-

ის შეხედულება ჩილის დიქტატურაზე.

 

ჰაიეკს მოსწონდა პინოჩეტის ეკონომიკური პოლიტიკა. // «  ნანახი მაფიქრებინებს რომ არ იქნება გადაჭარბებული ჩილის სასწაულზე ლაპარაკი“//.  ჰაიეკს სწამდა რომ დროებითი დიქტატურა შეიძლება მხსნელი იყოს.

 

// ჰაიკმა ტქვა რომ მას ‘უურცევნია დემოკრატიის დროებით გაწირვა თავისუფლების გარეშე თუნდაც დროებით არსებობას“//

 

ჰაიეკის თანახმად პინოჩეტის ჩილიში „ ჩვენ ვართ დიქტატორული მთავრობიდან ლიბერალურ მთავრობაზე გადასვლის მოწმენი და ამ გადასვლის პროცესში შეიძლება აუცილებელი გახდეს ზოგიერთი დიქტატორული უფლების დროებით შენარჩუნება“.

 

     ეს ალბათ არაა სეული ქება-დიდება, მაგრამ ესაა საშინლად ოპტიმისტურად ლაპარაკი სახელმწიფოზე რომელიც აწამებს მის ოპონენტებს, ცენზურით ზღუდავს პრესას, აპატიმრებს და ხოცავს ადამიანებს მათი პოლიტიკური შეხედულებების გამო.

 

ჰაიეკს შეიძლება ერჩივნა დემოკრატიის მსხვერპლატ შეწირვა, თუ კი ალტერნატივა იყო „ თავისუფლების გარეშე არსებობა“. 

მაგრამ პინოჩეტმა შეუწყნარებლად ეზღუდა თავისუფლება.

 

გენერალი არც ეკონომიკურ თავისუფლებას იცავდა:

 

მან დააწესა პესოს გადაცვლის პროცენტი და ხელი შეუწყო რეცესიას; მისი რეჟიმი სავსე იყო გადარჩენის გეგმებით, კორუპციით და ძმაბიჭობის კაპიტალიზმის სხვა ფორმებით.;  და მან მკაცრი რეგლამენტი დაუწესა შრომას //თავიდან პინოჩეტმა სრულიად აკრძალა პროფკავშირები, მათი ლეგალიზაციის შემდეგ კი აკრძალა სოლიდარობის გაფიცვები, აკრძალა ნებაყოფლობითი მონოპოლიის კონტრაქტები და შეზღუდა საკითხები რომლებიც შეიძლებოდა დაფარული ყოფილიყო როდესაც პროფკავშირები მოლაპარაკებებს აწარმოებდნენ დამქირავებლებთან//. და ის აპატიმრებდა პროფკავშირების ხელმძღვანელებს.

 

ჰაიეკს არ უქია თავისუფლებათა ასეთი შეზღუდვა, მაგრამ ის არც შეწუხებულა ამით…

 

მითი კეთილისმყოფელი გარდამავალი დიქტატურის, ჰაიეკის თქმით „ლიბერალი დიქტატორის“ შესახებ ისევ არსებობს.

 

დიქტატურების დამცველი კლასიკური ლიბერალები ხშირად ნანობდნენ თავისი ენთუზიაზმის გამო.

 

Borges-მა ბოლოს და ბოლოს მოაწერა ხელი პეტიციას არგენტინის ხუნტის წინააღმდეგ // ეს ხუნტა აქრობდა თავის ოპონენტებს//.

. LaFollette მაკარტისტი გახდა და მან უარყო თავისი ტკბილი პოზიცია საბჭოელების მიმართ, მაგრამ ოცნება ლიბერალ დიქტატორზე ისევ ცოცხალია ლიბერტარული სამყაროს ზოგ კუთხეში. ეს ოცნება იმსახურებს სიკვდილს.

 

 

 

 

 

Jesse Walker is a senior editor of Reason magazine.

დარდი ცივილიზაციის დაკნინებაზე

 

https://philitt.fr/2018/09/05/soljenitsyne-et-la-crise-spirituelle-de-loccident/
Soljenitsyne et la crise spirituelle de l’Occident
PHILOSOPHIEJOACHIM DE BRESCIA5 SEPTEMBRE 20180

   წიგნიერი ევროპელები დღესაც ფიქრობენ ა.ი. სოლჟენიცინის (1918-2008) მიერ ნათქვამზე. ღირს მასზე დაფიქრება.

1978 წელს ალეკსანდრ ისაევიჩ სოლჟენიცინი მიიწვიეს ჰარვარდში ლექციის წასაკითხად. შეკრებილები ელოდნენ რომ ის დაიწყებდა საბჭოთა საზოგადოების გინებას.  მან კი დაიწყო დასავლური საზოგადოების კრიტიკა  და დასავლეთი დააყენა მისი საკუთარი .წინააღმდეგობების პირისპირ.მან გაასამართლა თანამედროვე მსოფლიო, ჩამოვიდა იქიდან სადაც აკრძალულია ლაპარაკი, ჩამოვიდა იქ სადაც შეგიძლია ყველაფრის თქმა, მაგრამ  გინდა გილაპარაკია და გინდა არა.

სოლჟენიცინმა სხვათა შორის თქვა ის რასაც ამბობდნენ შარლ ბოდლერი და გუსტავ ფლობერი, დავაკვირდეთ.

თავსხმა წვიმაში მწერალმა თავის მშობლიურ რუსულ ენაზე დაგმო დასავლეთის სისუსტეები, ხასიათის დარბილება, ნების და სიმამაცის დასუსტება.

„ ბედნიერების“ თუ „ კეთილდღეობის“ იდეოლოგიამ უმრავლესობას მისცა დიდი კომფორტი, „კომფორტი რომელზეც წარმოდგენაც არ ჰქონდათ ჩვენს წინაპრებს“.

სმ მომაკვდინებელმა რბოლამ მატერიალური კეთილდღეობისკენ გააჩინა  არნახული ფიზიკური აყვავება-გაფურჩქვა, ტკბობა-სიამოვნების თითქმის უსაზღვრო თავისუფლება, ხიდი,ნახტომი სულიდან მატერიისკენ, რსც თელავს ჩვენ სულიერ ბუნებას.

 

არა-მოდელი:

დასავლური სისტემის კრიტიკით სოლჟენიცინი სულაც არ ისახავს მიზნად სოციალისტური წყობის, „ადამიანის სულიერი არსის გამთელი“ ამ ტოტალიტარული ლევიათანის  ქება-დიდებას.

არა, ლიბერალური სისტემა ისევე როგორც სოციალისტური სისტემა არა-მოდელია.

ჭირს გსრთხმს და ქედის მოხრა ადამიანისა და მისი მატერიალური საჭიროებების წინაშე სულიერი დაუძლურების, დასავლეთის მორალური დაცემის  სიმპტომია.

მწტიც, სისტემა რომლის ერთადერთი ამოცანაა მიწიერი ბედნიერების მოპოვება ყოველგვარი უმაღლესი იდეალის გარეშე განსაკუთრებულად სუსტია:

„ უძლიერესი იარაღიც ვერ დაეხმარება დასავლეთს თუ ის არ დაძლევს ნების დაკარგვას. სულიერად დასუსტებულისთვის, კაპიტულაციისთვის გამზადებულისთვის, იარაღი ხდება ტვირთი.

საკუთარი თავი რომ დაიცვა მზად უნდა იყო სიკვდილისთვის.  მიწიერი კეთილდღეობის კულტის პირობებში აღზრდილ საზოგადოებაში კი ასეთები თითო-ოროლაა.

 

რუს მწერალს ადარდებს საკრალურის დაკარგვა რეკლამის და პორნოგრაფიის თარეში რაც ხელს უწყობს სუსტი და ფეხებდაბრეცილი ინდივიდების მასის გაჩენას.

 

დასავლური ცივილიზაციის ბრწყინვალება გაქრება რამოდენიმე საათით დენის გამორთვის შემდეგ: „მოულოდნელად გამოჩნდებიან ამერიკის მოქალაქე მძარცველების და ქურდების ბრბოები. ასეთია ფირის სითხელე და სისუსტე.  ასეთია თქვენი სოციალური სტრუქტურის სისუსტე და შინაგანი ჯანმრთელობის არარსებობა“.

 

 თავისუფლება რის საკეთებლად?

 

  შიშველი თავისუფლება ბოლოს და ბოლოს გადაგვარდა ყველაფრის ნებადართულობად, თავაშვებულობა-აღვირახსნილობად, ლიბერალური სისტემა ვერ იცავს მოქალაქეებს „ადამიანის დაცემის უფსკრულებისგან“, პორნოგრაფიით, დანაშაულებით თუ სატანიზმით სავსე ფილმები რწყავენ დასავლეთის ახალგაზრდობას და ახდენენ მავნე მორალურ გავლენას.

ლიბერალური მოდელით აგებული ცხოვრება ამდენად „ ვერ იცავს თავს ბოროტებისგან და იღრღნება შიგნიდან“.

 

„პრესა ამიერიდან სახელმწიფოზე უფრო დიდი ძალაა. მასობრივი ინფორმაციის საშუალებათა შთაგონების ძალა მათ აქცევს დასავლეთის სახელმწიფოთა ყველაზე მნიშვნელოვან ძალად.

ეს პრესა მიისწრაფის გარკვეული ერთგვაროვნებისკენ, უნიფორმულობისკენ,. მისი სიმპატიები მუდამ ერთი მხარისკენაა, მისი მსჯელობები თავსდება ყველას მიერ მიღებულ საზღვრებში. და ბოლოს მას შეუძლია წინააღმდეგობრივი ინფორმაციებით საზოგადოების დაბნევა, ინფორმაციის გაყალბება, მაგრამ პრესა მორალურად უპასუხისმგებლოა. ვის აბარებს პრესა ანგარიშს თავისი საქმიანობის შესახებ? „.

 

გამომადებილელი ინფორმაციის ნიაღარის წინააღმდეგ სოლჟენიცინი მოითხოვს „ არცოდნის უფლებას“, „ღმერთის მიერ შექმნილი სულის ყბედობით და უაზრობებით დაუტვირთველობის უფლებას“.

ეს მოთხოვნა გვაგონებს სხვა რადიკალურად მოაზროვნე Julius Evola-ს მოთხოვნას.

Julius Evola ამბობს რომ თანამედროვე ლიბერალური კულტურა ყველა ინდივიდს ყველაფერს ეუბნება ისე რომ ამ ინდივიდებს არა აქვთ ამ ინფორმაციის გაანალიზების და გაკრიტიკების უნარი.

„ არასოდეს ყოფილა ამდენი ამორფული, ყველანაირი ჩაგონების და ყველანაირი იდეოლოგიური შხამის მისაღებად გამზადებული ღია ინდივიდი…“

 

ბოროტების ფესვი:

სოლჟენიცინის აზრით ბოროტების ფესვია აღორძინების ხანაში გაჩენილი კონცეფცია.

 ამით სოლჟენიცინი ახლოა ფრანგ ტრადიციონალისტ მოაზროვნე რენე გენონთან // René Guénon//.

ამ უკანასკნელის თქმით  აღორძინების ხანა და რეფორმა არის ტრადიციული სულისკვეთების საბოლოო უარყოფა, ერთი მეცნიერებათა და ხელოვნებათა სფეროში და მეორე რელიგიის სფეროში.

 სოლჟენიცინი კი ბოროტების საწყისად თვლის ჰუმანიზმს, ანტროპოცენტრიზმს და აღორძინების ხანას რომლებიც რუსეთში გავრცელდა პეტრე პირველის შემდეგ.

უსაზღვრო მატერიალიზმი, თავისუფლებები რელიგიის მიმართ, განმანათლებელთა არარელიგიური ჰუმანიზმი უხსნიან გზას სოციალიზმს, რაც ადასტურებს მარქსის ინტუიციას:

„ კომუნიზმი არის მატურალიზებული ჰუმანიზმი“ //Le communisme est un humanisme naturalis//….

 

 წინასწარმეტყველის ძალა:

ზოგმა სოლჟენიცინი დაგმო როგორც ფანატიკოსი, როგორც მართლმადიდებელი მისტიკოსი, სხვებმა ის განადიდეს როგორც ახალი ესაია.

სოლჟენიცინმა ჰარვარდში მკაცრი საზეიმო ტონით გააფრთხილა დასავლეთი და ამან გამოიწვია დიდი პოლემიკა.

New Yorker-ის წამყვანმა ჟურნალისტმა 1979 წელს სოლჟენიცინი გააიგივა აიათოლა ჰომეინისთან და ხაზი გაუსვა იმას რომ ორივე უარყოფს ათეისტურ დასავლეთს // მაგრამ უნდა ითქვას რომ აიათოლა ჰომეინის მხარს უჭერდნენ სახელგანთქმული პარიზელი ინტელექტუალები მიშელ ფუკო, ჟან პოლ სარტრი, სიმონ დე ბოვუარი და აშშ-ს პრეზიდენტი კარტერი… სოლჟენიცინს ვინ ეკითხებოდა რამეს…//.

რუსმა მწერალმა წინასწარმეტყველის ძალით დაგმო ადამიანის ანტირელიგიური ცნობიერების კატასტროფა.

1978 წლის სიტყვაში მან ხაზი გაუსვა ადამიანისთვის უძვირფასესი რამისმ შინაგანი ცხოვრების პირველობას:

 ადამიანი რომ მარტო მიწიერი ბედნიერებისთვის იყოს დაბადებული, ისე როგორც ამბობს ამას ჰუმანიზმი, არც სიკვდილი იქნებოდა. მაგრამ ადამიანის ხვედრი სიკვდილია და ამდენად ადამიანის ამოცანა ამქვეყნად სულიერია და არა სიმდიდრეთა დახვავება და მხიარულად ფლანგვა.  ადამიანმა თავისი მოვალეობები უნდა აღასრულოს ისე რომ ამ ქვეყნიდან წავიდეს უფრო უკეთესი და უფრო ამაღლებული ვიდრე ამქვეყნად მოვიდა.“

დიდი ფრანგი ფილოსოფოსი ბლეზ პასკალიც ასე ლაპარაკობდა:

„ ჩვენსა და ცას,ჯოჯოხეთს და არარაობას შორის არის მარტო სიცოცხლე რომელიც ყველაზე სუსტი რამეა ამქვეყნად.“

 

დეკადანსი, დაკნინება-დაცემა-დაქვეითება- ევროპული ფანტომის გაკვეთა

 

La décadence, autopsie d’un fantôme européen

PHILOSOPHIEYOUNESS BOUSENNA3 AVRIL 20150

 

Éric Zemmour, Michel Onfray   და კიდევ ბევრი სხვა. საფრანგეთის დაცემა-დაკნინება ისტერიულს ხდის დებატს.  ევროპულ ცივილიზაციას ხშირად ეგონა რომ არის საკუთარი სიკვდილის მოწმე.

ევროპის კულტურულ გენებში ჩაწერილი ღელვა, ევროპას მუდამ აკვიატებული ყავს  დეკადანსი-დაკნინება-დაცემის აჩრდილი.

Eric Zemmour  არის იმათგან ვინც მუდამ ლაპარაკობენ დასავლეთის დაკნინებაზე.

Eric Zemmourის სახელგანთქმული პოპულარული ნაშრომი Suicide français

// „ ფრანგული თვითმკვლელობა“// აგებულია 1968 წლის მაისის შემდეგ საფრანგეთის დაკნინების თემის ირგვლივ. მის გამოქვეყნებას მოყვა ძლიერი გამოხაურება.

ეხლა უკვე პოპულარული პარიზელი ფილოსოფოს-პროფესორი Michel Onfray ხშირ-ხშირად იმეორებს რომ დასავლეთის,დასავლური ცივილიზაცია კვდება და ქრება.

გაჩნდა ნეოლოგიზმი déclinologues-დაკნინოლოგები. ის აღნიშნავს იმათ ვინც იკვლევენ ქვეყნის, მისი კულტურის დაცემა-დაკნინებას და მის მიზეზებს.

დეკადანსის, დაცემა-დაკნინების განცდა არაა ახალი რამე. ყველა ეპოქას ტანჯავდა ეგზისტენციალური ეჭვი.

„ საუკუბის დასასრული საფრანგეთში საშინელია“, თავში იცემდა ხელს 1888 წლიდან Hippolyte Taine…

 

1789 წლის მოწინააღმდეგეებმა პოლიტიკური თანამედროვეობა წარმოიდგინეს როგორც პანდორას ყუთი საიდანაც ამოფრინდა და მთელ მსოფლიოში გავრცელდა  ყველა უბედურება.

Joseph de Maistre-მა 1796 წლიდან ჩაუყარა საფუძველი კონტრ-რევოლუციურ დოქტრინას:

მისი თქმით საფრანგეთის რევოლუცია არის ღმერთის მიერ დადგენილი სასჯელი.
თავისუფლების, თანასწორობის დაძმობის გილიოტინით და ტერორით დამყარებით დათრგუნულები ლაპარაკობენ დეკადენტურ, დაცემულ-დაკმიმებულ ერზე რომელსაც სპობენ განმამათლებელთა არარელიგიური ფილოსოფია და დემოკრატია ანუ ვულგარული მასის ბატონობა.

„ რლიგია, მონარქია. ორი აუცილებლობა…რომლებისკენაც ჩვენი ქვეყანა უნდა წაიყვანოს ყველა კეთილგონიერმა მწერალმა“, განაცხადა ონორე დე ბალზაკმა თავისი „ადამიანური კომედიის“ წინათქმაში.// Religion, la Monarchie, deux nécessités […] vers lesquelles tout écrivain de bon sens doit essayer de ramener notre pays//.

d’Action française-ს, ფრანგული აქციის ლიდერმა შარლ მორასმა // Charles Maurras// კონტრრევოლუციური ჩირაღდანი აიტაცა დრეიფუსის სამის დროს და მისი აზრი დღემდე ახდენს გავლენას. ძველი საბერძნეთით აღფრთოვანებული შარლ მორასი რომის იმპერიაში ხედავდა ბერძნული ბრწყინვალების გულუხვ პროპაგანდისტს.  დაკნინება-დაცემა დეკადანსზე პასუხისმგებლობა მან დააკისრა ამ ცივილიზაციის შიგნიდან მღრღნელ ებრაელებს.

 

ფრანგული რასის გაწყვეტა:

მაგრამ მე-19 საუკუნეში ყველაფერი, მათ შორის დეკადანსის გააზრება ხდება მეცნიერებით. ნეცნიერების კულტი მოდის ინდუსტრიული რევოლუციიდან.

ბუნებრივი გადარჩევის შესახებ ჩარლზ დარვინის ნაშრომების გამოჩენამ გააჩინა შიში რომ საზოგადოებათა არაადაპტირებულობამ შეიძლება გამოიწვიოს მათი სიკვდილი.

არტურ დე გობინომ // Arthur de Gobineau// რომლის ნაშრომი „ ადამიანთა რასების უთანასწორობაზე“Traité sur l’inégalité des races humaines// აჩვენა არიული ღასის უპირატესობა და თქვა რომ ფრანგები კარგავენ ვიტალურობას რამაც შეიძლება გამოიწვიოს რასის მოსპობა.

„… მამაკაცებში ზოგადი სუსტი,საცოდავი, უშნო გარეგნობა, სიგამხდრე, სიმახინჯე; ქალებში უფრო და უფრო გავრცელებული utérus-ის ავადმყოფობა; ორივე სქესში მემკვიდრეობითი ავადმყოფობების სიმძიმე-აი რატომ ჩნდება უფრო და უფრო ნაკლები ბავშვი“,  ხსნის ადოლფ ჰიტლერის საყვარელი ეს მწერალი.

მეცნიერების ფილტრში გავლილი დეკადანსი-დაკნინება გადაიქცა გადაგვარებად.

სოციალისტი ემილ ზოლაც კი ლაპარაკობს ამ „ბიოლოგიურ დეკადანსზე“. ის რუგონ-მაკართა ფრესკაში ნატურალისტურად აღწერს გახრწნის პროცესში მყოფ მეორე იმპერიას სადაც იხრწნება ყველა კლასი.

„ მოკვდავი ცივილიზაციები“:

მაგრამ მეცნიერების კულტი სციენტიზმით ნაქებ-ნადიდები ტექტიკური პროგრესი ყველა სიკეთესთან ერთად კლავს და სპობს მთელ ხალხებს:  მილიონობით ადამიანის მკვლელმა და მილიონობით ადამიანის დამახეიბრებელმა პირველმა მსოფლიო ომმა გააძლიერა ევროპელთა დარდი და ნაღველი.

ამ სასაკლაოს შემდეგ დაკნინება-დაცემის აჩრდილი როგორც არასდროს ისე დასდევს ევროპას.

„ ჩვენ სხვებმა, ცივილიზაციებმა ეხლა ვიცით რომ მოკვდავები ვართ“ ეს სახელგანთქმული ფრაზა 1919 წელს გვტყორცნა პოლ ვალერიმ // Paul Valéry// რომელმაც დასვა მთავარი კითხვა:

„შეძლებს თუ არა ევროპა ყველა დარგში თავისი უპირატესობის შენარჩუნებას? „

 „ მოახერხებს თუ არა ცივილიზაციის პროგრესი ადამიანის მკვლელობისკემ და ნგრევისკენ მიდრეკილების მოთოკვას? 10 წლის შემდეგ ეს კითხვა გაუჩნდა ფროიდს.

 ტ დასახიჩრებული სხეულებით, სიღატაკით, ბოლშევიკური რევოლუციის გავრცელებით ტრავმირებულ ევროპას შესძულდა უცხოელი, კომუნისტი, პოლიტიკოსი, ებრსელი. 1918 და 1922 წლებში ოსვალდშპენგლერის „დასავლეთის დაკნინების“ 2 ტომის გამოცემა გამოხსტსვს დროის ატმოსფეროს და შთააგონებს ჰიტლერს.

 ერმანელი ფილოსოფოსი ათასფურცლიან ნაშრომში აანალიზებს დასავლური დაკნინების ფესვებს და  ეკონომიკიდან მუსიკამდე მათემატიკის გავლით მოხაზავს ტრანსვერსალურ  ისტორიულ სინთეზს.

 

 

À la veille de la Seconde Guerre mondiale, l’Europe, hantée par son déclin et encore plus appauvrie après la crise de 1929, est électrisée par la violence et le ressentiment. « Vous ne comprenez plus, vous autres républicains ! Nous sommes menacés par la décadence, non seulement la France mais le monde », enrage Pierre Drieu la Rochelle. La recherche d’un bouc émissaire responsable du marasme général conduit à la stigmatisation du juif. Céline en appelle à Hitler – « Je préférerais douze Hitler plutôt qu’un Blum omnipotent » – et déverse sa bile antisémite : « Le juif n’est pas tout, mais il est le Diable et c’est très suffisant. »

 

 

René, de Chateaubriand, est la première grande figure romantique en France

Si le XVIIIe siècle se penche sur la décadence des Anciens, la modernité qui arrive est chargée d’un mal nouveau, qui contamine l’Allemagne dès les années 1770 : Les Souffrances du jeune Werther de Goethe, où le héros, fou amoureux d’une femme mariée, se donne la mort, marque les prémices de la vague romantique qui va submerger l’Europe – une vague de suicides aurait suivi la parution du roman ! Le mal-être qui trouve son exutoire dans le romantisme prend les traits d’un « mal du siècle », sensation étrange mêlant écœurement de la vie et passions exaltées.

En France, Chateaubriand en donne une première figure avec René, en 1802, où le jeune héros traîne un malaise existentiel entre dégoût et ennui. Mais c’est Alfred de Musset qui cherche les racines de ce « mal du siècle » dans la Confession d’un enfant du siècle (1836) : « Tout ce qui était n’est plus ; tout ce qui sera n’est pas encore. Ne cherchez pas ailleurs le secret de nos maux », car, dans ce siècle tourmenté, « l’on ne sait, à chaque pas qu’on fait, si l’on marche sur une semence ou sur un débris ».

Face aux ténèbres de l’avenir, la décadence prend alors la forme, dans ce XIXe siècle littéraire, d’un crépuscule funeste : l’image du soleil couchant domine. « La décadence, c’est Sardanapale allumant le brasier au milieu de ses femmes, c’est Sénèque s’ouvrant les veines en déclamant des vers […]. C’est l’art de mourir en beauté », lance Verlaine. Baudelaire, dont le spleen perpétue la mélancolie des romantiques, utilise à maintes reprises cette image dans Les Fleurs du Mal, et inaugure un goût du morbide qui saisira les mouvements « fin-de-siècle » qui s’annoncent. Son dandysme fait de sa personne même un décadent : « vivre et mourir devant un miroir », telle était la devise qu’il assignait au dandy, cet esthète qui, se sachant condamné, « s’attend à disparaître, dignement » – selon le mot de Roger Kempf, dans son essai Dandies. Baudelaire et Cie. Dans un écrit de 1859 sur Edgar Poe, Baudelaire est le premier à donner une dimension esthétique à la décadence.

Esprit fin-de-siècle

Trait d’union entre les deux époques, Baudelaire constitue la référence absolue pour le courant qui se revendique décadent – Sainte-Beuve parle même de « folie Baudelaire ». Paul Verlaine débute son poème Langueur par un explicite « Je suis l’Empire à la fin de la décadence » ; et Paul Bourget assure, dans son Essai de psychologie contemporaine – qui marque la naissance, en 1883, du décadentisme : « Nous acceptons sans humilité comme sans orgueil ce terrible mot de décadence. »

Le goût du macabre et de la décomposition de Baudelaire dans Une Charogne, où il décrit un cadavre en putréfaction, devient un bréviaire décadent :

Verlaine au Procope, d’après Cesare Bacchi (1938)

Les mouches bourdonnaient sur ce ventre putride,
D’où sortaient de noirs bataillons
De larves, qui coulaient comme un épais liquide
Le long de ces vivants haillons. »

Le poète décadent Maurice Rollinat, dans son poème La Putréfaction, va même jusqu’à se demander :

Au fond de cette fosse moite
D’un perpétuel suintement,
Que se passe-t-il dans la boîte,
Six mois après l’enterrement ? »

Hydropathes, Hirsutes, Zutistes, Jemenfoutistes ou Fumistes : ce mouvement littéraire sans chef de file recouvre une pléiade de petits groupes qui animent les soirées parisiennes de leur ironie grinçante. Devenu la Bible de ce courant, À Rebours (1884) de Joris-Karl Huysmans traduit l’esprit fin-de-siècle qui anime le monde des lettres : roman centré sur son antihéros Des Esseintes, son action, réduite à la portion congrue, dresse l’inventaire des goûts et dégoûts de cet esthète qui se retire dans un pavillon pour étudier et flâner.

Même dans la musique, le morbide obsède. Marches funèbres et autres compositions évoquant la mort sont jouées en boucle, notamment les œuvres de Richard Wagner, mort en 1883 mais dont le prestige reste immense – une Revue wagnérienne est même créée par les décadents –, comme la marche funèbre de Siegfried ou la mort d’Isolde. En 1875, Camille Saint-Saëns compose une Danse macabre qui met en scène un bal nocturne auquel sont conviés Satan et la Mort. Participant à cette atmosphère de déclin, la consommation de psychotropes est de rigueur ; dans son essai Les Paradis artificiels, où il examine le lien entre drogue et création poétique, Baudelaire en esthétise l’usage : à partir du XIXe siècle, la décadence devient aussi un style de vie.

Après Hiroshima, l’absurde

Retrouver aujourd’hui les discours décadentistes n’a rien de surprenant. La prise de conscience que l’homme pouvait s’autodétruire après les bombes atomiques d’août 1945 et les camps d’extermination nazis crée un nouveau traumatisme : reste-t-il des valeurs morales ? Si le XIXe siècle était celui de la mélancolie, l’après-Hiroshima conduit à une intense sensation d’absurde qui bouscule les codes. En littérature, avec le Nouveau roman, porté par Robbe-Grillet, Duras ou Simon et son pendant cinématographique avec Resnais et Varda, ou sur scène, avec le théâtre de l’absurde de Beckett, Ionesco ou Genet, de nouveaux mouvements se font l’écho de cette crise morale et de la perte de sens qu’elle entraîne.

La peur de décadence hante aujourd’hui encore la conscience européenne. Mais cette permanence ne doit pas occulter ses évolutions : si le déclin était jusqu’ici prophétisé par des écrivains ou des philosophes, ce sont les économistes qui ont pris cette place. Symptôme d’un monde dans lequel l’économie a pris une place prééminente, les taux de croissance, l’évolution des indices boursiers et les déficits des balances commerciales sont désormais les instruments par lesquels la chute européenne est diagnostiquée. Et si, aujourd’hui comme depuis deux millénaires, le fantôme de la décadence épouvante l’Europe, il y a fort à parier que dans les siècles à venir les contemporains continueront de s’exclamer comme Céline en 1937 : « Nous basculons définitivement dans la merde ! »

 

 

 

 

https://www.firstthings.com/article/2017/08/dying-of-despair

 

 

 

 

Le 4 novembre 2014, Cameron Lee, âgé de 16 ans, un étudiant populaire, athlétique et hétérosexuel du lycée Henry M. Gunn à Palo Alto, en Californie, a sauté devant un train de banlieue. Sa note de suicide ne fournit aucune raison claire pour son acte; il n’y avait aucun signe apparent de maladie mentale et il n’était pas un inadapté victime d’intimidation. Sa mort fait suite à deux autres suicides d’élèves trois semaines auparavant, l’un de la même école et l’autre d’un lycée privé voisin. Trois mois plus tard, un autre aîné de Gunn, alors surnommé «l’école du suicide» par les étudiants de la région, a été tué par le feu, s’étant abattu sur le toit de la maison familiale.
L’école secondaire Gunn est située dans l’un des districts scolaires les plus riches du pays et possède certains des résultats les plus élevés au pays. Ses étudiants réussissent brillamment dans le jeu méritocratique des tests standardisés et des admissions à l’université. Mais la pression exercée à leur égard les a rendus vulnérables à des sentiments d’inutilité. Si on ne peut pas se mesurer et faire la note, alors quoi?
Gunn a été témoin d’un groupe similaire de suicides en 2009. Lors d’incidents séparés, trois étudiants actuels, un étudiant de première année et un jeune diplômé ont tous sauté devant le Caltrain local. Cette année-là, un autre récent diplômé de l’école mourut en se pendant. Après ces groupes de suicide, une enquête menée en 2014 auprès d’élèves du secondaire à Palo Alto a révélé que 12% d’entre eux avaient envisagé très sérieusement de se suicider au cours de la dernière année. Un autre rapport récent résumant les enquêtes nationales et nationales menées auprès d’étudiants américains dans les lycées estime ce chiffre à 17%.
Le plus grand district scolaire de Californie, Los Angeles Unified, a enregistré plus de cinq mille incidents de comportement suicidaire ou d’automutilation volontaire (telle qu’une coupure) l’année dernière. Lorsque ce district a commencé à suivre ces problèmes au cours de l’année scolaire 2010-2011, il n’y avait que 255 incidents. Angus Deaton, un économiste de Princeton, lauréat du prix Nobel pour ses travaux sur les subtilités de la mesure du bien-être humain, a suivi ce qui est maintenant une épidémie nationale de suicide et de dépression. Dans une étude récente, il a constaté que depuis 1999, le nombre de décès dus à la drogue, à l’alcoolisme et au suicide avait augmenté de façon alarmante au niveau national, une tendance particulièrement marquée chez les Américains de race blanche nés depuis 1975. Deaton appelle ces «décès par désespoir».
En raison de cette épidémie de décès prématurés, l’espérance de vie globale aux États-Unis a commencé à diminuer pour la première fois depuis les années 1930. En 2000, les cas de désespoir mortel se sont concentrés dans le sud-ouest (Nevada, Arizona, Nouveau-Mexique). En 2007, la tendance s’était étendue aux Appalaches, à la Floride et à la côte ouest. En 2014, l’épidémie sévissait dans tout le pays et se rencontrait à la fois dans les zones rurales et urbaines de toutes les régions des États-Unis. À cela s’ajoute l’épidémie de surdose de drogue de ces dernières années – la pire crise de la drogue de l’histoire américaine en termes de mortalité -. les morts de désespoir ne montrent aucun signe de ralentissement.
La dépression est maintenant le trouble médical ou de santé mentale le plus répandu aux États-Unis. Selon l’Organisation mondiale de la santé, la dépression est la principale cause d’invalidité dans le monde. Seize pour cent des Américains connaîtront un épisode de dépression majeure à un moment de leur vie et six pour cent de tous les Américains – 14 millions – ont souffert de dépression majeure au cours de la dernière année. De plus, les taux de dépression invalidante ont nettement augmenté au cours des dernières décennies, en particulier chez les jeunes. Selon les données du ministère de la Santé et des Services humains, plus de trois millions d’adolescents ont signalé au moins un épisode dépressif majeur au cours de l’année écoulée, et plus de deux millions ont signalé une dépression grave qui entravait leur fonctionnement quotidien. Une étude nationale récente a révélé que la part des jeunes âgés de 12 à 20 ans ayant subi une dépression majeure au cours de la dernière année avait augmenté de 37% entre 2005 et 2014. Nous assistons à une flambée de mélancolie.
La plupart des suicidés souffrent d’une forme de dépression, qu’il s’agisse d’un trouble dépressif majeur, de la phase dépressive du trouble bipolaire ou d’un état dépressif induit par l’alcool et les drogues. Les données les plus récentes des Centers for Disease Control indiquent qu’entre 1999 et 2014, le nombre de suicides aux États-Unis a augmenté de manière spectaculaire chez les hommes et les femmes de toutes les tranches d’âge jusqu’à l’âge de soixante-quinze ans. Les spécialistes des sciences sociales ont été particulièrement déconcertés par le fait que le taux de suicide chez les filles âgées de dix à quatorze ans a triplé. Nous devrions laisser ces chiffres diminuer: le suicide est maintenant la deuxième cause de décès chez les adolescents et les jeunes adultes et la dixième cause de décès dans l’ensemble aux États-Unis.
Les taux croissants de suicide, d’abus de drogues et de dépression peuvent tous être attribués à une fragmentation sociale accrue. Depuis les années 1980, la solitude signalée chez les adultes aux États-Unis est passée de 20% à 40%. Le chirurgien général récemment retraité a annoncé l’année dernière que l’isolement social était une crise de santé publique majeure, comparable à une maladie cardiaque ou à un cancer. Il a noté t

 

https://www.realclearpolicy.com/articles/2019/05/06/death_by_loneliness_111185.html

 

This essay is part of a RealClearPolicy series centered on the American Project, an initiative of the Pepperdine School of Public Policy. The project looks to the country’s founding principles to respond to our current cultural and political upheaval.

 

Il était 3h40 quand un téléavertisseur émouvant me fit sursauter. Le message était le suivant: «Évaluez s’il vous plaît un homme de 38 ans aux idées suicidaires.» Je glissai sur mes chaussures, attachai mes cheveux en arrière et m’éclaboussais d’eau le visage, dans le but de cacher ma fatigue et ma tentative ratée de dormir entre les patients.
Dans une petite salle d’urgence stérile, M. White a parlé de la perte récente de ses parents, de ses difficultés avec l’emploi et les finances, du rejet de ses frères et sœurs et de l’itinérance qui en a résulté. Il était particulièrement désemparé lorsqu’il parlait de la perte de son chien:
«Elle était la seule chose au monde qui me considérait comme une personne digne d’être aimée. Je dors dans le parc et tout le monde qui passe pense que je suis pire qu’un vagabond; Je suis un sous-homme. Personne ne se soucie de toi quand tu es dans une situation comme la mienne. Sauf pour elle… elle prenait soin de moi et le but de toute ma vie était de prendre soin d’elle en retour. Maintenant, elle est partie et il ne me reste plus rien dans ce monde.
La pièce s’emplit d’air lourd de désespoir.
J’ai parcouru le modèle d’évaluation du suicide bien connu qui fait partie de toutes les évaluations psychiatriques. Cette évaluation était cependant étonnamment différente de la plupart des autres: je ne pouvais identifier aucun facteur de protection contre le suicide dans la vie de M. White. En règle générale, la responsabilité imminente vis-à-vis des parents ou des enfants suffit à entraîner les gens dans des moments difficiles. Dans certains cas, une relation solide avec un ami ou un conseiller confère un soutien suffisant pour que les gens puissent trouver espoir dans les circonstances les plus sombres. Mais M. White n’en avait aucune. Son chien était son dernier facteur de protection. Malgré tout, j’ai tenté de rassurer M. White sur le fait que, malgré ce qu’il ressentait maintenant, les choses s’amélioreraient. Était-ce vrai? En sortant de sa chambre, je fis une prière silencieuse pour lui.
“La mort du désespoir”
Économiquement, l’Amérique est plus prospère qu’elle ne l’a jamais été. Nous sommes plus riches, plus connectés, électroniquement et disposons de plus d’informations que jamais auparavant. Et pourtant, nous sommes au cœur d’une crise qui fait des milliers de victimes américaines: la solitude.
Depuis le début du siècle, les Américains meurent de suicides, de maladies liées à l’alcool et de surdoses de drogue à un rythme sans précédent. Anne Case et Angus Deaton, économistes à Princeton, ont appelé à juste titre ces tragédies de «morts du désespoir». En fait, le suicide est maintenant la deuxième cause de décès chez les adolescents américains et la dixième cause de décès chez les Américains. Le taux de suicide a augmenté de plus de 30% dans la moitié des États-Unis depuis 1999. De surcroît, la surdose de drogue est la principale cause de décès chez les Américains de moins de cinquante ans. Depuis 2015, l’espérance de vie moyenne de notre pays a diminué – ce qui suggère que le désespoir américain ne peut plus être dépassé par les progrès technologiques ou médicaux. En 2017 seulement, environ 47 000 Américains se sont suicidés et plus de 70 000 personnes sont décédées des suites d’une overdose. Pour mettre ce chiffre en perspective, 40 000 Américains sont morts dans un accident de voiture au cours de la même année, tandis que près de 58 000 soldats américains sont morts pendant la guerre du Vietnam.
Bien que les statistiques soient décourageantes, la réalité est dévastatrice. Dans chaque groupe d’âge et dans toutes les régions géographiques, un nombre alarmant de mères se retrouvent sans enfant, leur mari se retrouve soudain sans sa femme et sa soeur sans son frère. Nous avons moins de relations sexuelles et moins d’enfants que les générations précédentes – un autre signe de diminution de l’espoir. Nos vies matérielles peuvent être prospères, mais nos vies psychologiques et spirituelles sont en chute libre.
Qu’est-ce qui nous pousse à l’autodestruction? Il existe de nombreux facteurs, tous liés par un thème unificateur: nous ne vivons plus en communauté les uns avec les autres et, par conséquent, nous sommes seuls.
La solitude en Amérique
J’ai récemment soigné une jeune femme qui avait délibérément sectionné ses voies respiratoires et sa moelle épinière avec un couteau de cuisine de huit pouces dans le but de se suicider. Elle a cité comme causes de son désespoir l’isolement associé à la prise en charge de sa grand-mère malade et le manque d’individus avec lesquels elle pouvait véritablement discuter de ces problèmes. Malheureusement, je traite des patients comme elle beaucoup trop souvent.
Ce type de solitude, défini par l’absence de relations significatives, pèse maintenant sur près de la moitié des Américains. En fait, la solitude des Américains a doublé depuis 1980: un Américain sur cinq déclare ne plus avoir personne à qui parler dans des moments difficiles. Notre isolement est si grave que l’ancien chirurgien-général américain Vivek Murthy a récemment déclaré que la solitude était une crise de santé publique.
Comme preuve supplémentaire que la solitude est au cœur de notre crise, considérons que les trois États les moins densément peuplés du pays, le Wyoming, l’Alaska et le Montana, affichaient le taux de suicide par habitant le plus élevé en 2012. Inversement, les régions les plus densément peuplées de notre république , comme Washington DC et le New Jersey, affichaient les taux de suicide les plus bas. Aucun autre facteur, que ce soit le revenu, la structure familiale ou l’observance religieuse,

 

 

Selon la hiérarchie des besoins d’Abraham Maslow, une fois que les exigences de base en matière de physiologie et de sécurité ont été satisfaites (c’est-à-dire nourriture et abri), le prochain besoin humain est le lien social: sentir notre appartenance. Sans cela, Maslow a postulé que les humains ne pourraient pas poursuivre avec succès des aspirations plus élevées telles que la croissance, l’autonomie et la réalisation de soi. Le nombre de morts qui a résulté du manque de connexion de l’Amérique semble certainement donner foi à la théorie de Maslow. Cela suggère également que pour revenir à un état de santé et de prospérité, nous devons résoudre le problème de la solitude.
Bonheur et épanouissement humain
Pour comprendre comment l’Amérique est arrivée ici, nous devons d’abord considérer ce qui contribue au bonheur et à l’épanouissement humain. Les spécialistes des sciences sociales ont identifié divers facteurs ou éléments constitutifs du bonheur humain. Dans son livre sur la solitude, intitulé «Eux: pourquoi nous nous détestons – et comment guérir», le sénateur Ben Sasse (R-NE) suggère de réfléchir à ces éléments constitutifs en répondant aux quatre questions suivantes:
1. Avez-vous de la famille que vous aimez et qui vous aime?
2. Avez-vous des amis en qui vous avez confiance et dans lesquels vous vous confiez?
3. Avez-vous un travail qui compte – des appels qui profitent à vos voisins?
4. Avez-vous une vision du monde qui puisse donner un sens à la souffrance et à la mort?
Sasse suggère de penser à cela «comme les pattes d’une chaise». «Quand les quatre sont en place, les choses sont solides. Quand on disparaît, votre bonheur commence à vaciller. »Malheureusement, au cours des dernières décennies, la vie quotidienne a tellement changé que beaucoup d’Américains ne peuvent plus répondre de manière affirmative à ces questions, ce qui laisse supposer que notre bonheur est très chancelant.
1. Avez-vous de la famille que vous aimez et qui vous aime?
Premièrement, la bonne nouvelle: le taux de divorce aux États-Unis a diminué de 18% au cours de la dernière décennie et le taux de natalité chez les adolescentes est à son plus bas niveau. La moins bonne nouvelle: plus de la moitié des adultes américains choisissent de renoncer totalement au mariage. Les taux de cohabitation hors mariage ont explosé et 40% des enfants américains sont maintenant nés de parents non mariés. Statistiquement, la moitié de ces couples se sépareront avant l’âge de neuf ans, exposant ainsi toute la famille à un risque d’anxiété, de dépression ou de dépendance.
Même pour les familles traditionnellement structurées, la vie moderne est un défi. Les foyers américains ont moins d’enfants, mais plus de superficie qu’auparavant. Notre temps de qualité ensemble a chuté précipitamment: nous passons du temps dans des pièces séparées et effectuons des tâches distinctes. Selon le sociologue de Harvard, Robert Putnam, nous avons passé 43% de moins de temps à notre propre dîner en famille qu’il y a 25 ans à peine. Lorsque nous nous asseyons ensemble, la technologie interfère fréquemment. Historiquement, la famille a été la première société où les enfants ont acquis une identité sociale et une sécurité. Mais nos maisons deviennent moins stables, moins intimes et, par conséquent, moins formatrices que jamais.
2. Avez-vous des amis en qui vous avez confiance et dans lesquels vous vous confiez?
Le mois dernier, j’ai réussi à convaincre une veuve âgée de prendre ses antidépresseurs, notamment en l’aidant à suivre un traitement et à se joindre à un groupe de danseurs de lignes. Même si elle hésitait au début à s’inscrire, son engagement quotidien en danse était la solution idéale pour un engagement social significatif, lui permettant de communiquer avec des gens d’une manière qu’elle n’avait pas vécue depuis le décès de son mari.
À une époque dominée par les connexions technologiques et les nombreux «amis» en ligne, le manque de relations en chair et en os est devenu dévastateur. Depuis le milieu des années 80, le nombre moyen d’amis avec lesquels les Américains déclarent pouvoir «discuter de sujets importants» est passé de trois à un seul.
De plus, l’adolescence n’est plus caractérisée par un désir d’indépendance croissant. Selon Jean Twenge, le nombre d’adolescents qui se réunissent presque tous les jours avec leurs amis a diminué de 40% depuis 2000. Un adolescent a décrit ce phénomène simplement: “Je pense que nous aimons nos téléphones plus que les gens réels.” Cela rend les adolescents plus solitaires, mais nuit également à leur développement social, émotionnel et psychologique. Un manque d’interaction maintenant rendra beaucoup plus difficile pour ces jeunes de nouer de nouvelles relations, de passer des entretiens d’embauche, de naviguer dans les relations amoureuses et de bâtir des familles en bonne santé à l’âge adulte.
3. Avez-vous un travail qui compte – des appels qui profitent à vos voisins?
Les années 1970 étaient l’époque de «l’aristocratie des cols bleus». C’était une période où les emplois syndiqués étaient florissants, où les ouvriers s’attendaient à des promotions et des augmentations annuelles, et où les employés avaient tendance à devenir loyaux envers leur carrière dans une seule institution. Avec cette sécurité et cette prévisibilité constante, les citoyens de la classe ouvrière ont pu accéder au rêve américain. Un tel travailleur pouvait raisonnablement espérer devenir propriétaire d’une maison avec une clôture blanche et soutenir les enfants, avec un conjoint qui aurait la possibilité de rester à la maison, d’élever des enfants et de gérer le ménage.
Aujourd’hui, le paysage de l’emploi est très différent. Cols bleus non

 

 

 

  1. Avez-vous de la famille que vous aimez et qui vous aime?
    Premièrement, la bonne nouvelle: le taux de divorce aux États-Unis a diminué de 18% au cours de la dernière décennie et le taux de natalité chez les adolescentes est à son plus bas niveau. La moins bonne nouvelle: plus de la moitié des adultes américains choisissent de renoncer totalement au mariage. Les taux de cohabitation hors mariage ont explosé et 40% des enfants américains sont maintenant nés de parents non mariés. Statistiquement, la moitié de ces couples se sépareront avant l’âge de neuf ans, exposant ainsi toute la famille à un risque d’anxiété, de dépression ou de dépendance.
    Même pour les familles traditionnellement structurées, la vie moderne est un défi. Les foyers américains ont moins d’enfants, mais plus de superficie qu’auparavant. Notre temps de qualité ensemble a chuté précipitamment: nous passons du temps dans des pièces séparées et effectuons des tâches distinctes. Selon le sociologue de Harvard, Robert Putnam, nous avons passé 43% de moins de temps à notre propre dîner en famille qu’il y a 25 ans à peine. Lorsque nous nous asseyons ensemble, la technologie interfère fréquemment. Historiquement, la famille a été la première société où les enfants ont acquis une identité sociale et une sécurité. Mais nos maisons deviennent moins stables, moins intimes et, par conséquent, moins formatrices que jamais.
    2. Avez-vous des amis en qui vous avez confiance et dans lesquels vous vous confiez?
    Le mois dernier, j’ai réussi à convaincre une veuve âgée de prendre ses antidépresseurs, notamment en l’aidant à suivre un traitement et à se joindre à un groupe de danseurs de lignes. Même si elle hésitait au début à s’inscrire, son engagement quotidien en danse était la solution idéale pour un engagement social significatif, lui permettant de communiquer avec des gens d’une manière qu’elle n’avait pas vécue depuis le décès de son mari.
    À une époque dominée par les connexions technologiques et les nombreux «amis» en ligne, le manque de relations en chair et en os est devenu dévastateur. Depuis le milieu des années 80, le nombre moyen d’amis avec lesquels les Américains déclarent pouvoir «discuter de sujets importants» est passé de trois à un seul.
    De plus, l’adolescence n’est plus caractérisée par un désir d’indépendance croissant. Selon Jean Twenge, le nombre d’adolescents qui se réunissent presque tous les jours avec leurs amis a diminué de 40% depuis 2000. Un adolescent a décrit ce phénomène simplement: “Je pense que nous aimons nos téléphones plus que les gens réels.” Cela rend les adolescents plus solitaires, mais nuit également à leur développement social, émotionnel et psychologique. Un manque d’interaction maintenant rendra beaucoup plus difficile pour ces jeunes de nouer de nouvelles relations, de passer des entretiens d’embauche, de naviguer dans les relations amoureuses et de bâtir des familles en bonne santé à l’âge adulte.
    3. Avez-vous un travail qui compte – des appels qui profitent à vos voisins?
    Les années 1970 étaient l’époque de «l’aristocratie des cols bleus». C’était une période où les emplois syndiqués étaient florissants, où les ouvriers s’attendaient à des promotions et des augmentations annuelles, et où les employés avaient tendance à devenir loyaux envers leur carrière dans une seule institution. Avec cette sécurité et cette prévisibilité constante, les citoyens de la classe ouvrière ont pu accéder au rêve américain. Un tel travailleur pouvait raisonnablement espérer devenir propriétaire d’une maison avec une clôture blanche et soutenir les enfants, avec un conjoint qui aurait la possibilité de rester à la maison, d’élever des enfants et de gérer le ménage.
    Aujourd’hui, le paysage de l’emploi est très différent. Les cols bleus perçoivent désormais des salaires relatifs plus bas et jouissent d’une moins grande estime sociale par rapport à leurs homologues de 1970. La mondialisation et la technologie renforcent le sentiment que les employés sont jetables, alors que les contrats de travail augmentent. Cela crée une culture de travail transitoire et de déracinement, en particulier pour ceux qui ne possèdent pas les compétences suffisantes pour les secteurs à forte intensité de savoir et axés sur les services tels que l’éducation, les soins de santé et les services aux entreprises.
    De plus, alors que le taux de chômage américain est historiquement bas, cet indice obsolète ne tient pas compte des personnes qui n’ont pas d’emploi mais ne cherchent pas d’emploi. Depuis 2000, pour chaque Américain en âge de travailler qui est au chômage et cherche du travail, il y a trois autres hommes qui sont “inactifs”, qui ne cherchent pas de travail. En moyenne, les «Américains en panne» passent 2 000 heures par an devant un écran, ce qui équivaut à un emploi à temps plein. Près de la moitié de cette population prend des médicaments contre la douleur tous les jours et les trois cinquièmes reçoivent des prestations d’invalidité, ce qui représente une alternative potentiellement durable à l’emploi rémunéré. Le plus révélateur, cependant, est que ces personnes font état de très faibles niveaux de bien-être émotionnel et affirment n’avoir que peu de sens de leurs activités quotidiennes. Avec un sentiment d’identité et d’objectif en déclin, ils sont souvent victimes de toxicomanie et de suicide.
    4. Avez-vous une vision du monde qui puisse donner un sens à la souffrance et à la mort?
    Une étude menée à Harvard a suivi 89 000 femmes sur une période de 15 ans afin de comprendre la relation entre religion et suicide. Les résultats ont montré que les femmes catholiques qui assistaient à la messe hebdomadaire avaient un taux de suicide th

 

4062/5000

  1. Avez-vous une vision du monde qui puisse donner un sens à la souffrance et à la mort?
    Une étude menée à Harvard a suivi 89 000 femmes sur une période de 15 ans afin de comprendre la relation entre religion et suicide. Les résultats ont montré que les femmes catholiques qui assistaient à la messe hebdomadaire avaient un taux de suicide deux fois moins élevé que celui de la population en général. Sur les 7 000 femmes qui ont assisté à la messe plus d’une fois par semaine, aucune ne s’est suicidée au cours des 15 années de l’étude.
    Pourquoi cela pourrait-il être? La composante «horizontale» de la foi nous lie à une communauté de la vie réelle, qui tient ses mains et prie ensemble. Cette communauté est riche de relations de bout en bout fondées sur une appréciation biblique partagée de la nature humaine, de ses défauts et de l’importance du pardon. M. Scott Peck, psychiatre et auteur, a bien résumé la situation: «Quand je suis avec un groupe d’êtres humains qui s’engagent à rester suspendus à la fois par la douleur et par la joie de la communauté, j’ai le faible sentiment de participer à un phénomène pour lequel il n’y a qu’un seul mot: “gloire”.
    La composante «verticale» de la foi est tout aussi importante. Le christianisme, l’islam, le judaïsme, l’hindouisme et le bouddhisme ont tous, à des degrés divers, des enseignements sur l’immoralité et l’interdiction du suicide. Peut-être plus important encore, la foi ne promet pas une vie sans souffrance. Au lieu de cela, il offre un but et une orientation à travers la souffrance. La foi religieuse peut inculquer un sens et un but qui transcendent la lutte actuelle; cela permet aux gens de survivre à l’angoisse et de trouver un sens à la souffrance. J’ai constaté cela maintes et maintes fois, alors qu’un grand nombre de mes patients déclaraient qu’ils auraient tenté de se suicider il y a longtemps s’ils n’avaient pas eu confiance, ce qui leur donnait de l’espoir dans des circonstances sans espoir.
    Mais la religion ne peut aider à combattre la solitude que si les Américains le pratiquent réellement. À peu près à la même époque que les États-Unis ont connu une légère augmentation du nombre de «morts du désespoir», les affiliations religieuses actives ont diminué. Les Américains affiliés à une religion, en moyenne, sont aussi activement dévots qu’ils l’ont toujours été. Le nombre de personnes affiliées à une religion, cependant, est en forte baisse. À partir de 2014, pour chaque Américain ayant adopté une affiliation religieuse spécifique, 4,2 Américains ont fait exactement le contraire, abandonnant leur identité religieuse formelle.
    Un appel à la connexion
    Alors que nous perdons notre lien les uns avec les autres, ces paroles d’Alexis de Tocqueville ne servent plus à célébrer la vie américaine:
    «Dès que plusieurs habitants des États-Unis ont adopté un avis ou un sentiment qu’ils souhaitent promouvoir dans le monde, ils se combinent. À partir de ce moment, ce ne sont plus des hommes isolés, mais une puissance vue de loin…. Pour que les hommes restent civilisés ou le deviennent, l’art de s’associer doit grandir et s’améliorer. “
    À l’heure actuelle, nous ne défendons pas les idéaux incarnés ni l’interdépendance, mais l’isolement, la colère et le désespoir. Malheureusement, il ya maintenant une vérité morbide dans l’avertissement d’Abraham Lincoln selon lequel les États-Unis n’ont besoin que de se craindre eux-mêmes: «En tant que nation d’hommes libres, nous devons vivre à travers tous les temps ou mourir par suicide.
    Il n’existe pas de solution simple à notre problème actuel, mais chacun peut jouer un rôle en aidant l’Amérique à guérir. La première étape: être présent. Fermez votre ordinateur et engagez votre collègue en attendant le début d’une réunion. Redéfinissez «FaceTime» en optant pour un café partagé au lieu d’un appel téléphonique. Vérifiez la veuve dans la rue. Reconnaissez l’espace sacré de la maison en désignant des espaces «sans technologie». Récupérez la table et engagez-vous dans des institutions religieuses et autres de la vie civique. En bref, ré-cultivez les vertus de l’association et de la communauté.
    Francie Hart Broghammer, MD, est résidente en chef de psychiatrie au centre médical UC Irvine, où elle effectue des travaux cliniques et des recherches sur les déterminants sociaux, relationnels et spirituels de la santé mentale. Elle est membre du conseil de direction de l’American Psychiatric Association et est membre du comité d’éthique médicale de l’UC Irvine. On peut joindre Francie à fbrogham@uci.edu.